Bij ServiceNow vreet AI stilletjes aan de brutomarge
In het kort
ServiceNow verwacht voor het derde kwartaal van 2026 ongeveer 20% groei van abonnementsomzet en actuele resterende contractverplichtingen. Die groei is sterk. Tegelijk daalde in het tweede kwartaal de gerapporteerde brutomarge op abonnementen naar 73,5%, tegenover 80% een jaar eerder. Overnames, afschrijving, hyperscalerbetalingen en sneller AI-gebruik maken de afstand tussen omzetgroei en economische opbrengst belangrijker.
ServiceNow verkoopt software waarmee grote organisaties werkstromen organiseren. Een klant gebruikt het platform bijvoorbeeld voor IT-verzoeken, personeelsprocessen, klantenservice of beveiliging. Het aantrekkelijke model zit in terugkerende contracten. Wanneer een klant meer processen en gebruikers toevoegt, kan omzet groeien zonder dat de verkooporganisatie telkens vanaf nul begint.
AI kan die uitbreiding versnellen. Een slimme agent die tickets samenvat, antwoorden opstelt of taken uitvoert, maakt het platform waardevoller. Alleen komt daar ook een rekening bij. Modellen gebruiken rekenkracht, data moeten worden verwerkt en klanten draaien vaker via hyperscalers. Als ServiceNow te weinig extra contractwaarde vraagt, groeit gebruik sneller dan brutowinst.
Direct naar een onderdeel van dit artikel
De marge daalde om verschillende redenen
In het tweedekwartaalbericht van 22 juli rapporteerde ServiceNow $3,877 miljard abonnementsomzet, 24,5% meer dan een jaar eerder. De actuele resterende contractverplichtingen, cRPO, groeiden 21% naar $13,2 miljard. cRPO is het deel van gecontracteerde omzet dat naar verwachting binnen twaalf maanden wordt geboekt. Het is geen kas en ook nog geen gerapporteerde omzet, maar wel een nuttige aanwijzing voor de nabije vraag.
De gerapporteerde abonnementsbrutowinst bedroeg $2,847 miljard. De marge van 73,5% lag 6,5 procentpunt lager dan een jaar eerder. Ongeveer 4,5 procentpunt van de omzet bestond uit afschrijving op overgenomen immateriële activa en 2,5 procentpunt uit aandelenbeloning binnen de abonnementskosten. Op aangepaste basis was de marge 80,5%, tegenover 83% een jaar eerder.
Het verschil tussen gerapporteerd en aangepast is geen boekhoudkundige voetnoot. Afschrijving ontstaat na echte overnames waarvoor aandeelhouders eerder geld of aandelen hebben gegeven. Aandelenbeloning vraagt niet direct kas, maar kan de waarde over meer aandelen verdelen. Voor de bedrijfsvoering kan de aangepaste marge nuttig zijn. Voor de waarde per aandeel moet de gewone rekening ook worden gezien.
ServiceNow verwacht voor het volledige jaar een aangepaste abonnementsbrutomarge van 81%. Het management wees erop dat meer klanten hyperscalerpartners gebruiken en dat AI sneller wordt geadopteerd. Dat kan tijdelijk druk geven omdat gebruikskosten eerder komen dan hogere contractprijzen. Het wordt positief wanneer verlenging en uitbreiding de hogere kosten later ruimschoots overtreffen.
Een eenvoudig voorbeeld laat de hefboom zien. Bij $3,98 miljard kwartaalomzet, 20% groei en 73,5% brutomarge ontstaat ongeveer $3,51 miljard brutowinst. Als AI- en cloudkosten daarboven nog 2% van de omzet vragen, daalt de bijdrage met bijna $96 miljoen. Dat is niet de gerapporteerde kostenstructuur, maar een test van het mechanisme. Een paar procentpunt verschil wordt op deze schaal snel groot.
