Warren Buffett waarschuwt: dit risico raakt de beurs ongelooflijk hard

In het kort:

• Rentes bepalen aandelenwaarderingen sterker dan winstgroei of sentiment ooit kunnen compenseren.

• Inflatie keert terug als structureel risico, waardoor renteverwachtingen te optimistisch zijn.

• Huidige waarderingen impliceren scenario’s die alleen werken bij dalende rentes.

  
  

De kern van de huidige markt ligt niet bij technologie of geopolitiek, maar bij iets fundamentelers: de rente. Dat klinkt misschien bekend, maar juist dat maakt het gevaarlijk. Veel beleggers weten dit, maar handelen er niet naar. Jamie Dimon herhaalt wat Warren Buffett al in 1999 scherp verwoordde: rente werkt als zwaartekracht op waarderingen. Als de rente stijgt, drukt dat vrijwel automatisch de prijs van aandelen omlaag. Dat is geen theorie, maar een mechanisme dat diep in financiële modellen zit verankerd.

De reden is eenvoudig. Als je als belegger meer rendement kunt krijgen op veilige staatsobligaties, dan moet een aandeel extra aantrekkelijk worden om dat risico te rechtvaardigen. Omdat bedrijven hun winst niet zomaar kunnen verhogen, gebeurt die aanpassing meestal via lagere aandelenkoersen. Dat maakt rente uiteindelijk de stille kracht achter bijna elke waardering in de markt.

Dit ene mechanisme stuurt de hele beurs en bijna niemand let erop

Bron: Forbes

Wat maakt de huidige situatie vergelijkbaar met de dotcom periode

De vergelijking met de dotcom bubbel gaat verder dan alleen hoge waarderingen. De echte overeenkomst zit in de combinatie van optimisme en verkeerde renteverwachtingen. Dat is precies waar het destijds misging. Eind jaren negentig stegen aandelenkoersen terwijl de rente opliep. Beleggers gingen er impliciet vanuit dat de rente later wel weer zou dalen. Vandaag zie je iets vergelijkbaars. De S&P 500 staat historisch hoog gewaardeerd, terwijl de rente eerder omhoog dan omlaag lijkt te bewegen.

Opvallend is dat de markt opnieuw gelooft dat groei alles kan oplossen. Toen was dat internet, nu is het kunstmatige intelligentie. Maar waarderingen worden uiteindelijk bepaald door discontovoeten, niet door verhalen. Als die discontovoet hoger blijft, moeten prijzen zich aanpassen, ongeacht hoe sterk de onderliggende trend lijkt. Wat dit extra relevant maakt, is dat renteverlagingen vaak samenhangen met economische zwakte. Dat betekent dat lagere rentes niet automatisch goed nieuws zijn voor aandelen. Dat patroon werd na 2000 pijnlijk zichtbaar en kan zich opnieuw herhalen.

De markt lijkt 1999 en dit is waarom beleggers het opnieuw missen

Bron: WordPress

Hoe inflatie de renteverwachting ondermijnt

De belangrijkste verstoring in het huidige plaatje is inflatie, en die blijkt hardnekkiger dan veel beleggers hadden verwacht. Dat verandert het hele speelveld voor centrale banken en dus ook voor de markt. De inflatiecijfers laten zien dat de daling richting 2 procent stokt. Kerninflatie blijft rond de 3 procent hangen en energieprijzen lopen weer op door geopolitieke spanningen. Dat lijkt misschien tijdelijk, maar werkt vaak door in lonen en andere kosten, waardoor inflatie langer hoog blijft.

Dat heeft directe gevolgen voor renteverwachtingen. Waar beleggers eerder rekenden op meerdere renteverlagingen, verschuift dat beeld nu richting stabiliteit of zelfs nieuwe verhogingen. De markt begint dat langzaam in te prijzen, maar nog niet volledig. Dit is precies waar het risico zit. Veel waarderingen zijn gebaseerd op het idee dat geld weer goedkoper wordt. Als dat niet gebeurt, moeten beleggers hun verwachtingen bijstellen. En dat proces verloopt zelden geleidelijk.

Waarom hogere rente direct leidt tot lagere waarderingen

De impact van rente op aandelen is direct en meetbaar, niet abstract. Aandelenprijzen zijn gebaseerd op de waarde van toekomstige kasstromen, en die worden verdisconteerd tegen een bepaalde rente. Als die rente stijgt, daalt de huidige waarde van die toekomstige winsten. Dat raakt vooral groeiaandelen, waar een groot deel van de waarde ver in de toekomst ligt. Dat verklaart waarom technologieaandelen zo hard daalden in 2022 toen de rente snel opliep.

