Wat is ASML waard over 3 jaar na dit megakwartaal?
In het kort
ASML rapporteert €11,7 miljard omzet en bijna €5 miljard nettowinst over het derde kwartaal van 2026. Vooral upgrades van bestaande machines tillen de winstgevendheid omhoog, terwijl klanten volgens het management meer capaciteit willen dan ASML voor 2027 en 2028 heeft gepland. Dat versterkt het groeiverhaal dat we gisteren beschreven. Maar bij de huidige waardering moet ASML nog jaren flink doorgroeien om ook aandeelhouders een aantrekkelijk rendement te bezorgen.
Gisteren draaide onze analyse van ASML en TSMC om een eenvoudige vraag: kan een bedrijf uitstekende cijfers presenteren en toch teleurstellen op de beurs? De conclusie was positief over de vraag naar AI-hardware, met aandacht voor de prijs die beleggers al voor toekomstige winst betalen. De cijfers van 14 oktober laten nu zien hoe goed ASML op die groei inspeelt.
De onderneming profiteert op verschillende plekken in de chipketen. Fabrikanten van rekenchips en geheugen hebben machines nodig. Bestaande fabrieken willen ondertussen meer chips produceren zonder eerst een nieuw gebouw neer te zetten. Juist aan die tweede behoefte verdient ASML dit kwartaal opvallend goed.
Direct naar een onderdeel van dit artikel
De echte meevaller zit in de bestaande machines
ASML boekte in het kwartaal tot 27 september €11,662 miljard omzet, binnen de eigen bandbreedte van €11 miljard tot €12 miljard. De brutomarge van 57,5 procent kwam boven de vooraf afgegeven 55 tot 57 procent uit. De financiële staten volgens US GAAP tonen €5,173 miljard operationele winst en €4,960 miljard nettowinst. Dat zijn verschillende winstbegrippen: de operationele winst volgt uit de bedrijfsactiviteiten, de nettowinst bevat ook andere resultaten en belasting.
De verklaring voor de marge is interessant. Service en upgrades, bij ASML samen Installed Base Management genoemd, brachten €3,289 miljard op. In juli rekende het bedrijf voor dit kwartaal op ongeveer €2,9 miljard. Dat is €389 miljoen meer, oftewel ruim 13 procent boven die eigen verwachting. In de toelichting van CFO Roger Dassen staan vooral de productiviteitsupgrades centraal.
Een upgrade kan een bestaande scanner meer werk laten doen. De klant krijgt sneller extra productiecapaciteit binnen zijn huidige fabriek. ASML verdient aan die verbetering, boven op de eerdere verkoop van de machine. Het is een aantrekkelijk mechanisme: het bedrijf hoeft voor iedere extra euro omzet niet eerst een compleet nieuw systeem te bouwen. Daar staat tegenover dat upgrades mede afhangen van hoe intensief klanten hun fabrieken gebruiken.
De financiële betekenis van de marge is goed te volgen. Een rekenvoorbeeld met €11,662 miljard kwartaalomzet en 56 procent brutomarge levert €6,531 miljard brutowinst op. Bij 57,5 procent wordt dat ongeveer €6,706 miljard. Het verschil is circa €175 miljoen brutowinst over één kwartaal. Bij gelijkblijvende overige kosten en een aangenomen belastingtarief van 17 procent blijft daarvan ongeveer €145 miljoen netto over. Dit is een vereenvoudigde gevoeligheidsberekening, geen apart gerapporteerde meevaller. De margepercentages zijn afgerond en de brutomarge zegt nog niets over alle overige kosten.
Vijf miljard winst is geen nieuwe vaste kwartaalnorm
Er zit ook een bijzondere bate in de nettowinst. Dassen noemt ongeveer €500 miljoen herwaardering van de eerste investering in Mistral AI. De financiële staten tonen €509,7 miljoen resultaat op aandelenbeleggingen vóór belasting. Dat ondersteunt de gerapporteerde winst, maar komt niet uit de verkoop en het onderhoud van chipmachines. Zonder het belastingeffect precies te kennen, valt daar niet zomaar hetzelfde bedrag van de nettowinst af te trekken.
Het zou daarom te gemakkelijk zijn om de €12,95 gerapporteerde winst per aandeel met vier te vermenigvuldigen en vervolgens te zeggen dat ASML voortaan jaarlijks €51,80 verdient. Zowel die herwaardering als de timing van leveringen kan het kwartaalbeeld vertekenen. De opgetelde gerapporteerde basiswinst per aandeel van de laatste vier kwartalen bedraagt ongeveer €35,04. Op €1.509,60 is dat ongeveer 43 keer de historische jaarwinst. Dat is een terugkijkende verhouding, inclusief bijzondere resultaten, geen waardering op de winst van 2027.
