China zet grote stap om het AI-monopolie van de VS te breken
- Mika Beumer
- 1 dag geleden
- 4 minuten om te lezen
In het kort
China versnelt zijn opmars in kunstmatige intelligentie en doorbreekt volgens analisten het vermeende Amerikaanse monopolie op AI technologie.
Met een nationaal AI fonds van ruim 60 miljard yuan en grootschalige inzet van eigen chips verkleint China snel de technologische kloof.
Tegelijk investeren Amerikaanse techreuzen tot 700 miljard dollar in AI, wat leidt tot vragen over rendement en de houdbaarheid van hun voorsprong.
De wereldwijde strijd om kunstmatige intelligentie gaat een nieuwe fase in. Jarenlang leek de Verenigde Staten onaantastbaar als het ging om geavanceerde chips, toonaangevende AI modellen en kapitaalkrachtige technologiebedrijven. Nu waarschuwen economen en beleggers dat die dominantie onder druk staat. China ontwikkelt in hoog tempo eigen AI modellen op zelf ontworpen chips en combineert dat met lage productiekosten en stevige staatssteun. Volgens sommige analisten is dit nog maar het begin van een technologische schok die de machtsverhoudingen in de wereldwijde techsector fundamenteel kan veranderen.
China doorbreekt het Amerikaanse AI overwicht
Volgens Rory Green, hoofdeconoom China bij onderzoeksbureau TS Lombard, is het idee van een Amerikaans monopolie op technologie en AI inmiddels achterhaald. Hij stelt dat China razendsnel opschuift in de waardeketen en zich niet langer beperkt tot productie, maar vooroploopt in wetenschap en technologie. Dat is historisch bijzonder, omdat het zelden voorkomt dat een opkomende economie de leiding neemt in zulke geavanceerde sectoren.
Green schoof aan bij CNBC en stelt dat China verder is in tech dan de VS
China combineert technologie van hoog niveau met productiekosten die passen bij een opkomende markt. Het land beschikt over een enorme industriële basis en een diep geïntegreerde toeleveringsketen. Daardoor kan het snel opschalen. President Xi Jinping zet bovendien sterk in op technologie. De Chinese overheid lanceerde vorig jaar een nationaal AI fonds ter waarde van 60,06 miljard yuan, omgerekend ongeveer 8,69 miljard dollar. Daarnaast loopt het programma AI plus, dat kunstmatige intelligentie moet integreren in uiteenlopende sectoren van de economie en samenleving.
Op technisch vlak heeft China de achterstand op het Westen aanzienlijk verkleind. Het land ontwikkelt geavanceerde taalmodellen en traint die op eigen chips. Huawei speelt daarin een sleutelrol. Hoewel Nvidia in de Verenigde Staten nog steeds wordt gezien als de standaard voor AI chips, probeert Huawei het gat te dichten door grotere aantallen chips in te zetten en gebruik te maken van relatief goedkope energie om rekenkracht op te schalen.
Ook vanuit de Verenigde Staten klinkt erkenning van die snelle vooruitgang. Demis Hassabis, topman van Google DeepMind, gaf recent aan dat Chinese AI modellen mogelijk slechts enkele maanden achterlopen op de beste Amerikaanse systemen. Dat is dichterbij dan veel experts een paar jaar geleden hadden verwacht.
Een mogelijke Chinese tech sfeer voor opkomende economieën
De impact van China’s technologische opmars reikt verder dan alleen de Verenigde Staten. Green schetst het scenario van een afzonderlijke Chinese tech sfeer. China is voor veel landen al een belangrijke handelspartner, vooral in opkomende en frontier economieën. Als die positie zich vertaalt naar technologie, kan een groot deel van de wereld kiezen voor Chinese oplossingen.
Voor veel ontwikkelingslanden speelt nationale veiligheid minder zwaar dan voor westerse landen. Zij staan voor een praktische keuze tussen relatief goedkope Chinese technologie, waaronder 5G netwerken, batterijen, zonnepanelen en AI toepassingen, eventueel gefinancierd in Chinese yuan, of duurdere alternatieven uit de Verenigde Staten en Europa. Vanuit kostenperspectief kan de keuze dan snel gemaakt zijn.
