Nexperia-crisis bereikt kookpunt: Vincent Karremens meldt doorbraak
- Rens Boukema
- 7 nov 2025
- 4 minuten om te lezen
In het kort
De leveringsstop van Nexperia-chips door China heeft geleid tot productieproblemen bij grote autofabrikanten zoals Honda, Nissan en Volkswagen.
Nederland overweegt het ministeriële ingrijpen bij Nexperia in te trekken, mits China het exportverbod daadwerkelijk opheft.
Ondanks de aankondiging van versoepeling blijven chips uit de Chinese fabriek uit, wat de onzekerheid in de halfgeleiderketen vergroot.
Het Nijmeegse Nexperia, ooit onopvallende leverancier van halfgeleiders, bevindt zich plots in het oog van een internationale storm. Een interventie eind september van demissionair minister Vincent Karremans, gebaseerd op een wet uit 1952, leidde tot een diplomatieke botsing met China en een onmiddellijk exportverbod op Nexperia-chips. Het gevolg: stilvallende productielijnen bij automakers wereldwijd en een verscherpte discussie over wie controle heeft over strategische technologie in Europa.
Vincent Karremans liet gisteren het volgende weten:
Het ministerie van Economische Zaken verwacht volgens de meest recente update dat de levering van chips spoedig hervat wordt, “gezien het constructieve karakter van onze gesprekken met de Chinese autoriteiten”. Persbureau Bloomberg meldde eerder dat Nederland bereid is het bevel van 30 september, waarmee het Nexperia onder toezicht stelde, in te trekken als China de export daadwerkelijk hervat.
Opvallend is dat Wingtech op de beurs in Shanghai vrijwel direct profiteerde van het laatste nieuws. Het aandeel steeg met bijna 10 procent. De markt leest in de huidige bewegingen een mogelijke terugkeer naar het oude evenwicht, hoewel de politieke situatie nog lang niet is opgelost.
De koers van moederbedrijf Wingtech reageerde direct positief vandaag:
Exportverbod raakt autofabrikanten wereldwijd
De aankondiging dat China het verbod op chipexport van Nexperia zou opheffen leek aanvankelijk goed nieuws. Maar in de praktijk is er weinig veranderd. Sinds het instellen van het exportverbod is er nog geen enkele chip vanuit de Chinese Nexperia-fabriek naar Europa verzonden. De auto-industrie reageert zenuwachtig. Fiat, Volkswagen, BMW, Honda en Nissan worden direct geraakt.
De Japanse fabrikant Honda kwam vrijdag nog met een winstwaarschuwing wegens het tekort en heeft de productie in Amerikaanse fabrieken teruggeschroefd. Bosch heeft arbeidstijdverkorting ingevoerd in twee Duitse vestigingen.
De Europese brancheorganisatie Clepa bevestigt dat de situatie nog allesbehalve stabiel is. Directeur Benjamin Krieger spreekt van een nijpende toestand, ondanks het feit dat een select aantal grote bedrijven deze week toestemming kreeg om alsnog chips vanuit China te ontvangen. Deze beperkte leveringen veranderen voorlopig weinig aan het bredere tekort.
Ingreep Karremans als reactie op Chinese invloed
Het besluit van Karremans om eind september in te grijpen bij Nexperia was uitzonderlijk. Door gebruik te maken van een wet uit 1952 kon het ministerie bedrijfsbesluiten van binnenuit blokkeren. Aanleiding was de vrees dat intellectueel eigendom en productiekracht van Europa naar China zou verdwijnen, aangezien Nexperia eigendom is van het Chinese Wingtech.
De gevolgen lieten niet lang op zich wachten. De Ondernemingskamer schorste Zhang Xuezheng, de CEO van Wingtech, uit zijn rol bij Nexperia. De aandelen van het bedrijf, op één na, werden overgedragen aan een onafhankelijke beheerder. China reageerde met een krachtig signaal: een direct exportverbod voor chips van Nexperia die in China worden geproduceerd. Daarmee zat de Europese industrie meteen klem.
Nederlandse draai roept vragen op
De bereidheid van Nederland om de controle over Nexperia los te laten, roept fundamentele vragen op. Was het ingrijpen gerechtvaardigd als die maatregel nu mogelijk al na zes weken wordt ingetrokken? Critici, zoals China-correspondent Roland Smid, spreken van een “capitulatie” die de geloofwaardigheid van het ingrijpen ondermijnt.
Volgens ingewijden zou de Nederlandse overheid volgende week al het ministerieel besluit kunnen opschorten. De voorwaarde: China moet daadwerkelijk overgaan tot hervatting van de export. Daarmee lijkt Den Haag een concessie te doen om economische schade in Europa te beperken, vooral binnen de automotive sector.
Tegelijkertijd blijft de invloed van Nederland op andere maatregelen, zoals de uitspraak van de Ondernemingskamer over het aan de kant zetten van de Chinese topman, beperkt. Ook is onduidelijk wat er gebeurt met het management van Europese afkomst dat kort voor ontslag stond.
Auto-industrie onder druk, noodzaak tot structurele oplossingen groeit
De afhankelijkheid van een beperkt aantal chipproducenten wordt pijnlijk zichtbaar. Volkswagen waarschuwt dat de verstoring directe gevolgen heeft voor de jaarcijfers. BMW heeft politici opgeroepen tot snelle actie. Bosch, als belangrijke toeleverancier, moest noodgedwongen fabrieken in Duitsland op een lager pitje zetten. Het tekort aan Nexperia-chips werkt als een schokgolf door de industrie.
Hoewel er op korte termijn misschien verlichting komt als de export weer op gang komt, is het onderliggende probleem structureel. De EU is in belangrijke mate afhankelijk van Aziatische leveranciers voor cruciale technologie. Het strategisch belang van halfgeleiders overstijgt het economische domein en raakt aan technologische soevereiniteit.
De vraag dringt zich op of Europese overheden genoeg hebben gedaan om deze afhankelijkheid te beperken. Ondanks eerdere plannen van de Europese Commissie voor een Europese Chips Act, blijkt uit de situatie rond Nexperia hoe kwetsbaar de huidige ketens nog steeds zijn.
Economische belangen versus strategische controle
De situatie rond Nexperia benadrukt de gespannen verhouding tussen economische belangen en strategische controle. Bedrijven als Nexperia opereren in een steeds grimmiger speelveld, waar marktdynamiek ondergeschikt raakt aan geopolitieke agenda’s.
Voor Nederland betekent de affaire een leerervaring. Enerzijds is er het belang van economische veiligheid en het beschermen van intellectueel eigendom. Anderzijds is er de realiteit van wereldwijde verwevenheid, waarbij een lokale maatregel binnen dagen wereldwijde repercussies kan hebben.
De komende weken zullen duidelijk maken of de diplomatieke toenadering voldoende is om de leveringsketen te herstellen. Maar de kernvraag blijft of Europa voldoende voorbereid is op een wereld waarin chips niet alleen technologie vertegenwoordigen, maar ook geopolitieke macht. Nexperia is daarin geen uitzondering, maar een voorbode van een bredere herijking van economische onafhankelijkheid en strategische autonomie in de 21ste eeuw.
Opmerkingen