VS-economie krijgt klap die niemand zag aankomen: bbp zakt naar 1,4%
- J. van den Poll
- 10 uur geleden
- 4 minuten om te lezen
In het kort:
De Amerikaanse bbp-groei viel in Q4 2025 terug naar 1,4% op jaarbasis, ruim onder de verwachting van 2,5% en flink lager dan de 4,4% in Q3.
De federale shutdown drukte de economie volgens het ministerie van Handel met circa 1 procentpunt en sloeg vooral in op de overheid: overheidsbestedingen en investeringen daalden 5,1%, met een terugval van 16,6% op federaal niveau.
Inflatie bleef hardnekkig hoog: kern-PCE stond in december op 3,0% jaar-op-jaar en headline PCE op 2,9%, terwijl de Fed na 0,75 procentpunt aan renteverlagingen eind 2025 voorlopig voorzichtig blijft.
De Amerikaanse economie is in het vierde kwartaal van 2025 duidelijk trager gegroeid dan verwacht. Het bruto binnenlands product steeg op jaarbasis met 1,4%, terwijl economen die door Dow Jones werden geraadpleegd uitgingen van ongeveer 2,5%. Daarmee kwam er een abrupt einde aan het sterke tempo van het derde kwartaal, toen de groei nog 4,4% bedroeg.
Volgens het Amerikaanse ministerie van Handel speelde de federale overheidssluiting een belangrijke rol bij de groeivertraging. De dienst schat dat de shutdown ongeveer 1 procentpunt van de groei heeft afgehaald, al wordt erbij gezegd dat de exacte impact niet precies te kwantificeren is.
Shutdown drukt consumptie en vooral overheidsuitgaven
De samenstelling van de groei laat zien dat de motor minder gelijkmatig liep dan eerder in het jaar. De consumentenuitgaven namen nog toe, maar het tempo zakte terug. De maatstaf voor consumentenbestedingen, de personal consumption expenditures, steeg met 2,4% in het kwartaal, tegenover 3,5% in het derde kwartaal.
De grootste klap kwam van de overheid. Overheidsbestedingen en overheidsinvesteringen daalden samen met 5,1% in het vierde kwartaal. Op federaal niveau was de terugval het sterkst met een daling van 16,6%, terwijl staten en lokale overheden nog een stijging van 2,4% lieten zien. De shutdown liep volgens de overheid van 1 oktober tot en met 12 november, en zorgde in die periode voor een duidelijke rem op uitgaven en investeringen.
Capitool in Washington tijdens shutdown-periode.
Jaarcijfer 2025 lager dan in 2024
Over het hele jaar 2025 groeide de Amerikaanse economie met 2,2%. Dat is een vertraging ten opzichte van 2024, toen de groei nog 2,8% bedroeg. Economen wezen erop dat de shutdown de cijfers in het vierde kwartaal fors vertekende en dat dit effect in principe tijdelijk is, al blijft het volgens hen schadelijk wanneer een sluiting lang duurt.
Rond de publicatie van de cijfers mengde ook de politiek zich in de discussie. President
Donald Trump waarschuwde vooraf dat het bbp-cijfer zwak zou uitvallen en schoof de schuld in een bericht op Truth Social bij de shutdown. In dezelfde boodschap riep hij op tot lagere rentes en haalde hij uit naar Fed-voorzitter Jerome Powell, die volgens Trump te laat zou zijn met renteverlagingen.
Inflatie blijft hardnekkig, kernmaatstaf op 3%
Tegelijk met de groeicijfers kwam er een tweede signaal dat de Federal Reserve nauwlettend volgt. De kerninflatie op basis van de personal consumption expenditures prijsindex, exclusief voedsel en energie, steeg in december met 3,0% ten opzichte van een jaar eerder. Dat is 0,2 procentpunt hoger dan in november en ligt daarmee nog duidelijk boven de doelstelling van 2% van de Fed.
Ook de totale PCE-inflatie liep op. Op headline basis kwam de stijging uit op 2,9% op jaarbasis, wat 0,1 procentpunt hoger was dan verwacht. Op maandbasis stegen zowel de kernindex als de totale index met 0,4%, terwijl de verwachting op 0,3% lag.
De prijsdruk bleek bovendien breed gedragen. Goederenprijzen stegen in december met 0,4% op maandbasis en dienstenprijzen gingen met 0,3% omhoog. Dat patroon is belangrijk voor beleidsmakers, omdat zij willen inschatten of inflatie vooral wordt aangejaagd door tijdelijke factoren die vooral goederen raken, of door hardnekkigere krachten die vaker in diensten zichtbaar worden.
Fed blijft voorzichtig ondanks lagere groei
De Federal Reserve verlaagde eind 2025 de beleidsrente in totaal met drie kwart procentpunt. Sindsdien wijst de centrale bank op een voorzichtiger koers, omdat zij de vooruitgang op inflatie wil afwegen tegen risico’s voor de arbeidsmarkt. Met een zwakker groeicijfer én inflatie die hoog blijft, wordt die afweging lastiger en zal elk nieuw datapunt zwaarder wegen voor de timing van verdere renteverlagingen.
Onderliggende vraag steviger dan de kopcijfers suggereren
Hoewel het bbp-cijfer tegenviel, waren er ook aanwijzingen dat de binnenlandse vraag minder zwak is dan het headline getal doet vermoeden. Een maatstaf die de Fed vaak gebruikt om de kern van de private vraag te volgen, de final sales to private domestic purchasers, steeg met 2,4% in het vierde kwartaal. Dat is een half procentpunt lager dan in het kwartaal ervoor, maar wijst nog altijd op een solide onderliggende vraag in de Amerikaanse economie.
Daarnaast trok de investeringsactiviteit in de private sector aan. De bruto private binnenlandse investeringen stegen met 3,8% nadat ze in het derde kwartaal nog vlak waren gebleven. Daar staat tegenover dat de buitenlandse component tegenwerkte, omdat de export met 0,9% daalde nadat die in het derde kwartaal nog met 9,6% was gestegen.
Advertorial
Ook particuliere beleggers kunnen op dit soort macro-ruis inspelen door scherp te blijven op factoren die wél direct te sturen zijn, zoals handels- en valutakosten bij internationale spreiding. Zeker wanneer groei afkoelt en inflatie hardnekkig blijft, kan het verschil tussen bruto- en nettorendement sneller oplopen dan veel beleggers denken.
MEXEM is door Brokerskiezen.nl uitgeroepen tot beste allround broker van 2025 en laat zien hoe kostenverschillen doorwerken: valutakosten van 0,005% tegenover 0,25% bij DEGIRO en SAXO Bank. Voor de gemiddelde belegger kan dat verschil, afhankelijk van handelsfrequentie en omvang, oplopen tot honderden tot duizenden euro’s per jaar. Zo positioneert MEXEM zich als beste allround broker van 2025, met scherpe tarieven die het rendement van beleggers merkbaar kunnen verbeteren.
