Dit zeldzame beurssignaal stond sinds 1979 bijna nooit zo extreem
- Arne Verheedt
- 1 dag geleden
- 3 minuten om te lezen
In het kort:
Het momentum waarschuwingssignaal staat over drie jaar in het 99ste percentiel sinds 1979.
Momentum verslaat de gewone S&P 500 met circa 8% over één jaar en ongeveer 19 procentpunt per jaar over drie jaar.
De dotcomperiode laat zien dat zulke extremen lang kunnen aanhouden, maar daarna hard kunnen omslaan.
Een van de opvallendste beursgrafieken van deze week krijgt opvallend weinig aandacht. De S&P 500 Momentum Index, die relatief zwaar inzet op aandelen met de sterkste recente koersontwikkeling, heeft de gewone S&P 500 over drie jaar met ongeveer 19 procentpunt per jaar verslagen. Daarmee staat de extra opbrengst in het 99ste percentiel sinds 1979. Dat is geen automatische crashvoorspelling, maar wel een zeldzaam signaal dat de beloning voor het najagen van winnaars historisch extreem is geworden.
Momentum verslaat de S&P 500 met historisch grote voorsprong:
Waarom het S&P 500 momentum waarschuwingssignaal telt
Momentum is een eenvoudige beursstrategie: aandelen die al sterk stijgen, krijgen meer gewicht omdat koerswinnaars vaak nog een tijd winnaar blijven. De aanpak profiteert van trends, langzaam veranderende winstverwachtingen en beleggers die pas laat op goed nieuws reageren. De recente cijfers laten zien hoe krachtig dat mechanisme is. Zelfs na de scherpe terugval van meerdere chip- en groeiaandelen bedraagt de extra opbrengst tegenover de S&P 500 over één jaar nog circa 8%.
Juist de driejaarsgrafiek springt eruit. Een jaarlijks voordeel van ongeveer 19 procentpunt is bijna nooit voorgekomen in de beschikbare historie. Dat betekent ook dat veel goed nieuws, optimisme en kapitaal al in dezelfde winnaars kunnen zitten. Naarmate meer beleggers dezelfde trend volgen, wordt de markt kwetsbaarder voor één verandering in rente, winstverwachtingen of risicobereidheid.
De dotcomperiode toont hoe een momentumfeest eindigt
De duidelijkste historische vergelijking ligt rond de dotcombubbel. Eind jaren negentig liep het extra rendement van de S&P 500 Momentum Index op tot ruim 30%, zoals de grafiek laat zien. Momentum bleef daardoor langer werken dan veel sceptici verwachtten, totdat het marktleiderschap rond 2000 abrupt draaide en het overrendement omsloeg in een verlies van bijna 30%.
De afbeelding maakt vooral duidelijk hoe gewelddadig zo’n omslag kan zijn. De huidige eenjaars outperformance ligt rond het 75ste percentiel en is dus sterk, maar nog niet zo extreem als tijdens de technologiehausse. Het risico zit daarom niet in het huidige niveau alleen, maar in de kwetsbaarheid van een markt waarin veel beleggers dezelfde winnaars bezitten. Zodra die leiders verzwakken, kan dezelfde positionering die eerder extra rendement opleverde de daling juist versterken.
Momentum blijft sterk, maar een omslag kan hard aankomen:
Recente voorbeelden tonen hoe snel dat proces kan verlopen. Een speculatief AI-aandeel dat 650% in één dag steeg laat zien hoe fel beleggers nog op koersmomentum reageren. Tegelijk kreeg Roblox een koersklap van 25%, terwijl bij Snap beleggers ondanks de enorme populariteit van de app wegliepen. Dat zijn geen bewijzen dat de hele factor draait, maar wel signalen dat populaire posities weinig foutmarge hebben.
Terugkeer naar het gemiddelde is geen kalenderafspraak
Het grootste gevaar is daarom niet dat momentum per definitie slecht is, maar dat beleggers een uitzonderlijke periode als normaal gaan beschouwen. Een positie kan na een daling van tientallen procenten nog steeds een bovengemiddelde driejaarswinst tonen. Wie alleen naar dat lange rendement kijkt, onderschat mogelijk hoeveel schade een verdere normalisatie kan veroorzaken.
Ik let vooral op drie signalen: breder marktleiderschap buiten technologie, aanhoudende underperformance van de vroegere winnaars en dalende winstverwachtingen bij chipaandelen. Samen zouden die aantonen dat het niet om een korte correctie gaat, maar om een echte factoromslag. Zolang dat bewijs ontbreekt, kan momentum nog doorlopen. Het huidige 99ste percentiel zegt vooral dat de verhouding tussen extra kans en neerwaarts risico minder aantrekkelijk is geworden.
De concentratie binnen de S&P 500 neemt verder toe:
Als lid van De Belegger krijg je toegang tot deepdives, aandelentips, trainingen, premium content en live portfolio-inzicht, samen met een actieve community van beleggers. Pak je kans! klik op de button, start direct en pak tijdelijk 50% korting met de code WINST.
Momentum is sterk, maar de foutmarge krimpt
De momentumtrend is nog niet gebroken, maar de historische vergelijking rechtvaardigt voorzichtigheid. Na een driejaarsresultaat in het 99ste percentiel is het onrealistisch om dezelfde extra opbrengst eindeloos door te trekken. Voor beleggers is dit vooral een waarschuwing tegen concentratie in dezelfde populaire winnaars. De omslag hoeft niet morgen te komen, maar wanneer hij komt, kan de terugkeer naar het gemiddelde sneller gaan dan de opbouw ernaartoe.
Wat beleggers moeten weten:
Wat betekent het 99ste percentiel?
Dat de driejaars-outperformance van momentum in slechts ongeveer 1% van de meetperioden sinds 1979 nog hoger lag.
Voorspelt deze grafiek een beurscrash?
Nee. De grafiek meet relatieve prestaties en geeft geen betrouwbare datum voor een omslag of brede marktcrash.
Welk signaal bevestigt een echte ommekeer?
Duurzaam breder marktleiderschap, zwakkere winstverwachtingen en blijvende underperformance van de vroegere winnaars.
