top of page

Corona & enkele verschillen met eerdere recessies: Is er reden voor enig optimisme?

Bijgewerkt op: 13 mrt. 2023

Samenvatting

  • Het Chinese herstel is opmerkelijk stevig

  • Een sterke huizenmarkt in veel landen is ongebruikelijk in een recessie en geeft onverwachte dynamiek

  • Investeringsintenties Amerikaanse bedrijven zijn ongebruikelijk stevig voor deze conjunctuurfase en geven welkome dynamiek

  • Nederlandse ondernemers over breed front minder pessimistisch over overlevingskansen tussen juni en september

  • Corona update: Gemiddelde leeftijd besmette personen stijgt, dat is slecht nieuws


Dit wekelijkse commentaar gaat specifiek over de mondiale conjuncturele (wereldwijde economische schommelingen) ontwikkelingen. Aangezien de frequentie wekelijks is, is de focus op de korte termijn. Het aantal coronabesmettingen in Nederland speelt daarbij geen hoofdrol, tenzij het de internationale trend zou weerspiegelen, maar dat is eigenlijk momenteel niet het geval.


Kijkend naar de mondiale conjunctuur merk ik op dat de meeste voorspellers de laatste tijd hun voorspellingen voor de economische neergang dit jaar minder negatief hebben gemaakt. Ik zie drie ontwikkelingen die ik wil aanmerken als positief voor de conjuncturele vooruitzichten. Uiteraard blijft de pandemie een voorname mogelijke stoorzender.

Ten eerste, en daar heb ik al eerder op gewezen, is het Chinese economische herstel indrukwekkend. Doordat dat land bovendien het virus kennelijk goed onder controle heeft, mag voortzetting van het herstel worden verwacht. Vergeet niet dat China feitelijk al jaren de belangrijkste groeimotor is van de mondiale economie.


Een tweede positieve ontwikkeling is te vinden op de huizenmarkt in veel landen. In veel gevallen is de woningmarkt opmerkelijk sterk. Dat is niet gebruikelijk tijdens of snel na een recessie. Aangezien mensen een ander of nieuw huis moeten inrichten en/of eraan moeten klussen, leidt dit tot additionele bestedingen. In de VS, bijvoorbeeld, ligt het aantal verkochte nieuwbouwwoningen al twee maanden meer dan 40% hoger dan een jaar eerder. Het aantal bestaande woningen dat wordt verkocht, ligt ruim 10% hoger dan vorig jaar. Of die kracht op de diverse huizenmarkten voortduurt, weten we niet. In ieder geval is het toch wel onverwacht en geeft het zeker extra dynamiek aan de economie.


Een derde opvallende ontwikkeling is de kennelijke investeringsbereidheid van vooral Amerikaanse bedrijven. Hoe het gesteld is met de investeringsintenties van Europese bedrijven is helaas vooralsnog niet duidelijk. Bedrijfsinvesteringen vormen niet een bestedingscategorie die normaal gesproken een voortrekkersrol speelt bij conjunctureel herstel. Sterker nog, bedrijfsinvesteringen hobbelen meestal achterop bij herstel. Dit keer is dat tenminste in de VS echter niet het geval. Uit enquêtes blijkt dat de investeringsintenties van Amerikaanse bedrijven hoog zijn en de cijfers over verzending van kapitaalgoederen bevestigen dat de bestedingen op dit gebied stijgen. Wat exact de oorzaak is, is niet direct duidelijk. Ik denk dat de beschikbaarheid en kosten van krediet een rol spelen. Wellicht dat het besef dat er een digitaliseringslag noodzakelijk is ook helpt. Sommige bedrijven zullen zich daarnaast realiseren dat hun verdienmodel is aangetast en dat aanpassing noodzakelijk is. En tenslotte hebben sommige bedrijven de vermindering van de reguliere bedrijvigheid wellicht aangegrepen om achterstallig onderhoud te plegen. In ieder geval geeft de ongebruikelijke, relatieve kracht van de Amerikaanse bedrijfsinvesteringen de conjunctuur een dynamiek die je in deze fase van de cyclus normaal gesproken niet ziet. Dat is positief.


De Duitse economie profiteert wellicht van de combinatie van Chinees herstel en verbeterende investeringen in de VS. De Duitse economie is immers meer afhankelijk van export naar China dan de meeste andere Europese landen en de kapitaalgoederenindustrie is in Duitsland ook belangrijker dan elders. Recente cijfers over de Duitse industriële productie vielen tegen, maar cijfers over fabrieksorders waren juist bemoedigend.


Amerikaanse werkloosheidsuitkeringen zetten daling voort


Nog steeds is er geen duidelijkheid over een nieuw steunpakket voor de Amerikaanse economie. Fed-voorzitter Powell deed deze week opnieuw een beroep op Democraten en Republikeinen om tot zaken te komen. Intussen