Hoe social media nieuwe beleggers op het verkeerde been zet

In het kort

• 48% van beginnende beleggers zegt een verkeerde financiële keuze te hebben gemaakt op basis van social media.

• 33% van nieuwe investeerders haalt het merendeel van hun beleggingskennis van socialmediaplatforms.

• 69% van jonge beleggers voelt zich comfortabel met crypto-investeringen, tegenover 29% van ervaren beleggers.

De invloed van social media op financiële keuzes groeit explosief. Voor een nieuwe generatie beleggers is TikTok, Instagram of Reddit geen entertainmentkanaal meer, maar een bron van beleggingsadvies. Volgens recent onderzoek van Fidelity vertrouwt maar liefst een derde van de nieuwe beleggers vooral op social media voor hun kennis over investeren. Wat zorgwekkender is: bijna de helft van hen geeft toe weleens een verkeerde financiële beslissing te hebben genomen op basis van zulke online informatie.

Nieuwe beleggers vertrouwen vaker op social media en maken daardoor meer fouten

Bron: Fidelity

Deze trend laat een fundamentele verschuiving zien in hoe mensen beleggen, leren over markten en omgaan met risico. Het gemak waarmee ‘finfluencers’ beleggingsstrategieën uitleggen klinkt aantrekkelijk, maar de werkelijkheid is dat onervaren beleggers vaak te veel vertrouwen hebben in hun kennis en tegelijkertijd onvoldoende inzicht hebben in de risico’s van hun keuzes.

Social media als nieuwe beleggingscoach

Het onderzoek van Fidelity onderstreept dat vooral beginnende beleggers social media als hun belangrijkste informatiebron beschouwen. Waar slechts 11% van de ervaren beleggers (met meer dan tien jaar ervaring) sociale media aanmerkt als primair kanaal, ligt dat percentage bij beginnende beleggers op 33%. Daarbij geeft bijna 50% van hen toe dat ze minstens één keer een fout hebben gemaakt door zich te laten leiden door online content.

Deze afhankelijkheid van digitale platforms is begrijpelijk in een tijd waarin beleggingsvideo’s binnen enkele seconden viral kunnen gaan. TikTok-accounts met beurstipvideo’s, meme-aandelen die trending zijn op Reddit, en flashy Instagram-posts met 'snelle winsten' geven een misleidend beeld van wat beleggen inhoudt. De toegankelijkheid van deze informatie verleidt jonge beleggers tot snelle acties, vaak zonder diepgaand begrip van de producten waarin ze stappen.

Niet zelden leidt dit tot keuzes in risicovolle activa zoals crypto, altcoins of gehevelde producten. Vooral cryptocurrencies blijken populair bij jonge beleggers: 69% van hen voelt zich comfortabel bij crypto-investeringen, tegenover slechts 29% van de oudere beleggers. Deze bereidheid tot risico zou kunnen wijzen op een open houding ten opzichte van innovatie, maar het laat ook zien hoe makkelijk enthousiasme overslaat in roekeloosheid wanneer het fundament ontbreekt.

Nieuwe beleggers nemen vaker risico’s, ervaren beleggers kiezen voor voorzichtigheid

Bron: Fidelity

Leergierigheid als drijvende kracht, maar met risico’s

Opmerkelijk is dat veel beginnende beleggers hun voornaamste doel niet zien als het behalen van maximaal rendement, maar eerder als het vergaren van kennis. Volgens Fidelity zegt de helft van hen te investeren om hun begrip van de financiële markten te verdiepen. Ervaren beleggers daarentegen focussen zich vooral op het beperken van verlies.

Beleggingsdoelen van algemeen investeerder: financiële groei en stabiel inkomen domineren

Bron: Fidelity

Die honger naar kennis klinkt positief, maar blijkt in de praktijk een tweesnijdend zwaard. Enerzijds leidt deze nieuwsgierigheid tot het ontdekken van alternatieve strategieën zoals covered calls, securities lending en crypto, anderzijds vergroot het ook de kans op verkeerde interpretaties en impulsieve beslissingen. Veel van deze strategieën vragen immers om grondige analyse en begrip van complexe onderliggende risico’s.

De zelfverzekerdheid onder nieuwkomers is bovendien opvallend hoog. Uit het onderzoek blijkt dat 56% van hen verwacht dat hun portefeuille het komende jaar beter zal presteren dan vorig jaar. Dat terwijl bijna de helft van alle ondervraagden denkt dat de markt juist slechter zal presteren. Er is dus sprake van een forse kloof tussen individuele verwachtingen en bredere marktvooruitzichten, wat kan wijzen op overschatting van eigen kunnen.

Een zekere mate van optimisme is gezond, zeker wanneer het gepaard gaat met een lange beleggingshorizon. Maar wanneer dit optimisme ontstaat uit gebrekkige informatie of oppervlakkige kennis, vormt het een bedreiging voor de financiële gezondheid op de lange termijn. Social media versterkt dit effect doordat het vaak de nadruk legt op succesverhalen, terwijl verliezen zelden openlijk gedeeld worden.

Financiële geletterdheid blijft achter bij het enthousiasme

Er zijn signalen dat financiële geletterdheid onder jonge beleggers aan het toenemen is. Zo gaf de jaarlijkse evaluatie van de Financial Industry Regulatory Authority aan dat 44% van de 18- tot 34-jarigen in 2024 correct kon uitleggen wat inflatie betekent, een stijging van 10% ten opzichte van 2021. Toch blijft dat ver achter bij de oudere generatie beleggers, waarvan 72% de juiste uitleg gaf.

Het gebrek aan brede financiële basiskennis maakt nieuwe beleggers kwetsbaar. Beleggen zonder inzicht in fundamentele concepten zoals samengestelde rente, risico-rendementverhoudingen of het verschil tussen nominale en reële waarde is vergelijkbaar met autorijden zonder rijbewijs. Veel social media-inhoud simplificeert complexe strategieën en presenteert deze als ‘kansen’, zonder duidelijkheid over de risico’s.

Beleggingsplatforms, financiële instellingen en toezichthouders hebben hierin ook een rol te spelen. Enerzijds moeten zij waarschuwen voor de gevaren van het blind volgen van influencers, anderzijds bieden ze kansen door middel van toegankelijke en betrouwbare educatie. Fidelity’s bevindingen kunnen als signaal dienen om de kloof tussen nieuwsgierigheid en kennis te verkleinen met betere, laagdrempelige en betrouwbare informatie.

De rol van ‘finfluencers’ op platforms als TikTok of YouTube is niet per se negatief, maar moet in perspectief worden geplaatst. Transparantie over belangen, correcte uitleg van producten en een evenwichtige benadering van risico versus rendement zijn essentieel om vertrouwen op te bouwen bij een nieuwe generatie beleggers. Tegelijkertijd ligt de eindverantwoordelijkheid altijd bij de belegger zelf.

Wie wil investeren, doet er goed aan om social media slechts te gebruiken als eerste kennismaking, niet als enige bron. Het combineren van nieuwsgierigheid met degelijke bronnen, zoals officiële analyses, jaarverslagen en onafhankelijke experts, helpt om zelfverzekerd én verantwoord te beleggen.