Ook de vrije kasstroom verdient een tweede blik. De presentatie vermeldt €11,351 miljard vrije kasstroom in Q3. ASML definieert deze niet-GAAP-maatstaf als operationele kasstroom minus investeringen in materiële en immateriële activa. In de eerste jaarhelft was die kasstroom per saldo nog negatief. Een sterk derde kwartaal is welkom, maar vormt geen vast bedrag dat voortaan iedere drie maanden beschikbaar is.
Voor 2028 wordt zelfs extra capaciteit mogelijk te weinig
De belangrijkste nieuwe boodschap gaat verder dan dit kwartaal. ASML meldt dat de huidige productieplannen voor zowel 2027 als 2028 mogelijk onvoldoende zijn om de klantvraag te bedienen. Klanten tonen volgens Fouquet zelfs belangstelling voor bestellingen voor 2029 en 2030. Belangstelling is nog geen definitieve order, maar de uitspraak maakt duidelijk waarom het management verder vooruit plant.
In juli voorzag ASML ongeveer 30 procent extra capaciteit in 2027 voor reguliere EUV-machines en DUV-immersionmachines. Voor 2028 onderzocht het nog een uitbreiding. Nu kijkt het bedrijf naar méér capaciteit dan die eerder besproken volgende stap van 30 procent. Het kan alleen omzet boeken wanneer de machines ook werkelijk gebouwd, geleverd en volgens de afgesproken voorwaarden verwerkt worden. Planningen bij ASML en zijn gespecialiseerde leveranciers blijven dus doorslaggevend.
De volgende winstaanjager hoeft bovendien niet alleen uit meer machines te bestaan. Dassen zegt dat de gesprekken over prijzen op basis van klantwaarde met de belangrijkste klanten zijn afgerond. Het effect wordt gedeeltelijk zichtbaar in 2027 en volledig vanaf 2028. Een scanner die de kosten per bruikbare chip verlaagt, kan voor een klant meer waard zijn. Hoeveel ASML daarvan zelf kan behouden, hangt af van de overeengekomen prijs en zijn eigen kosten.
Dat verschil met geheugenmakers is belangrijk. Extra geheugenaanbod kan de prijs per bit onder druk zetten, ook als AI blijft groeien. ASML verkoopt juist de apparatuur die veel van die producenten nodig hebben. Toch is het niet immuun voor de cyclus. Als lagere geheugenprijzen het rendement op een nieuwe fabriek aantasten, kunnen klanten investeringen uitstellen. Meer vraag naar AI betekent dus niet automatisch dat ieder uitbreidingsplan precies op tijd doorgaat.
Meer productie vraagt ook nauwkeurige controle van de chiplagen. ASML toont in zijn presentatie van 14 oktober de nieuwe YieldStar 550. Volgens het bedrijf levert dit meetsysteem ruim 60 procent hogere productiviteit. Dat gaat om meer metingen; het betekent niet dat de volledige chipfabriek daardoor 60 procent meer chips produceert.
De "verhoging" is niet wat je denkt
Voor Q4 verwacht ASML €14,2 miljard tot €15,2 miljard omzet en ongeveer 57 procent brutomarge. Voor heel 2026 stijgt de onderkant van de omzetverwachting van €43 miljard naar €44 miljard; de bovenkant blijft €45 miljard. Het midden schuift daarmee van €44 miljard naar €44,5 miljard, ongeveer 1,1 procent hoger. De bedrijfsverwachting is sterker geworden, maar dit is geen verhoging van de jaaromzet met meerdere miljarden.
Ook bij de vergelijking met analisten telt de juiste periode. De media noemden voor Q3 €11,63 miljard omzet en €4,13 miljard nettowinst. Tegen die lat komt de omzet vrijwel precies uit, terwijl de nettowinst ongeveer 20 procent hoger ligt. Het verwachte Q4-omzetmidden van €14,7 miljard ligt ongeveer 26 procent boven de gerealiseerde Q3-omzet. Dat is een vergelijking tussen opeenvolgende kwartalen, geen verrassing van 26 procent tegenover de analistenconsensus.
Ook de bekende €44 miljard tot €60 miljard omzetmogelijkheid voor 2030 verdient context. Die komt uit de scenario's van ASML uit november 2024. Het is geen nieuwe raming van vandaag. ASML wil zijn langetermijnbeeld op 10 juni 2027 opnieuw presenteren. De huidige versnelling kan een hoger groeipad mogelijk maken, maar een nieuw officieel einddoel is daarmee nog niet vastgesteld.
Een andere route naar hogere productiviteit is het grotere fotomasker waar ASML en TSMC aan werken. De presentatie van 14 oktober vergelijkt de capaciteit van High NA-systemen met verschillende maskers. De genoemde verbetering van meer dan 40 procent geldt voor de getoonde toepassing met twee maskers. Dit is een toekomstplan, geen extra omzet die ASML in het huidige kwartaal al heeft geboekt.