Green waarschuwt dat het niet ondenkbaar is dat binnen vijf tot tien jaar een groot deel van de wereldbevolking draait op een Chinese tech stack. Met tech stack wordt het geheel van hardware, software en netwerken bedoeld waarop digitale diensten draaien. Als Chinese bedrijven die infrastructuur leveren, ontstaat een sterke afhankelijkheid van Chinese standaarden en technologie.
Dat vooruitzicht heeft grote geopolitieke gevolgen. Technologie bepaalt steeds vaker economische macht, militaire capaciteit en maatschappelijke ontwikkeling. Een verschuiving in technologische dominantie kan daarom leiden tot nieuwe machtsblokken en spanningen tussen grootmachten.
Deze Chinese ETF (MCHI) presteert beter dan de S&P 500 in de afgelopen 12 maanden
Amerikaanse hyperscalers investeren honderden miljarden in AI
Terwijl China versnelt, zetten ook Amerikaanse technologiebedrijven alles op alles om hun voorsprong te behouden. Grote cloud en technologieconcerns zoals Amazon, Microsoft, Meta en Alphabet hebben aangekondigd dit jaar samen tot 700 miljard dollar te investeren in AI gerelateerde kapitaaluitgaven. Dat bedrag ligt hoger dan veel beleggers enkele maanden geleden verwachtten.
Zie hier bijvoorbeeld de stijging in capex van Alphabet
Deze investeringsgolf leidde tot onrust op de beurs. In korte tijd verdampte ongeveer 1 biljoen dollar aan beurswaarde van grote technologiebedrijven, vooral in de softwaresector. Beleggers stellen zich steeds vaker de vraag of zulke enorme investeringen ook daadwerkelijk zullen leiden tot voldoende rendement op de lange termijn.
Volgens Karim Moussalem, beleggingsdirecteur bij Selwood Asset Management, groeit de nervositeit rond het idee van Amerikaans exceptionalisme. Jarenlang gingen veel beleggers ervan uit dat Amerikaanse technologiebedrijven automatisch de winnaars zouden zijn in nieuwe technologische revoluties. De recente koersdalingen en de opmars van China zetten vraagtekens bij die aanname.
De kern van de discussie draait om rendement op investeringen. AI infrastructuur vergt enorme bedragen voor datacenters, chips en energie. Als de opbrengsten uit AI toepassingen achterblijven bij de verwachtingen, kan dat druk zetten op winstgevendheid en waarderingen. Tegelijkertijd kan het uitstellen van investeringen betekenen dat bedrijven terrein verliezen in een strategische race.
Voor beleggers en beleidsmakers ontstaat zo een complexe situatie. Aan de ene kant is er de technologische ambitie van China, ondersteund door staatskapitaal en lage kosten. Aan de andere kant is er de Amerikaanse private sector, die bereid is honderden miljarden te investeren maar onder toenemende druk staat om dat kapitaal ook winstgevend te maken. De uitkomst van deze AI wedloop zal niet alleen bepalen welke bedrijven domineren, maar ook welke landen de digitale infrastructuur van de komende decennia vormgeven.
Advertorial
Voor beleggers die willen inspelen op de wereldwijde AI-wedloop, zowel via Amerikaanse techreuzen als via internationale toeleveranciers, is een efficiënte handelsstructuur essentieel. Zeker bij posities in buitenlandse aandelen kunnen valutakosten en transactietarieven het uiteindelijke rendement substantieel beïnvloeden.
MEXEM werd door Brokerskiezen.nl uitgeroepen tot beste allround broker van 2025. Beleggers handelen er betrouwbaar en tegen lage tarieven, met slechts 0,005% valutakosten tegenover 0,25% bij DEGIRO en SAXO Bank, een verschil dat voor de gemiddelde belegger kan oplopen tot honderden tot duizenden euro’s per jaar. Daarmee geldt MEXEM voor veel beleggers als de meest complete keuze voor wie lage kosten en internationale spreiding belangrijk vindt.
