Beleggers opgelet: Deze Amerikaanse bank is nu het duurst in bijna 30 jaar

In het kort

• JPMorgan verdient tegelijk aan spaargeld en de drukte op kapitaalmarkten.

• De bank schuift kapitaal richting infrastructuurfinanciering en grote bedrijfsleningen.

• Slimmere spaarproducten kunnen de goedkope depositobasis langzaam aantasten.

JPMorgan Chase verdient geld op twee totaal verschillende ritmes. De consumentenbank beweegt mee met loonstrookjes en creditcardrekeningen. De zakenbank leeft van emissies, handelsvolumes en bedrijven die plots miljarden nodig hebben. Dat maakt de winst grillig per onderdeel, terwijl de totale machine opvallend stabiel kan ogen.

Koers JPMorgan Chase

Bron: Google Finance

In het tweede kwartaal bedroeg de aangepaste nettowinst $16,9 miljard. Het rendement op het tastbare eigen vermogen kwam uit op 23%. De omzet steeg met 15% en de kosten liepen in hetzelfde tempo op. Achter dat keurige totaal zat een kwartaal waarin vooral de zakenbank hard trok. De omzet van Commercial & Investment Bank groeide met 27% tot $24,9 miljard. De inkomsten uit aandelenhandel stegen zelfs met 86%.

Zo’n handelskwartaal ontstaat wanneer klanten veel bewegen. Nieuwe beursgangen trekken hedgingtransacties mee. Indexwijzigingen zorgen voor extra orders. Hedgefondsen lenen grotere bedragen bij prime brokers om posities te financieren. JPMorgan verdient dan aan uitvoering en financiering. Een druk kwartaal kan zichzelf tijdelijk voeden, omdat zichtbare deals andere bedrijven naar de markt lokken. De bank gaf tegelijk aan dat een deel van de activiteit naar voren was gehaald. Dat maakt deze omzet bruikbaar als momentopname, niet als vaste jaarstand.

Nettowinst

Bron: Seeking Alpha

Onder de vloer ligt de consumentenbank. Die leverde $20,3 miljard omzet en $5,3 miljard nettowinst. De gemiddelde deposito’s groeiden met 3% op jaarbasis. In één kwartaal kwamen er ruim 500.000 betaalrekeningen bij. Een betaalrekening begint vaak met salaris en vaste lasten. Daarna volgen een creditcard of beleggingsrekening. De bank verzamelt zo klantrelaties die jaren kunnen blijven hangen.

Die plakkerigheid staat onder druk. JPMorgan test een dienst die geld automatisch kan verschuiven tussen een betaalrekening en producten met een hogere rente. Voor de klant is dat logisch. Voor de bank verandert de rekensom. Een betaalrekening met lage rente is goedkope financiering. Wanneer software slapend geld sneller verplaatst, stijgen de rentekosten van de bank. Depositobeta heet dat in bankentaal: het deel van een marktrentestijging dat wordt doorgegeven aan spaarders.

Dat proces verloopt zelden netjes rechtlijnig. Bij een beperkte rentestijging blijft veel geld staan. Boven een bepaald niveau gaan klanten opeens massaal vergelijken. Automatische cashsoftware kan dat omslagpunt dichterbij brengen. JPMorgan waarschuwde zelf dat een rente van 7% op papier aantrekkelijk kan lijken, terwijl de bank in zo’n omgeving mogelijk fors moet herprijzen om deposito’s vast te houden.

Tegelijkertijd zet JPMorgan zijn balans zwaarder in voor grote financieringen. De risicogewogen activa stegen in het kwartaal met ongeveer $103 miljard. Dat kwam vooral door extra financiering binnen Markets en groei in reguliere kredietverlening. Risicogewogen activa meten hoeveel kapitaal een bank tegenover haar bezittingen moet aanhouden. Een staatslening weegt licht. Een lening aan een ontwikkelaar van een datacenter weegt zwaarder, omdat de kans op verlies groter is.

Datacenters vormen een aparte kredietwereld. De gebouwen vreten stroom. De huurcontracten kunnen afhankelijk zijn van enkele grote technologiebedrijven. De waarde van het project hangt soms op een elektriciteitsaansluiting die jaren vertraging oploopt. JPMorgan heeft bij enkele transacties afgehaakt vanwege onzekerheid rond stroomvoorziening en huurders. In dezelfde markt worden kredietvoorwaarden inmiddels soepeler. Er verschijnen ruimere winstverwachtingen in modellen en zwakkere convenanten. Dat zijn kleine scheurtjes in het stucwerk. Ze worden pas zichtbaar wanneer de economische cyclus draait.

De kans is groot dat JPMorgan toch veel van dit soort projecten financiert. De kapitaalbehoefte rond AI-infrastructuur loopt op en weinig banken kunnen zelfstandig zulke bedragen dragen. JPMorgan kan een grote lening arrangeren en vervolgens delen doorverkopen aan andere financiers. De bank ontvangt dan rente zolang het krediet op de balans staat. Bij de plaatsing komen daar advies- en syndicaatsvergoedingen bij. Het balanstotaal werkt hier als toegangskaart tot werk waar kleinere banken amper binnenkomen.

Ook Europa begint een serieus experiment te worden. Chase UK heeft ongeveer 2,5 tot 3 miljoen klanten. De Duitse uitrol presteert boven de interne verwachtingen, al draait die nog geen winst. Het model steunt op een digitaal platform met hoge vaste ontwikkelkosten. Zodra hetzelfde systeem over meerdere landen en klantgroepen wordt verdeeld, dalen de kosten per rekening. Beleggingsproducten zijn in het Verenigd Koninkrijk al toegevoegd. Creditcards liggen als logische volgende laag op tafel.

Vermogensbeheer geeft het concern nog een andere inkomstenstroom. De divisie boekte $6,9 miljard omzet, een groei van 19%. Het beheerde vermogen kwam uit op $5,1 biljoen en de langlopende netto-instroom bedroeg $50 miljard. Vermogensbeheer verdient doorgaans een percentage over het klantvermogen. Stijgende markten tillen die vergoedingen vanzelf op. Nieuwe instroom legt een extra bodem onder de omzet.

De beurswaarde weerspiegelt inmiddels veel vertrouwen. JPMorgan noteert rond drie keer de tastbare boekwaarde. Die boekwaarde is het eigen vermogen na aftrek van posten zoals goodwill. Voor een bank is dat een grove maatstaf voor het kapitaal dat echt in de onderneming zit. Een hoge veelvoud betekent dat de markt rekent op sterke rendementen en een lage kans op grote kredietverliezen.

Prijs/Tastbare boekwaarde

Daarmee ontstaat een vreemde balans. JPMorgan financiert de nieuwe fysieke ruggengraat van de digitale economie, terwijl digitale hulpmiddelen de oude bron van goedkope bankfinanciering kunnen uithollen. Aan de ene kant staat een datacenter van beton met een eigen onderstation. Aan de andere kant staat een klant die om twee uur ’s nachts zijn spaargeld laat verplaatsen door een algoritme. De bank verdient aan beide bewegingen. De vraag is welke beweging uiteindelijk het snelst wordt.