Hoeveel winst is nodig voor tien procent rendement
Hier komt de vraag van gisteren terug. Wat moet ASML eigenlijk verdienen om vanaf deze koers aantrekkelijk te blijven? Neem een eigen rekenmodel tot eind 2029, ongeveer 3,21 jaar vanaf 14 oktober 2026. Voor jaarlijks 10 procent koersrendement moet €1.509,60 groeien naar ongeveer €2.051. Bij een aangenomen waardering van 30 keer de jaarwinst vraagt dat €68,36 winst per aandeel.
Met constant 384 miljoen aandelen betekent dat €26,25 miljard jaarlijkse nettowinst. Bij een aangenomen nettomarge van 36 procent hoort daar ongeveer €72,9 miljard jaaromzet bij. De formule is: huidige koers x 1,10 tot de macht van de looptijd, gedeeld door de toekomstige koers-winstverhouding; vermenigvuldig de benodigde winst per aandeel daarna met het aantal aandelen en deel door de nettomarge. Dividend, persoonlijke belasting, transactiekosten en eventuele aandeleninkoop zitten hier niet in.
Dat omzetniveau is ruim hoger dan de huidige jaarverwachting. Het is ook geen onmogelijke uitkomst wanneer de capaciteit, upgrades en prijzen blijven meegroeien. Maar het laat zien hoeveel uitvoering nodig is. Bij 25 keer winst stijgt de benodigde omzet bij dezelfde marge naar ongeveer €87,5 miljard. Een lagere waardering kan dus een groot deel van de operationele vooruitgang opslokken.
Drie routes naar 2029 en mijn oordeel
Mijn basisscenario sluit aan op de analyse van gisteren. Ik reken voor 2027, 2028 en 2029 met respectievelijk €55 miljard, €63 miljard en €72 miljard omzet. De aangenomen nettomarge loopt van 35 naar 35,5 en 36 procent. Met 384 miljoen aandelen en een waardering van 30 keer winst volgen rekenkoersen van ongeveer €1.504, €1.747 en €2.025. Dat laatste komt neer op ongeveer 9,5 procent gemiddeld koersrendement per jaar tot eind 2029, zonder dividend. Het veronderstelt tijdige uitbreiding en aanhoudend gezonde klantinvesteringen.
In het zwakke scenario groeit de omzet naar €48 miljard, €52 miljard en €56 miljard. Nieuwe fabrieken schuiven op, upgrades vertragen en prijsverbeteringen leveren minder op. Bij 30 procent nettomarge en 24 keer winst volgen €900, €975 en €1.050. Het bedrijf groeit dan nog steeds ten opzichte van 2026, terwijl de belegger fors verliest. Dat is precies het waarderingsrisico waarvoor één goed kwartaal geen bescherming biedt.
Het sterke scenario veronderstelt dat ASML extra capaciteit succesvol bouwt en meer van de productiviteitswinst kan behouden. De omzet wordt dan €60 miljard, €72 miljard en €84 miljard, bij nettomarges van 37, 37,5 en 38 procent. Met 35 keer winst komen de uitkomsten op circa €2.023, €2.461 en €2.909. Dat vraagt een groeipad boven de oude 2030-scenario's. Het is een optimistische eigen aanname, geen bedrijfsprognose. In alle drie de routes geldt dezelfde formule: jaaromzet × nettomarge ÷ 384 miljoen aandelen × koers-winstverhouding. Ze geven mogelijke waarderingen bij die jaarwinsten, geen voorspelling van een beurskoers op een specifieke dag.
Mijn oordeel over ASML als bedrijf wordt door deze cijfers sterker. De upgrades werken, de marges verbeteren en de klantvraag geeft aanleiding om méér productie te plannen. Voor een aandeelhouder die al instapte tegen een lagere prijs is dat goed nieuws. Wie nu koopt, betaalt ondertussen ook al voor een aanzienlijk groter ASML. De onderneming moet die groei nog leveren, terwijl de waardering tegen die tijd ook minder uitbundig kan zijn.
Ik blijf daarom positief over de industriële positie, met een duidelijke eis aan de prijs. Mijn basisscenario biedt een behoorlijk rendement, maar nauwelijks extra ruimte boven de omgekeerde rekensom voor 10 procent. Als ik ASML niet zou hebben, zou ik hem ook niet kopen. Nieuwe bevestiging van tijdige capaciteit, duurzaam hogere marges en winst die over een langere periode in kasstroom verandert, zou een gunstiger oordeel ondersteunen. Uitgestelde klantinvesteringen of prijsverbeteringen die vooral door hogere kosten verdwijnen, zouden mij juist voorzichtiger maken.
Lees ook de voorbeschouwing: Wat als sterke cijfers van ASML en TSMC toch tegenvallen?
Opmerkingen