Dividend-ETF van VanEck oogt te duur maar de klok vertekent
In het kort
TDIV noteerde op 14 oktober om 15.35 uur UTC op €54,79, terwijl VanEck voor 13 oktober een intrinsieke waarde van €54,38 meldde. Het rekenkundige verschil van 0,75% lijkt op een premie, maar vergelijkt twee verschillende momenten en bewijst dus niet dat de ETF werkelijk te duur handelde. De uitkerende Amsterdamse shareclass heeft ISIN NL0011683594, 0,38% jaarlijkse fondskosten en ongeveer €9,9 miljard fondsvermogen. Voor een langetermijnbelegger tellen vooral onderliggende winstgroei, dividendkwaliteit, spread en tracking, niet één vertraagd NAV-cijfer.
Een beurskoers is wat koper en verkoper nu afspreken. De NAV, of intrinsieke waarde, is de berekende waarde van alle onderliggende posities minus verplichtingen, gedeeld door het aantal fondsrechten. Bij een wereldwijde dividend-ETF zijn niet alle aandelen tegelijk open en beweegt valuta door nadat sommige beurzen zijn gesloten. Daarom kan een koers van vandaag niet zonder meer naast de officiële NAV van gisteren worden gelegd.
Dat klinkt als een technisch detail, maar het voorkomt een dure denkfout. Wie €54,79 vergelijkt met €54,38 ziet 41 cent verschil. Alleen als beide waarden op hetzelfde moment en met dezelfde wisselkoersen zijn gemeten, kan dat iets zeggen over een echte premie. De officiële VanEck-pagina dateert de NAV keurig op 13 oktober; de koers van de Amsterdamse beurslijn is van 14 oktober.
Direct naar een onderdeel van dit artikel
Marketmakers sluiten het verschil, maar niet gratis
ETF's hebben een creatie- en inwisselmechanisme. Professionele partijen kunnen grote pakketten fondsrechten tegen de onderliggende mand samenstellen of inleveren. Als de ETF structureel boven de waarde van de mand staat, ontstaat een prikkel om nieuwe stukken te creëren en te verkopen. Bij een korting werkt het omgekeerd. Dat arbitrageproces houdt koers en portefeuille doorgaans bij elkaar, maar het verwijdert geen transactiekosten, belastingen of onzekerheid wanneer markten niet tegelijk open zijn.
De particuliere belegger ziet vooral de bied- en laatprijs. De spread is het verschil tussen de hoogste bieding en laagste laatprijs. Bij een kleine order rond het midden is grofweg een halve spread een directe instapkostenpost. Op €20.000 is 18 basispunten volledige spread ongeveer €36; een halve spread is dan circa €18. Een basispunt is 0,01 procentpunt. Een limietorder kan voorkomen dat een dun orderboek onverwacht een slechtere uitvoering geeft.
VanEck waarschuwt in het prospectus dat spreads variëren met handelsvolume en marktomstandigheden. Een praktische vuistregel is daarom om te handelen wanneer de belangrijkste onderliggende markten open zijn en een limiet te gebruiken. Voor TDIV, met belangen in onder meer het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten en continentaal Europa, bestaat geen moment waarop werkelijk alles perfect synchroon loopt. Wel is de prijsvorming meestal rijker wanneer Europa en de VS beide open zijn.
Lees ook: In Dít houd je over van het dividend uit de VanEck-ETF staat waarom bruto portefeuilledividend niet één op één op de rekening belandt. Hoe gespreid is de dividend-ETF van VanEck werkelijk? behandelt de economische concentratie achter honderd namen.
De portefeuille moet het rendement verdienen
De fondsconstructie verklaart de korte afwijking, maar niet het verwachte rendement. TDIV volgt een index van honderd grote dividendbetalers uit ontwikkelde markten, geselecteerd op rendement, weerbaarheid en groeipotentieel. De factsheet over september liet 16,02% fondsrendement sinds jaarbegin zien, tegenover 16,67% voor de index. Dat verschil bevat meer dan alleen de TER van 0,38%: ook bronbelasting, timing, transacties en kas kunnen meespelen.
Een belegger ontvangt elk kwartaal uitkeringen. Dat is geen gratis extra rendement. Op de ex-dividenddatum daalt de waarde van het fonds in beginsel met het bedrag dat het fonds verlaat. Waarde ontstaat pas wanneer de ondernemingen hun dividend uit winst en vrije kasstroom kunnen blijven betalen, terwijl de ingehouden winst voldoende rendement oplevert. Een hoog huidig dividend dat later wordt verlaagd, kan minder waard zijn dan een iets lager dividend dat jarenlang groeit.
De reverse valuation begint daarom bij de huidige €54,79. Stel dat de onderliggende winst 3,5% per jaar groeit, het uitkeringsrendement 4,2% bedraagt en de waardering jaarlijks 1% daalt. Dan komt het modeltotaalrendement uit rond 6,7% per jaar vóór persoonlijke belasting en transactiekosten. De schuifmodule maakt zichtbaar dat een procentpunt waarderingsdruk drie jaar achter elkaar een flink deel van winstgroei opeet.
Het sterke tegenargument is eenvoud
De beste reden om TDIV te bezitten is juist dat een belegger niet iedere bank, oliemaatschappij of telecomgroep zelf hoeft te volgen. De index verkoopt ondernemingen die niet meer aan de regels voldoen en spreidt over landen en sectoren. Voor iemand die regelmatige kasuitkeringen wil, kan dat aantrekkelijker zijn dan een losse portefeuille met tien dividendaandelen.
Daar staat tegenover dat de index achteruitkijkt. Een hoge dividendyield kan ontstaan doordat de koers al is gedaald. Sectoren met veel uitkeringen, zoals financiële instellingen en energie, reageren bovendien op rente, kredietkwaliteit en grondstofprijzen. De selectie op dividendweerbaarheid verkleint dat risico, maar haalt het niet weg. Een ETF beschermt tegen één faillissement; hij beschermt niet tegen een gemeenschappelijke economische schok.
Voor de waardering is de vraag dus niet of €54,79 exact 41 cent boven de laatste NAV staat. De vraag is of de honderd ondernemingen samen genoeg winst en dividend laten groeien om de huidige prijs, de fondskosten en eventuele waarderingsdaling te dragen. Het middenpad veronderstelt ongeveer 3% jaarlijkse winstgroei en een grotendeels stabiele waardering. De jaaruitkeringen komen daar als kasstroom bij en zijn niet in de getoonde koersen dubbel geteld.
Dit zou ik volgen
Controleer bij een aankoop de actuele bied- en laatprijs, het tijdstip van de laatste NAV en of de belangrijkste onderliggende markten open zijn. Volg daarna de indextracking over langere perioden, de sectorwegingen, dividendverlagingen en de ontwikkeling van uitkeringen per fondsrecht. Een verschil van enkele tienden procent op één dag kan ruis zijn; een blijvende trackingachterstand boven kosten verdient uitleg.
TDIV is geen obligatie en de uitkering staat niet vast. Het fonds is een pakket aandelen dat inkomen nastreeft. Wie dat onderscheid bewaakt, hoeft niet nerveus te worden van een schijnbare premie die vooral uit de klok komt, maar moet wel kritisch blijven op de winstkwaliteit achter het dividend.
Opmerkingen