Maar ook stabiele bedrijven ontkomen er niet aan. Zelfs bedrijven met sterke kasstromen worden minder waard als de discontovoet stijgt. Het verschil zit in de gevoeligheid, niet in de richting. Daarnaast speelt gedrag een rol. Als beleggers zonder veel risico 4 tot 5 procent rendement kunnen halen op obligaties, verandert hun afweging. Aandelen moeten dan duidelijk beter presteren om interessant te blijven. Dat verschuift kapitaalstromen en zet druk op de markt als geheel.

Hogere rente lijkt klein maar dit is waarom aandelen hard dalen

Bron: Morningstar

Wat de markt mogelijk verkeerd inschat

De grootste blinde vlek in de markt is de aanname dat we terugkeren naar het tijdperk van lage rentes. Dat scenario voelt vertrouwd, maar is steeds minder waarschijnlijk. Structurele factoren zoals vergrijzing, hogere overheidsuitgaven en geopolitieke spanningen zorgen voor blijvende inflatiedruk. Dat betekent ook dat rentes structureel hoger kunnen blijven dan beleggers gewend zijn. Dat is een fundamentele verandering waar de markt nog niet volledig op is ingesteld.

Een onderschat risico is dat centrale banken minder ruimte hebben om de economie te ondersteunen. Als inflatie hoog blijft, kunnen ze de rente niet zomaar verlagen zonder nieuwe prijsdruk te veroorzaken. Dat maakt toekomstige recessies complexer en mogelijk pijnlijker voor aandelen. Daar komt bij dat overheden baat hebben bij iets hogere inflatie om schulden te verlichten. Dat is geen expliciet beleid, maar wel een realiteit die meespeelt. Het gevolg is een omgeving waarin lage rentes eerder uitzondering dan regel zijn.

Wat betekent dit concreet voor beleggers

Voor beleggers betekent dit dat de focus verschuift van groei naar waardering. Het verhaal achter een aandeel blijft belangrijk, maar de prijs die je betaalt wordt doorslaggevender. Bedrijven met sterke kasstromen en pricing power, dus het vermogen om prijzen te verhogen zonder klanten te verliezen, staan er beter voor. Ondernemingen die afhankelijk zijn van goedkope financiering of verre groeiverwachtingen worden kwetsbaarder.

Ook obligaties spelen weer een rol. Voor het eerst in lange tijd bieden ze een serieus alternatief voor aandelen. Dat verandert hoe portefeuilles worden opgebouwd en dwingt beleggers om bewuster keuzes te maken. Misschien wel de grootste verandering zit in het verwachtingspatroon. De jaren waarin markten bijna automatisch stegen door dalende rentes liggen achter ons. Dat vraagt om meer discipline, meer selectiviteit en een realistischer beeld van rendement en risico.

Wat beleggers moeten weten:

Waarom zijn rente en aandelen zo sterk verbonden?

Omdat hogere rentes de contante waarde van toekomstige winsten verlagen en alternatieven aantrekkelijker maken.

Is de huidige markt overgewaardeerd?

Niet per se absoluut, maar wel relatief kwetsbaar bij hogere rente dan verwacht.

Wat is het grootste risico volgens Dimon?

Hardnekkige inflatie die rente hoger houdt dan de markt momenteel inprijst.

Moeten beleggers nu uit aandelen stappen?

Niet per definitie, maar selectie en waardering worden belangrijker dan ooit.

Welke sectoren zijn het meest kwetsbaar?

Groeiaandelen en kapitaalintensieve bedrijven die afhankelijk zijn van lage financieringskosten.

Advertorial

De centrale rol van rente in de financiële markten reikt verder dan alleen aandelen en obligaties en raakt ook direct aan de keuzes die spaarders maken. In een omgeving waarin renteverwachtingen onzeker blijven, wordt het tijdelijk parkeren van vermogen met een voorspelbaar rendement opnieuw relevanter. Zeker wanneer flexibiliteit en zekerheid samenkomen, kan sparen een strategische aanvulling zijn op een beleggingsportefeuille.

Raisin RenteBoost is een tijdelijke actie waarbij je op een vrij opneembare Duitse spaarrekening de eerste 3 maanden lang een gegarandeerde rente van 2,85% p.j. krijgt, beschermd onder het Europese garantiestelsel. Je spaargeld blijft dagelijks opvraagbaar en je kunt vrij storten en opnemen. Na deze periode kun je via één Raisin-account verder sparen bij meer dan 50 Europese banken, met actuele variabele rentes tot 1,92% p.j., of kiezen voor spaardeposito’s met looptijden van één maand tot tien jaar en rentes tot 3,25% p.j.