Ruim een miljoen mensen gaan extra box 3 betalen
De vaste commissie voor Financiën zit maandag vanaf elf uur 's ochtends tot in de avond in de Groen van Prinstererzaal voor het wetgevingsoverleg over het pakket Belastingplan 2027. Minister Eelco Heinen en staatssecretaris Eelco Eerenberg verdedigen er vier wetsvoorstellen, maar één onderwerp overschaduwt de rest: de verbouwing van box 3.
Vlak voor het debat, afgelopen vrijdag, stuurde het kabinet een stapel stukken naar de Kamer, met daarin een strakke planning voor de beloofde reparatie en een opvallend cijfer over hoeveel mensen volgend jaar extra box 3-belasting gaan betalen.
In het kort
De Tweede Kamer behandelt maandag voor het eerst inhoudelijk het Belastingplan 2027, met de box 3-plannen als zwaarste dossier. Uit de antwoorden die het kabinet vrijdag 9 oktober naar de Kamer stuurde blijkt dat de verlaging van het heffingsvrij vermogen naar 30.846 euro in 2027 ongeveer 1,2 miljoen extra betalers oplevert, gemiddeld zo'n negentig euro per jaar. Een Kamermotie om die verzwaring te schrappen werd op 6 oktober nipt verworpen, waardoor het voorstel formeel gewoon overeind staat. De reparatie die minister Heinen op 1 oktober beloofde moet uiterlijk 2 november bij de Kamer liggen, in de novelle waarover de Raad van State naar verwachting op 28 oktober adviseert.
Ruim een miljoen betalers erbij in 2027
Het kabinet wil het heffingsvrij vermogen per 1 januari 2027 verlagen van 59.357 euro naar 30.846 euro per persoon, voor fiscale partners van 118.714 naar 61.692 euro. In de antwoorden op Kamervragen over het Belastingplan 2027, die vrijdag samen met een stand-van-zakenbrief naar de Kamer gingen, rekent het kabinet zelf voor wat dat betekent: ongeveer 1,2 miljoen mensen gaan daardoor extra box 3-belasting betalen, gemiddeld zo'n negentig euro per jaar. Het totale aantal betalers stijgt daarmee naar ruwweg 3,6 miljoen, becijferde De Dagelijkse Standaard zondag op basis van die antwoorden.
Voor beleggers komt daar het hogere forfait bovenop: het fictieve rendement op overige bezittingen stijgt in het voorstel van 6,37 naar 7,87 procent. Wie net boven de nieuwe grens uitkomt, bijvoorbeeld met een AOW-spaarpot van enkele tienduizenden euro's, betaalt in 2027 voor het eerst mee. Hoe dit pakket er eind september uit kwam te zien, lees je in dit overzicht van de 2027-ingrepen.
Een nipte stemming hield de verzwaring overeind
De Tweede Kamer had de verzwaring al kunnen tegenhouden. Op dinsdag 6 oktober stemde de Kamer over een motie van André Flach (SGP), Pieter Grinwis (ChristenUnie) en Michiel Hoogeveen (JA21), die het kabinet vroeg af te zien van de recent voorgenomen verzwaring in box 3. Die motie werd nipt verworpen, meldde Vastgoedjournaal op 7 oktober. Daarmee staan de kleinere vrijstelling en het hogere forfait formeel nog altijd in het voorstel.
Dat schuurt met de woorden van Heinen zelf. Op 1 oktober zegde hij de Kamer toe kleine spaarders alsnog te willen ontzien, een draai die de rekening elders legt, en op 5 oktober zei hij in de Eerste Kamer dat de voorgestelde verlaging niet de definitieve grens wordt. Senatoren noemden daar een vrijstelling van ongeveer 50.000 euro per persoon redelijk, bleek uit het mondeling overleg.
De reparatie heeft nu een deadline
Hoe en wanneer die reparatie komt, staat in de stand-van-zakenbrief die staatssecretaris Eerenberg vrijdag 9 oktober naar de Kamer stuurde en die vakblad Taxence maandag verwerkte. De novelle op de Wet werkelijk rendement, die het kabinet op 2 oktober met spoed naar de Raad van State stuurde, komt naar verwachting op 28 oktober terug met advies. Uiterlijk 2 november wil het kabinet de novelle bij de Tweede Kamer indienen, met een dekking die wordt aangepast aan de moties die de Kamer bij de Algemene Financiële Beschouwingen aannam.
Het kabinet wil dat de Kamer de novelle samen met het Belastingplan behandelt en er gelijktijdig over stemt, zodat de Eerste Kamer genoeg tijd overhoudt. De wet moet voor 31 december door beide Kamers om de vermogenswinstbelasting per 2028 te halen. Veel rek zit er niet meer in die planning, want het nieuwe dekkingsplan komt waarschijnlijk pas eind oktober, meldde persbureau ANP donderdag op basis van Haagse bronnen.
Waar het debat maandag over gaat
In het wetgevingsoverleg liggen vier wetsvoorstellen op tafel, maar de politieke spanning zit op de dekking van de box 3-reparatie. Een Kamermeerderheid van ChristenUnie, D66 en CDA wil het gat deels dichten door papieren schenkingen aan te pakken, terwijl de VVD daar fel tegen is en juist het box 2-tarief verder wil verlagen, meldde de NOS begin oktober. Tegen de geplande verhoging van de inkomstenbelasting, die zo'n acht miljard euro moet opleveren, bestaat bovendien een brede Kamermeerderheid.
Een definitief antwoord op de dekkingsvraag valt maandag niet te verwachten, want die keuze heeft het kabinet doorgeschoven naar eind oktober. Maar toezeggingen van Heinen en Eerenberg kunnen de richting bepalen, net als bij de financiële beschouwingen, toen het kleine-spaardersplan op dag één begon te wankelen.
Wat dit voor jou betekent
Over 2026 verandert er niets, maar wie op peildatum 1 januari 2027 meer dan 30.846 euro aan spaargeld en beleggingen heeft, valt onder het huidige voorstel voor het eerst of zwaarder in box 3. Tegelijk is dat bedrag uitdrukkelijk niet definitief: de minister heeft een andere grens beloofd en de senaat stuurt aan op een hogere vrijstelling.
Zekerheid komt er op zijn vroegst eind oktober, met het advies van de Raad van State en het aangepaste voorstel. Tot die tijd geldt wat we eerder schreven over wie de rekening van de nieuwe box 3 draagt: de reparatie voor de één moet ergens anders vandaan komen.
Foto: Rijksoverheid (CC0).
Opmerkingen