De ASML maffia groeit: waarom beleggers dit techverhaal niet mogen missen
- J. van den Poll
- 9 uur geleden
- 5 minuten om te lezen
In het kort:
Rond Veldhoven groeit naast ASML zelf een nieuw technologie-ecosysteem, waarin ex-ASML’ers bedrijven oprichten in strategische sectoren zoals AI chips, fusie-energie, quantum en robotica.
Volgens Dealroom hebben 24 voormalige ASML-medewerkers al venture-backed startups opgericht in 8 landen, samen goed voor 13 miljard dollar aan waarde en 3 unicorns, wat neerkomt op een opvallende conversie van 12,5 procent.
Voor beleggers is dat belangrijk, omdat ASML zich niet alleen toont als beurskampioen, maar ook als "founder factory" die nieuw ondernemerstalent, innovatie en mogelijk de volgende generatie Europese deeptechbedrijven voortbrengt.
Iedereen kent wel de "PayPal Mafia", de groep oud-medewerkers van PayPal waar namen als Elon Musk en Peter Thiel uit voortkwamen. Maar ook dichter bij huis gebeurt nu iets opvallends. In Nederland, rond Veldhoven, groeit stilaan een nieuwe generatie oprichters uit de schaduw van ASML.
Wie denkt dat het beleggingsverhaal van ASML stopt bij het aandeel zelf, kijkt te beperkt. Steeds meer voormalige ASML-medewerkers starten bedrijven in sectoren als AI chips, fusie-energie, quantumcomputers en autonome robots. Volgens Dealroom gaat het al om 24 oprichters, verspreid over 8 landen, samen goed voor 13 miljard dollar aan waarde en 3 unicorns. Dat maakt de opkomst van de "ASML Mafia" ook voor beleggers moeilijk om te negeren.
Van topwerkgever naar "founder factory"
De term "ASML Mafia" klinkt wat uitdagend, maar in de technologiesector is het doorgaans een eretitel. Het begrip verwijst naar een groep voormalige medewerkers van een succesvol technologiebedrijf die later zelf nieuwe bedrijven oprichten. Silicon Valley kent dat fenomeen al langer met de bekende "PayPal Mafia", waaruit onder meer ondernemers en investeerders voortkwamen die op hun beurt weer een nieuwe generatie techbedrijven hielpen bouwen.
Precies dat mechanisme lijkt nu ook zichtbaar te worden rond ASML. Dealroom spreekt in dat verband over een "founder factory". Daarmee bedoelt het platform bedrijven die niet alleen zelf succesvol zijn, maar ook een broedplaats vormen voor nieuw ondernemerschap.
Voormalige werknemers nemen hun ervaring, netwerk en technische bagage mee en zetten die om in nieuwe ondernemingen. Voor beleggers is dat geen detail, maar een belangrijk signaal. Zulke ecosystemen brengen vaak meer voort dan één beurskampioen. Ze leggen ook de basis voor de volgende.
Waarom dit uitgerekend bij ASML gebeurt
Dat uitgerekend ASML zo’n ondernemersnetwerk voortbrengt, hoeft niet te verbazen. Het bedrijf ontstond in 1984 uit Philips en ASMI en bouwde in Veldhoven uit tot een van de meest strategische technologiebedrijven van Europa. Wie daar jarenlang werkt, leert functioneren in een omgeving waar extreme precisie, fysica, software, productie, internationale supply chains en kapitaalintensieve innovatie voortdurend samenkomen.
Dat is een zeldzame leerschool. ASML bouwt geen eenvoudig product, maar machines die tot de meest complexe ter wereld behoren. Medewerkers leren er dus niet alleen hoe je baanbrekende technologie ontwikkelt, maar ook hoe je die op industriële schaal produceert, wereldwijd verkoopt en doorlopend verbetert. Dat soort ervaring is van grote waarde voor wie later zelf een deeptechbedrijf wil uitbouwen.
Precies daarom zijn de sectoren waarin ex-ASML’ers actief worden zo interessant. De bedrijven uit de Dealroom-visual zitten niet in vluchtige consumentenapps of oppervlakkige internethypes. Ze zijn actief in domeinen als AI hardware, energie, privacy, mobiliteit en industriële software. Namen als Axelera AI, Lightyear, Gradyent en Private AI tonen dat het hier gaat om technologiegedreven ondernemingen waarin kennis en uitvoering zwaarder wegen dan marketing alleen.
Hoe ASML uitgroeit tot kweekvijver van nieuwe techbedrijven:
Waarom Veldhoven plots groter oogt dan het is
Een van de opvallendste elementen in dit verhaal is dat veel van die oprichters in de regio blijven. Ze verlaten ASML, maar trekken niet noodzakelijk naar San Francisco, Londen of Berlijn. Velen blijven bouwen in en rond Veldhoven, een gemeente met amper 45.000 inwoners. Dat maakt deze ontwikkeling bijzonder. Want zodra talent, kapitaal en nieuwe bedrijven zich rond één sterke technologische kern beginnen te clusteren, verandert het economische profiel van een hele regio.
