Vergeet het aantal want enkele reuzen sturen iShares S&P 500
In het kort
CSPX volgt 505 Amerikaanse aandelen, is fysiek belegd en keert dividend niet uit maar herbelegt het. De kosten bedragen 0,07% per jaar. De portefeuille noteerde op 6 oktober tegen 29,65 keer winst en 5,73 keer boekwaarde. Dat is breed gespreid over namen, maar veel minder breed over waarderingsrisico. Bij een koers van €751,45 hangt een groot deel van het toekomstige rendement af van winstgroei bij de grootste Amerikaanse technologiebedrijven, de eindmultiple en de dollar.
Een ETF met ruim vijfhonderd posities voelt als het tegenovergestelde van een geconcentreerde belegging. Dat klopt voor het risico dat één onderneming fraudeert, een product mist of een rechtszaak verliest. Het klopt minder voor de economische krachten die de grootste posities tegelijk raken. Rente, AI-investeringen, advertentiegroei en waardering kunnen meerdere zwaargewichten dezelfde kant op sturen.
De iShares Core S&P 500 UCITS ETF met ticker CSPX op Euronext Amsterdam is de accumulerende Ierse shareclass met ISIN IE00B5BMR087. Accumulerend betekent dat ontvangen dividenden in het fonds blijven en worden herbelegd. De Nederlandse belegger ziet daardoor vooral koersrendement; het dividend zit al in de intrinsieke waarde. Dat onderscheid voorkomt dat koersrendement en totaalrendement door elkaar lopen.
Vijfhonderd namen zijn niet vijfhonderd gelijke stemmen
De S&P 500 weegt ondernemingen naar beurswaarde. Een bedrijf van $4.000 miljard telt ruwweg honderd keer zo zwaar als een bedrijf van $40 miljard. Dat is efficiënt en goedkoop, maar het maakt het rendement gevoelig voor de grootste ondernemingen. De kleine posities bieden spreiding tegen bedrijfsspecifieke ongelukken, terwijl de kopgroep de dagelijkse beweging bepaalt.
De module gebruikt afgeronde gewichten om het mechanisme zichtbaar te maken. Ze is geen live holdingsweergave. Wie het topgewicht verhoogt, ziet hoe weinig ruimte overblijft voor honderden kleinere posities. Dat betekent niet dat CSPX slecht gespreid is. Het betekent dat aantal posities en economische spreiding twee verschillende begrippen zijn.
De meest redelijke tegenwerping luidt dat marktweging zichzelf aanpast. Winnaars worden groter omdat hun winst en kasstroom stijgen; verliezers zakken automatisch weg. Een belegger hoeft niet vooraf te raden wie de volgende marktleider wordt. Dat is een kracht van de index. Het nadeel is dat waardering ook meeschaalt: na een sterke koersstijging koopt iedere nieuwe euro in het fonds relatief meer van de duurste winnaars.
In de eerdere beschouwing over een dure beurs en kwartaalverwachtingen stond hetzelfde spanningsveld centraal. Hoge kwaliteit kan een hoge multiple rechtvaardigen, maar die multiple verlaagt de foutmarge. Bij CSPX is dat geen mening over één aandeel. Het is een eigenschap van de hele portefeuille.
De dollar is een tweede resultaatrekening
CSPX noteert in Amsterdam in euro, terwijl de onderliggende ondernemingen grotendeels in dollars zijn gewaardeerd. De noteringsvaluta dekt het valutarisico niet af. Stijgt de S&P 500 in dollars met 8% en verzwakt de dollar met 3% tegenover de euro, dan blijft voor de eurowaarde ongeveer 4,8% over. De rendementen worden vermenigvuldigd, niet simpel opgeteld.
Valuta beweegt op korte termijn grillig. Over lange perioden kunnen winstgroei, inflatieverschillen en internationale omzet van Amerikaanse ondernemingen een deel opvangen. Toch blijft de euro-dollarverhouding relevant voor een Nederlandse belegger. Een sterke dollar kan een matig beursjaar verzachten; een zwakke dollar kan een goed Amerikaans beursjaar afremmen.
