ASML onder vuur: gaat het bedrijf te hard om met zijn personeel?
- J. van den Poll
- 1 uur geleden
- 5 minuten om te lezen
In het kort:
ASML is financieel sterk en verwacht verdere groei, maar tegelijk zorgen een reorganisatie met mogelijk 1700 banen minder en onduidelijkheid over herplaatsing voor veel wantrouwen onder medewerkers.
Honderden cleanroommedewerkers melden gezondheidsklachten door de verplichte mondkapjes, waaronder hoofdpijn, ademhalingsproblemen en vermoeidheid. Volgens FNV ervaart 90 procent van ruim 800 ondervraagden klachten of problemen.
De vraag is niet alleen of ASML technisch gelijk heeft, maar of het management genoeg oog heeft voor de mensen achter het succes. Juist een wereldspeler moet ook sociaal de lat hoog legge
ASML is een van de belangrijkste bedrijven van Nederland. Het bedrijf maakt machines die onmisbaar zijn voor de wereldwijde chipindustrie, draait miljardenomzetten en groeit nog altijd door. Juist daarom wringt het steeds meer dat er onder het personeel zoveel onrust is.
De vraag is niet of ASML een complex bedrijf is. Dat is het zonder twijfel. De vraag is wel of het management voldoende oog heeft voor de mensen die dat succes mogelijk maken.
Gaat het ASML management te slecht met zijn personeel om?
Honderden medewerkers melden gezondheidsklachten
De nieuwste onrust draait om medewerkers die in cleanrooms werken. Volgens een enquête van vakbond FNV, ingevuld door meer dan 800 ASML-medewerkers, ervaart 90 procent gezondheidsklachten of functionele problemen door het dragen van een mondkapje. Het gaat vooral om hoofdpijn, ademhalingsproblemen en vermoeidheid.
Vooral werknemers die langer dan zes uur per dag in een cleanroom werken, melden meer klachten. Sinds september 2024 is het dragen van een mondkapje daar verplicht. ASML zegt dat dit nodig is, omdat chipmachines in ultraschone ruimtes worden gemaakt en zelfs kleine vervuiling schade kan veroorzaken.
Dat is technisch goed uit te leggen. Maar daarmee is de zorg van werknemers niet opgelost. Als honderden medewerkers aangeven dat ze klachten krijgen tijdens hun werk, dan hoort dat niet alleen een operationeel probleem te zijn. Dan is het ook een serieus personeelsprobleem.
Medewerkers ervaren klachten door het dragen van mondkapjes:
ASML zegt begrip te hebben, maar is dat genoeg?
ASML stelt dat het mondkapjesbeleid is ontwikkeld in overleg met werknemers en de ondernemingsraad. Ook zegt het bedrijf dat het beleid regelmatig wordt geëvalueerd. In sommige gevallen kunnen werknemers worden vrijgesteld van de mondkapjesplicht, maar dat kan niet in iedere cleanroom.
Het bedrijf zegt begrip te hebben voor de klachten en wil de gezondheidsrisico’s verder onderzoeken. Ook nodigt ASML FNV uit voor een gesprek over mogelijke vervolgstappen. Dat klinkt redelijk, maar de vraag is of het genoeg is.
FNV pleit voor betere en gerichtere ventilatie, minder gebruik van mondkapjes waar dat kan en regelmatige mondmaskerpauzes. Dat zijn geen extreme eisen. Het zijn voorstellen die passen bij een bedrijf dat zegt gezondheid en welzijn serieus te nemen.
Ontslagen zorgen al langer voor wantrouwen
De klachten over mondkapjes komen bovenop de onrust over de reorganisatie. ASML kondigde eerder aan ongeveer 1700 banen te willen schrappen. Daarvan zouden 1400 banen in Nederland verdwijnen en 300 in de Verenigde Staten. Vooral leidinggevenden op de afdelingen technologie en IT worden geraakt.
Die aankondiging kwam hard aan, mede omdat ASML financieel sterk staat. Het bedrijf behaalde in 2025 een omzet van 32,7 miljard euro en een nettowinst van 9,6 miljard euro. Voor 2026 verwacht ASML opnieuw groei, met een omzetverwachting van 36 tot 40 miljard euro.
Dat maakt de reorganisatie moeilijk uit te leggen aan medewerkers. Natuurlijk kan ook een winstgevend bedrijf besluiten om anders te organiseren. Maar als een bedrijf miljarden winst maakt en tegelijk honderden of zelfs duizenden mensen in onzekerheid brengt, dan moet de onderbouwing ijzersterk zijn.
Wil je al deze inzichten lezen? Neem dan een lidmaatschap op De Belegger. Met de code 'INZICHT' krijg je tijdelijk 50% korting.