Veldhoven wordt dan meer dan de thuisbasis van ASML. Het wordt een kweekvijver voor nieuwe technologiebedrijven, nieuwe investeringsrondes en mogelijk ook toekomstige beurskandidaten. Voor beleggers is dat essentieel. Waardecreatie in technologie ontstaat zelden in isolement. Ze ontstaat in clusters, waar kennis zich opstapelt en waar oud-collega’s partners, klanten, leveranciers of financiers van elkaar worden.
Wil je al deze inzichten lezen? Neem dan een lidmaatschap op De Belegger. Met de code 'INZICHT' krijg je tijdelijk 50% korting.
Dealroom en Accel onderstrepen dat bredere patroon in hun recentste rapport over Europese en Israëlische "founder factories". Samen hebben unicorns uit die regio’s intussen meer dan 2.000 tweede generatie startups voortgebracht. Opvallend daarbij is dat 53 procent van die bedrijven wordt opgericht in dezelfde stad waar de oprichters eerder werkten. Talent blijft dus verrassend vaak hangen waar het gevormd is. In het geval van ASML betekent dat dat Veldhoven en de ruimere Brainport-regio een veel grotere rol kunnen spelen in de Europese technologiesector dan hun schaal vandaag doet vermoeden.
Ecosysteem rond ASML
De verleiding bestaat om zo’n overzicht te bekijken als een aardige technologiekaart met enkele bekende namen erop. Dat zou een vergissing zijn. Voor beleggers vertelt dit verhaal namelijk iets wezenlijks over de kwaliteit van het ecosysteem rond ASML. Een bedrijf dat niet alleen winst maakt, maar ook sterke oprichters voortbrengt, vergroot zijn invloed op een manier die niet rechtstreeks in de kwartaalcijfers te zien is.
Oud-medewerkers worden na verloop van tijd nieuwe klanten, technologische partners, toeleveranciers, investeerders of zelfs overnamekandidaten. Zo ontstaat een netwerk dat veel verder reikt dan de grenzen van het moederbedrijf. Silicon Valley heeft dat mechanisme al decennia begrepen. Europa begint het nu pas systematisch te meten, en ASML lijkt zich in dat rijtje te voegen.
Dat betekent uiteraard niet dat elke startup van een ex-ASML’er automatisch een goede belegging is. Beleggers moeten hier juist scherp blijven. De juiste vraag is niet of een oprichter ooit bij ASML werkte, maar of het bedrijf een probleem oplost waar technologische complexiteit echt een competitief voordeel vormt. Ook het businessmodel moet overtuigen. In deeptech is technische belofte alleen nooit genoeg. Er moet ook schaalpotentieel zijn, kapitaaldiscipline en een realistisch pad naar commerciële waarde.
Toch zijn de eerste signalen bemoedigend. Dealroom stelt dat 60 procent van alle spin-outs uit Europese en Israëlische "founder factories" al minstens 1 miljoen dollar aan financiering heeft opgehaald. Een derde haalde zelfs meer dan 10 miljoen dollar op. Dat wijst erop dat investeerders dit soort bedrijven niet behandelen als hobbyprojecten van ex-werknemers, maar als serieuze ondernemingen met reële groeikansen.
De bredere les van dit verhaal
De opkomst van de "ASML Mafia" zegt uiteindelijk iets fundamenteels over hoe nieuwe rijkdom in technologie ontstaat. Ze ontstaat zelden in één geïsoleerd succesverhaal. Ze ontstaat wanneer één uitzonderlijk bedrijf genoeg talent, kennis en ambitie concentreert om een hele nieuwe generatie ondernemingen voort te brengen. Dat is precies wat rond Veldhoven lijkt te gebeuren.
Voor beleggers is dat een belangrijke vaststelling. ASML is niet alleen een beurskampioen, maar mogelijk ook de kraamkamer van de volgende lichting Europese deeptechbedrijven. Wie alleen naar de koers van ASML kijkt, ziet dus maar een deel van het verhaal. Wie ook kijkt naar wat het bedrijf aan ondernemerschap voortbrengt, begrijpt waar de volgende golf van waardecreatie vandaan kan komen.
En net daarom is de echte conclusie helder. In Veldhoven staat niet alleen een wereldleider in chipmachines. Daar groeit mogelijk ook het meest interessante technologie-ecosysteem van Europa. Wie dat vandaag nog onderschat, riskeert morgen te laat te zijn.
Advertorial
Wie zulke innovatiegolven volgt, kijkt niet alleen naar aandelen, maar ook naar de vraag waar vermogen tijdelijk wordt geparkeerd in afwachting van nieuwe kansen. In een markt waarin kapitaaldiscipline belangrijk blijft, kiezen veel spaarders en beleggers daarom bewust voor een combinatie van toegankelijkheid, zekerheid en rente.
Raisin RenteBoost is een tijdelijke actie waarbij je op een vrij opneembare Duitse spaarrekening de eerste 3 maanden lang een gegarandeerde rente van 2,85% p.j. krijgt, beschermd onder het Europese garantiestelsel. Je spaargeld blijft dagelijks opvraagbaar en je kunt vrij storten en opnemen. Na deze periode kun je via één Raisin-account verder sparen bij meer dan 50 Europese banken, met actuele variabele rentes tot 1,92% p.j., of kiezen voor spaardeposito’s met looptijden van één maand tot tien jaar en rentes tot 3,25% p.j.