De ETF zelf is groot en liquide. BlackRock rapporteerde op 7 oktober ongeveer $158 miljard vermogen in deze shareclass en ruim $161 miljard voor het fonds. De portefeuille hield 505 posities en wordt fysiek gerepliceerd. Fysiek betekent dat het fonds de aandelen daadwerkelijk bezit in plaats van het indexrendement via een swap na te bootsen. Dat verlaagt een deel van het tegenpartijrisico, maar verandert niets aan de prijs die voor de onderliggende winst wordt betaald.
Reverse valuation: de winst moet verbreden
Een P/E van 29,65 betekent dat beleggers bijna dertig dollar betalen voor één dollar huidige winst van de portefeuille, op basis van de door iShares gepubliceerde maatstaf. Die ratio is een momentopname en gebruikt geaggregeerde portefeuilledata. Banken, verlieslatende bedrijven en verschillende boekjaren maken hem niet perfect. Toch is hij bruikbaar om de orde van grootte te beoordelen.
Stel dat de multiple in 2029 daalt naar 24 en een belegger 8% koersrendement per jaar verlangt. Dan moet de winst van de portefeuille ongeveer dubbelcijferig groeien om de dalende waardering te compenseren. Blijft de multiple op bijna 30, dan is minder groei nodig. Daalt hij naar 20, dan moet de winst veel sneller stijgen.
Dit is de kern van reverse valuation: niet vragen welke koers prettig voelt, maar welke winstgroei al in €751,45 besloten ligt. De grootste technologiebedrijven kunnen die winst leveren als hun AI-investeringen tot productiviteit en nieuwe omzet leiden. Het risico is dat kapitaaluitgaven sneller stijgen dan de vrije kasstroom, terwijl de rest van de index niet sterk genoeg versnelt.
Kosten werken in dit debat rustig maar zeker. De TER van 0,07% is laag en een belangrijk voordeel. Ze wordt dagelijks in de intrinsieke waarde verwerkt. Op zichzelf bepaalt die fractie het resultaat niet; waardering, winstgroei en valuta zijn vele malen belangrijker. Juist daarom verdient de onderliggende portefeuille meer aandacht dan de fondsnaam.
Drie jaarlijkse koersscenario's
De scenario's combineren winstgroei, eindwaardering en valuta tot mogelijke jaareindekoersen.
Het bearscenario geeft mogelijke jaareindekoersen van €660 in 2027, €620 in 2028 en €650 in 2029. De winstgroei blijft smal, de grootste bedrijven zien hun multiple dalen en de dollar verzwakt. Dividenden blijven in de accumulerende shareclass en zijn dus verwerkt in de fondsintrinsieke waarde, maar kunnen een scherpe multiplekrimp niet volledig opvangen.
Het middenscenario komt uit op €790, €845 en €910. De portefeuillewinst groeit hoog enkelcijferig tot laag dubbelcijferig, de waardering normaliseert geleidelijk en de dollar is per saldo neutraal. Dit pad vereist geen perfecte AI-boom, wel winstgroei buiten slechts een paar megacaps.
Het gunstige scenario loopt naar €850, €955 en €1.080. Productiviteit verbetert, de kapitaaluitgaven leveren omzet op en een bredere groep bedrijven doet mee. De multiple blijft hoog omdat de kasstroomkwaliteit overtuigt. Ook dit is geen koersdoel, maar een samenhangende set aannames.
Een ETF-belegger hoeft niet iedere kwartaalcall te voorspellen. Wel is het nuttig om te weten wat er gekocht wordt. CSPX biedt tegen lage kosten toegang tot sterke Amerikaanse ondernemingen, maar niet tot een neutrale mand van vijfhonderd gelijke bedrijven. Wie eerder las waarom posities soms gedeeltelijk worden verkocht, herkent het onderscheid tussen een goed bedrijf en een goede prijs. Voor een index geldt precies hetzelfde, alleen op portefeuilleniveau.
De relevante vraag voor €751,45 is daarom niet of de S&P 500 over tientallen jaren waarschijnlijk groeit. De relevante vraag is hoeveel van die groei al in 29,65 keer winst zit en hoeveel winstverbreding nodig is wanneer de markt over drie jaar minder royaal waardeert. Daar ligt de echte concentratie van CSPX.
Opmerkingen