Eerst mensen weg, later weer mensen nodig?
Daar komt nog iets bij. ASML wil het aantal gedwongen ontslagen zo laag mogelijk houden door te kijken naar pensioen, vrijwillig vertrek, herplaatsing en vacatures binnen het bedrijf. Volgens eerdere berichtgeving dacht ASML in eerste instantie ongeveer 100 werknemers te kunnen herplaatsen. Vakbonden vinden dat veel te weinig onderzocht.
Zij wijzen vooral op het werk dat buiten ASML wordt gedaan via zogenoemde farm-out-contracten. Volgens de bonden kan een deel van dat werk mogelijk worden teruggehaald naar ASML, zodat eigen medewerkers hun baan kunnen behouden. FNV stelde zelfs dat het mogelijk om veel meer dan 100 functies kan gaan, misschien om honderden banen.
Dat maakt de situatie vreemd. Aan de ene kant verdwijnen er banen. Aan de andere kant groeit het bedrijf en blijft er werk liggen, soms bij externe partijen. Dan ontstaat het beeld dat ASML mensen eerst onzeker maakt of laat vertrekken, om later misschien weer nieuwe mensen nodig te hebben. Juridisch kan dat misschien allemaal kloppen, maar sociaal voelt het ongemakkelijk.
Een sociaal plan is nog geen vertrouwen
Ook over het sociaal plan liggen ASML en de vakbonden niet zomaar op één lijn. FNV wil dat medewerkers die hun baan verliezen twee maandsalarissen per dienstjaar meekrijgen. ASML zou volgens berichtgeving twee derde van een maandsalaris per gewerkt dienstjaar hebben voorgesteld. Het bedrijf benadrukt dat dit een eerste bod is en dat er constructief wordt gesproken.
Toch laat dit verschil zien hoe groot de kloof is. Voor werknemers gaat het niet alleen om geld. Het gaat om erkenning, zekerheid en respect. Een sociaal plan is meer dan een financiële regeling. Het is ook een signaal van hoe een bedrijf omgaat met mensen die jarenlang aan het succes hebben bijgedragen.
De menselijke maat lijkt zoek
ASML is groot geworden door extreme precisie. In de machines die het bedrijf bouwt, telt elk detail. Maar juist op personeelsgebied lijkt die precisie soms minder zichtbaar. Werknemers krijgen te maken met gezondheidsklachten, reorganisatie, onduidelijkheid over hun baan en stevige discussies over hun vertrekregeling.
Daarmee is niet gezegd dat ASML bewust slecht met personeel omgaat. Het bedrijf heeft technische verplichtingen, internationale druk en strategische keuzes te maken. Maar het management lijkt wel te onderschatten hoe hard deze beslissingen aankomen op de werkvloer.
Een sterk bedrijf herken je niet alleen aan winstcijfers, groei en technologische voorsprong. Je ziet het ook aan de manier waarop het met zijn mensen omgaat wanneer het moeilijk wordt. Op dat punt heeft ASML iets uit te leggen.
Conclusie
De vraag of ASML te slecht met zijn personeel omgaat, is terecht. Niet omdat elke beslissing van het bedrijf verkeerd is, maar omdat verschillende dossiers samen een zorgelijk patroon laten zien. Medewerkers voelen zich onzeker, vakbonden vragen om betere bescherming en honderden cleanroommedewerkers melden gezondheidsklachten.
ASML kan zich niet verschuilen achter techniek, procedures of groeiverwachtingen. Een bedrijf dat wereldwijd zo belangrijk is en financieel zo sterk staat, moet ook op sociaal vlak de lat hoog leggen. Als ASML wereldklasse wil blijven, moet het niet alleen zuinig zijn op zijn machines, maar vooral op de mensen die ze bouwen.
Advertorial
De discussie rond ASML laat zien dat zelfs financieel sterke bedrijven kwetsbaar blijven wanneer onzekerheid op de werkvloer toeneemt. Voor werknemers, beleggers en spaarders onderstreept dat hoe belangrijk het is om vermogen tijdelijk veilig en flexibel te kunnen parkeren, zeker in periodes waarin werk, inkomen of markten minder voorspelbaar voelen.
Raisin RenteBoost is een tijdelijke actie waarbij je op een vrij opneembare Duitse spaarrekening de eerste 3 maanden lang een gegarandeerde rente van 2,85% p.j. krijgt, beschermd onder het Europese garantiestelsel. Je spaargeld blijft dagelijks opvraagbaar en je kunt vrij storten en opnemen. Na deze periode kun je via één Raisin-account verder sparen bij meer dan 50 Europese banken, met actuele variabele rentes tot 1,92% p.j., of kiezen voor spaardeposito’s met looptijden van één maand tot tien jaar en rentes tot 3,25% p.j.