Groei uit contracten is niet hetzelfde als groei per aandeel
De sterkste positieve redenering is dat ServiceNow een uitzonderlijk sterke marktpositie heeft. Grote organisaties vervangen kernprocessen niet makkelijk. Eenmaal ingevoerd, groeit het platform vaak mee met nieuwe afdelingen en toepassingen. De cRPO-groei van 21% bevestigt dat klanten nog steeds grote verplichtingen aangaan.
Daar komt bij dat het bedrijf in het tweede kwartaal $634 miljoen aangepaste vrije kasstroom rapporteerde. De kasmotor werkt dus. De vraag is hoeveel daarvan economisch bij de bestaande aandeelhouder blijft nadat aandelenbeloning, overnames en verwatering zijn meegerekend.
Daar ging het eerder al over, maar de brutomarge geeft een andere ingang. Een bedrijf kan de vrije kas per aandeel verbeteren en tegelijk tijdelijk minder brutowinst per omzetdollar boeken. Dat is verdedigbaar wanneer nieuwe AI-producten later hogere contractwaarde opleveren. Het is minder aantrekkelijk wanneer de lagere marge structureel blijkt.
In Rabi's eerdere ServiceNow-analyse staat helder waarom kwaliteit en instapprijs samen moeten worden bekeken. De huidige koers is veel lager dan op vroegere pieken, maar de onderneming is door overnames en AI-infrastructuur ook kapitaalintensiever geworden.
Wat moet $141,95 waarmaken?
De koers sloot op 16 oktober 2026 op $141,95. Door aandelensplitsingen en verwatering is het noodzakelijk dezelfde aandelenbasis te gebruiken als in de actuele rapportage. Met een illustratieve verwaterde basis van 1,07 miljard stukken bedraagt de beurswaarde ongeveer $152 miljard. Voor 10% rendement per jaar is eind 2029 circa $202 miljard nodig.
Bij dertig keer vrije kasstroom vraagt dat ongeveer $6,7 miljard vrije kas in 2029. ServiceNow kan die lat halen wanneer omzet rond de hoge tieners blijft groeien, de aangepaste operationele marge boven 30% blijft en aandelenbeloning als percentage van omzet daalt. De lat wordt zwaar als groei richting 15% zakt terwijl brutomarge en verwatering niet verbeteren.
De kwartaalcijfers van 28 oktober worden daarom niet alleen een test van de omzetverwachting van $3,975 tot $3,980 miljard. Belangrijk zijn ook cRPO, de uitleg over hyperscaler- en AI-kosten en de gerapporteerde abonnementsmarge. Een contractwaarde die 20% groeit is goed. Een brutowinst per verwaterd aandeel die minstens even overtuigend groeit, is beter.
Mijn afweging
Het middenscenario gebruikt ongeveer 20% groei op korte termijn, daarna een geleidelijke vertraging en een gedeeltelijk herstel van de marge. Daar horen $158, $181 en $211 aan het einde van 2027, 2028 en 2029 bij. Het gunstige scenario veronderstelt dat AI de contractwaarde sneller verhoogt dan de rekenkosten. Het bear-scenario houdt rekening met een blijvend lagere marge, tragere contractgroei en een lagere multiple.
Er is een geloofwaardig scenario waarin ServiceNow een van de belangrijkste zakelijke AI-platforms wordt. Klanten hebben processen, data en rechten al in hetzelfde systeem staan. Dat geeft ServiceNow een voorsprong bij veilige automatisering. Toch hoeft AI niet te mislukken om aandeelhouders teleur te stellen. Een paar procentpunt extra cloudkosten of minder prijszettingsmacht kan al genoeg zijn om de vrije kas per aandeel onder de huidige verwachting te houden.
De doorslaggevende onzekerheid is daarom niet of klanten AI gaan gebruiken. Het is wie de economische waarde daarvan houdt. Als ServiceNow op 28 oktober hogere contractwaarde, stabiele cRPO-groei en een duidelijke route naar herstel van de brutomarge laat zien, wordt de huidige prijs aantrekkelijker. Zonder die combinatie blijft omzetgroei sterk, maar niet automatisch goedkoop.
Opmerkingen