Alibaba wil met zijn eigen AI-chip de datacenterrekening verlagen

In het kort

Alibaba presenteerde eind september de Zhenwu V900, een eigen chip voor het trainen en gebruiken van AI-modellen. Het bedrijf zegt dat de chip drie keer zo snel is als zijn voorganger en in het eerste kwartaal van 2027 commercieel beschikbaar komt. De kans is lagere kosten en meer controle over de cloud. Het risico is dat dure hardware zonder voldoende klanten en softwarebenutting blijft staan.

Alibaba verdient nog steeds veel geld met digitale handel. Taobao en Tmall brengen verkopers en consumenten bij elkaar, waarna het concern verdient aan advertenties, transacties, logistiek en diensten. Alibaba Cloud verkoopt rekenkracht, opslag en software aan bedrijven. Bij AI verandert de kostenstructuur: voordat een klant betaalt, moet Alibaba chips, stroom, gebouwen, netwerken en software beschikbaar hebben.

Tijdens de Apsara Conference van september presenteerde Alibaba een volledige AI-keten, van eigen chips en servers tot modellen en toepassingen. De Zhenwu V900 heeft volgens het bedrijf 216 gigabyte geheugen en 1.200 gigabyte per seconde verbinding tussen chips. De oudere Zhenwu-generatie bedient inmiddels meer dan 650 klanten. Dat laatste is relevanter dan alleen een technische topsnelheid: betalend gebruik bepaalt of de investering rendeert.

Een eigen chip verlaagt niet automatisch de kosten

Grote cloudbedrijven ontwerpen eigen chips omdat externe accelerators duur en soms schaars zijn. Een eigen ontwerp kan precies worden afgestemd op de software en datacenters van Alibaba. Dat kan energie, koeling en aankoopkosten per berekening verlagen. Het bedrijf wordt bovendien minder afhankelijk van leveranciers en exportbeperkingen.

Daar staat een groot nadeel tegenover. Een chip is geen los product. Klanten hebben programmeergereedschap, bibliotheken, ondersteuning en betrouwbare servers nodig. Nvidia's voorsprong zit voor een belangrijk deel in dat ecosysteem. Een snellere chip die softwareteams veel extra werk bezorgt, kan economisch alsnog duurder zijn.

De bezettingsgraad is daarom doorslaggevend. Stel dat Alibaba 500.000 chips inzet en per chip jaarlijks $8.000 bespaart ten opzichte van een externe oplossing. Bij 70% benutting is de bruto besparing $2,8 miljard. Trek daar $3,5 miljard voor ontwikkeling en software vanaf, dan is het netto voordeel nog negatief. Pas bij meer chips, hogere benutting of lagere ontwikkelkosten ontstaat een ruime kasbijdrage.

Dat is ook de sterkste tegenwerping tegen een al te positief verhaal. Alibaba kan technisch veel bereiken en tegelijk weinig waarde per ADS creëren als de AI-infrastructuur sneller groeit dan betaalde vraag. Het bedrijf wil tegen 2032 meer dan 20 gigawatt datacentercapaciteit exploiteren. Die schaal biedt kansen, maar brengt ook een enorme stroom- en investeringsrekening mee.

De waarde zit in betaalde rekentijd

Voor klanten is het uiteindelijk minder belangrijk wie de chip heeft ontworpen. Zij willen modellen sneller trainen, toepassingen goedkoper draaien en gegevens veilig verwerken. Alibaba moet dus aantonen dat de Zhenwu V900 meer betaalde cloudomzet oplevert of dezelfde omzet met lagere kosten kan leveren. Interne inzet in Taobao, logistiek en Qwen kan de eerste bezetting geven, maar transacties binnen de groep zijn geen bewijs van een sterke externe markt.

De eerste commerciële release in 2027 wordt daarom vooral een bewijsjaar. Belangrijk zijn niet alleen aantallen geleverde chips, maar ook uptime, energieverbruik, softwarecompatibiliteit en het aandeel externe workloads. Een klant die een proef draait is nog geen terugkerende cloudomzet. Pas herhaald gebruik laat zien dat de kostenvoorsprong buiten Alibaba zelf standhoudt.

De ADS noteerde op 21 oktober $104,77 in New York. De cijfers van de koersendienst over lange termijnwinsten bevatten onlogische oude boekjaren en zijn daarom niet gebruikt. De reverse valuation hieronder start bij de actuele ADS-koers en rekent terug welke vrije kas per ADS in 2029 nodig is. Daarbij wordt verdere verwatering expliciet meegenomen, omdat investeringen en aandelenbeloning dezelfde economische waarde over meer stukken kunnen verdelen.

Een eindmultiple van 16 keer vrije kas is geen zekerheid. China-, regelgevings- en governance-risico kunnen een blijvende korting rechtvaardigen. Een eigen chip kan de strategische positie verbeteren, maar neemt die risico's niet weg. Andersom kan een succesvolle, breed gebruikte chip de cloudmarge verhogen en Alibaba minder afhankelijk maken van buitenlandse technologie.

In het bear-scenario blijft Zhenwu een niche en drukken afschrijvingen op de kas. In het middenscenario verlaagt de chip kosten bij geselecteerde workloads terwijl cloud blijft groeien. Het gunstige scenario vraagt dat Alibaba een breed bruikbare AI-stack bouwt, met hoge bezetting en externe klanten die voor de prestaties betalen.

In dit eerdere artikel over de koersstijging van Alibaba stond het herstel van vertrouwen centraal. De analyse van Alibaba's opsplitsing en cloudplannen laat zien hoe lang de markt al wacht op zichtbare waarde uit cloud.

De afweging is voorzichtig positief. Een eigen chip is logisch voor een cloudbedrijf met voldoende schaal en kan de kosten per berekening verlagen. Het bewijs moet echter uit gebruik, externe omzet en vrije kas komen, niet uit technische specificaties alleen. Groei van cloudomzet die sneller gaat dan afschrijvingen en investeringen zou de waardering duidelijk verbeteren. Als de datacentercapaciteit hard groeit terwijl vrije kas per ADS achterblijft, wordt de eigen chip vooral een dure vorm van strategische onafhankelijkheid.