De terugkerende servicekas van ASM dempt de chipcyclus

In het kort

ASM International rapporteerde in het tweede kwartaal €208,7 miljoen serviceomzet, 29% meer dan een jaar eerder. Het aandeel stond op 9 oktober om 17.36 uur op €883,60. Nieuwe depositiemachines leveren omzet bij installatie; service, onderdelen en upgrades kunnen daarna jarenlang terugkeren. Die herhaling dempt de chipcyclus, maar de waardering vraagt dat ook de geïnstalleerde basis en winst per aandeel blijven groeien.

ASM bouwt machines waarmee chipfabrikanten extreem dunne materiaallagen aanbrengen. Atomic layer deposition, kortweg ALD, legt materiaal vrijwel atoomlaag voor atoomlaag neer. Dat is nodig wanneer transistoren kleiner en driedimensionaler worden. De technologiepositie bepaalt hoeveel systemen klanten kopen. De servicebasis bepaalt hoeveel omzet daarna terugkomt.

Die tweede kasstroom krijgt minder aandacht dan grote machineorders, maar is economisch belangrijk. Een systeem bij de klant vraagt onderhoud, onderdelen, procesondersteuning en soms upgrades. Hoe groter de geïnstalleerde basis, hoe breder de terugkerende omzetvloer.

Van systeemverkoop naar geïnstalleerde basis

De eerste module gebruikt bewust een proxy voor het aantal systemen, omdat ASM geen eenvoudige actuele totaaltelling als hoofdmaatstaf publiceert. Verander het aantal systemen, de serviceomzet per systeem en de groei. De uitkomst toont hoe een grotere basis de serviceomzet tot 2029 kan laten oplopen.

De economische logica is aantrekkelijk. Een nieuw systeem voegt omzet toe bij levering en vergroot daarna de potentiële servicebasis. Als klanten capaciteit uitbreiden en machines intensief gebruiken, stijgt ook de vraag naar onderdelen. Dat maakt service minder afhankelijk van één nieuw fab-project.

De eerdere analyse over orders en omzet legt uit waarom een bestelling pas waarde is wanneer de machine is geleverd en marge oplevert. De analyse van ALD-laagintensiteit beschrijft waarom nieuwe chiparchitecturen meer processtappen kunnen vragen. Service verbindt beide verhalen: meer kritieke systemen in fabrieken vergroten de terugkerende relatie met klanten.

Servicemix kan de marge stabiliseren

Service is niet gratis omzet. ASM moet personeel, onderdelen en logistiek beschikbaar houden. Toch kan de marge aantrekkelijk zijn, omdat de klant al een geïnstalleerd systeem heeft en continuïteit belangrijk is. Stilstand in een chipfabriek is duur. Betrouwbare ondersteuning heeft daardoor economische waarde.

De tweede module splitst systeemomzet en serviceomzet. Bij €3,3 miljard systeemomzet met 50% brutomarge en €0,9 miljard serviceomzet met 60% marge komt de gemengde brutomarge boven 52% uit. Verlaag de systeemmarge en verhoog de servicemix om te zien hoeveel stabiliteit service kan bieden.

De term brutomarge betekent wat na directe product- en servicekosten van de omzet overblijft. Daarna volgen onderzoek, verkoop, centrale kosten, rente en belasting. ASM besteedt veel aan onderzoek omdat toekomstige omzet afhangt van processen die pas jaren later in massaproductie komen. Servicekas kan een deel van die lange ontwikkelcyclus financieren.

Het positieve argument is dat nieuwe transistorarchitecturen en geheugenchips meer nauwkeurige depositiestappen nodig hebben. Wanneer ASM een procespositie wint, kan die bij meerdere generaties wafers terugkomen. De installed base groeit dan niet alleen in aantal, maar ook in technische waarde.

Het tegenargument is klantconcentratie en cycliciteit. Een kleine groep grote chipfabrikanten bepaalt investeringsmomenten. Uitstel bij één fabriek kan systeemomzet verschuiven. Service helpt, maar kan een scherpe orderdaling niet volledig opvangen. Concurrenten zoals Applied Materials investeren eveneens zwaar in depositietechniek.

Wat moet €883,60 waarmaken?

ASM publiceert op 27 oktober de volgende resultaten. De koers dateert van vóór die datum; de kwartaalcijfers zitten er dus nog niet in. De derde module draait de koers om naar benodigde winst per aandeel. Bij 9% jaarlijks koersrendement en een eindmultiple van 30 keer is in 2029 circa €38,20 winst per aandeel nodig. Vanaf een basis van €24 vraagt dat ongeveer 17% jaarlijkse groei.

Dat kan door meer systeemomzet, hogere servicemix, margeverbetering of minder aandelen. Dezelfde euro mag niet dubbel worden geteld. Aandeleninkoop verlaagt de aandelenbasis, maar is geen extra operationele winst. Kas op de balans kan waarde toevoegen, terwijl overnames en investeringen haar verbruiken.

In het bear-scenario vertragen systemen, service compenseert onvoldoende en de multiple daalt. De koersen zijn €690 in 2027, €610 in 2028 en €560 in 2029. Het middenpad veronderstelt dubbelcijferige servicegroei en een stevige brutomarge: €920, €990 en €1.080. In het gunstige scenario versterken GAA, geheugen en service elkaar: €1.050, €1.240 en €1.480.

De formule is winst per aandeel maal een koers-winstverhouding. Dividend komt boven op de koerspaden. De peildatum is 9 oktober 2026 en alle bedragen luiden in euro. De brede bandbreedte is geen gebrek aan overtuiging, maar een weergave van een aandeel waarbij zowel winstgroei als multiple veel kan bewegen.

Op 27 oktober verdienen vier punten aandacht: systeemomzet, servicegroei, brutomarge en de vooruitblik. Een hogere servicemix is sterk bewijs wanneer zij uit een groeiende, intensief gebruikte machinebasis komt. Zij is minder overtuigend wanneer systeemverkopen stilvallen en service alleen het gat kleiner maakt.

ASM verkoopt geavanceerde machines in een cyclische markt. De aantrekkelijkste eigenschap is dat iedere succesvolle installatie daarna een nieuwe terugkerende klantrelatie kan worden. Bij €883,60 moet die relatie niet alleen technologisch belangrijk zijn, maar jarenlang steeds meer kas per aandeel opleveren.

De installed base heeft ook een kwaliteitsdimensie. Een ouder systeem kan minder service-omzet vragen of uiteindelijk worden vervangen, terwijl een nieuw en complex platform juist meer specialistische ondersteuning nodig heeft. De verhouding tussen serviceomzet en aantal actieve systemen vertelt daarom meer dan een losse groeipercentage. Prijs, gebruiksintensiteit, onderdelenmix en upgrades bepalen samen de opbrengst per machine.

Let ook op werkkapitaal. ASM kan een sterk resultaat tonen terwijl voorraden of vorderingen oplopen. Omgekeerd kan de vrije kasstroom tijdelijk sterk zijn wanneer klanten betalen of voorraden normaliseren. Service is doorgaans minder kapitaalintensief dan het bouwen van nieuwe systemen, maar onderdelen moeten beschikbaar blijven. De beste uitkomst op 27 oktober is daardoor niet simpelweg hoge omzet. Het is groei waarbij brutomarge, werkkapitaal en servicekas tegelijk bevestigen dat de economische kwaliteit per aandeel verbetert.

Koers- en instrumentmomentopname: De Belegger, 9 oktober 2026; Euronext Amsterdam, ISIN NL0000334118. Bedrijfsfeiten: ASM International, tweede kwartaal 2026.