Zonder nieuwe orders loopt de backlog van ASML leeg
In het kort
ASML boekte in het tweede kwartaal van 2026 €9,3 miljard omzet en verhoogde de jaarverwachting naar €43 miljard tot €45 miljard. Dat bevestigt de vraag naar lithografie. Toch kan een belegger niet alleen naar leveringen kijken. Iedere geleverde machine haalt omzet uit de bestaande orderportefeuille. Nieuwe boekingen moeten die uitstroom blijven aanvullen, anders verschuift de groeiverwachting ongemerkt van 2027 naar 2028. Bij €1.653 rekent de koers op een backlog die niet alleen groot is, maar ook tegen hoge marges in omzet verandert.
De kwartaalcijfers van 15 juli waren sterk. ASML rapporteerde €9,326 miljard omzet, 54% brutomarge en €2,918 miljard nettowinst. Het bedrijf verkocht 86 nieuwe lithografiesystemen en vijf gebruikte systemen. Voor het derde kwartaal verwachtte het €11 miljard tot €12 miljard omzet en 55% tot 57% brutomarge.
Dat tempo maakt orderkwaliteit belangrijker. Een boeking is nog geen levering. Klanten kunnen een configuratie wijzigen, een fabriek later openen of een planning aanpassen. Bij schaarse EUV-systemen is annulering ongebruikelijk, maar timing heeft grote gevolgen voor omzet, werkkapitaal en de waarde die beleggers vandaag aan latere jaren geven.
Direct naar een onderdeel van dit artikel
Backlog is een brug, geen winst
ASML heeft een unieke marktpositie in EUV en een sterke positie in DUV. Die technologie maakt de orderportefeuille veel betrouwbaarder dan bij gewone kapitaalgoederen. Een geavanceerde chipfabriek kan voor kritieke lagen niet eenvoudig naar een gelijkwaardig alternatief overstappen. Toch blijft de backlog een verzameling afspraken, leveringsmomenten en technische configuraties.
De eerste interactieve module vergelijkt nieuwe boekingen met kwartaalomzet. Bij €8,5 miljard boekingen en 60% levering binnen twaalf maanden komt €5,1 miljard aan gemodelleerde korte instroom beschikbaar. Tegen €9,326 miljard omzet ontstaat een negatieve aanvulling van ruim €4,2 miljard.
Die uitkomst is geen voorspelling van een krimpende backlog. Een groot deel van de omzet kan uit eerder geboekte systemen komen en orderconversie loopt over meerdere kwartalen. De module toont wel de discipline: wanneer levering versnelt, moet orderintake uiteindelijk mee. Anders gebruikt ASML de zichtbaarheid uit het verleden sneller op dan het nieuwe zichtbaarheid opbouwt.
De beurs kan een tijdelijke daling in boekingen verdragen als klanten leveringen slechts faseren. Structureel lagere boekingen zijn lastiger. De huidige koers veronderstelt dat AI-investeringen leiden tot meer geavanceerde logic, meer geheugen en meer lithografiestappen per wafer. Als klanten efficiënter produceren of fabrieken uitstellen, kan omzet later vallen dan de waardering verwacht.
Aanbetalingen zeggen iets over orderkwaliteit
Grote machines vragen langlopende productie. ASML koopt gespecialiseerde onderdelen, werkt met leveranciers die zelf capaciteit moeten bouwen en installeert systemen bij klanten. Aanbetalingen en betalingsschema's beperken het werkkapitaal dat ASML zelf moet dragen. Zij geven ook een indicatie van de financiële betrokkenheid van de klant.
De tweede module rekent met €10 miljard orderwaarde, 20% aanbetaling en een doorlooptijd van achttien maanden. Dat levert €2 miljard voorfinanciering op, gemiddeld ongeveer €111 miljoen per doorloopmaand. Verhoog het aanbetalingspercentage en de kasdruk bij ASML neemt af. Verleng de doorlooptijd zonder extra betaling en het omgekeerde gebeurt.
Niet ieder contract heeft hetzelfde schema en ASML publiceert niet voor iedere machine een aanbetalingspercentage. De economische logica blijft relevant. Een order met stevig vooruitbetaald kapitaal en een concreet fabrieksplan is meer waard dan een vrijblijvende reservering.
Daarbij komt exportcontrole. Een order kan technisch en financieel solide zijn, maar toch worden beperkt door vergunningen. Vooral China maakt de mix onzeker. DUV-systemen en service kunnen belangrijk blijven, terwijl strengere regels de leverbaarheid van specifieke configuraties raken. De markt waardeert een euro backlog te optimistisch als die euro niet zonder politieke voorwaarde kan worden geleverd.
Wat moet €1.653 waarmaken?
Het aandeel sloot op 2 oktober 2026 op Euronext Amsterdam op €1.653. Met een winstbasis rond €30 per aandeel is dat ongeveer 55 keer de winst. Een hoge multiple is logisch voor een onderneming met unieke technologie, maar laat weinig ruimte voor uitstel.
De reverse valuation vraagt bij 10% gewenst jaarlijks rendement en een eindmultiple van 40 keer ongeveer €55 per aandeel winst in 2029. Dat komt neer op ruim 22% jaarlijkse groei vanaf €30. De uitkomst verandert sterk met de eindmultiple. Bij 32 keer moet de winst nog veel hoger zijn om hetzelfde rendement te halen.
Winstgroei kan komen uit meer systemen, duurdere configuraties, hogere service-omzet en brutomarge. ASML verwacht voor 2026 een marge van 54% tot 56%. De Q3-bandbreedte van 55% tot 57% laat zien dat productmix en volume gunstig kunnen werken. Tegelijk vraagt capaciteitsuitbreiding om personeel, leveranciersinvesteringen en voorraden.
De aandelenbasis verandert bij ASML meestal veel minder dan bij Amerikaanse softwarebedrijven. Aandeleninkoop kan per aandeel helpen, maar de hoofdvariabele blijft operationele winst. Netto kas mag niet nog eens boven op een koers worden geteld wanneer de multiple al op winst per aandeel wordt toegepast.
Drie mogelijke koerspaden
In het bearscenario zakt orderintake onder leveringen en verschuiven klanten fabrieksplannen. Mogelijke koersen zijn €1.340 in 2027, €1.220 in 2028 en €1.150 in 2029. Het middenscenario veronderstelt dat boekingen de backlog blijven vullen en marges boven 54% blijven: €1.740, €1.930 en €2.160. Het gunstige scenario combineert meer EUV-intensiteit, sterke geheugenvraag en hogere orderinstroom: €2.000, €2.370 en €2.820.
Deze paden zijn scenario's, geen koersdoelen. Ze maken duidelijk waarom de huidige waardering zo gevoelig is voor timing. Een uitgestelde machine kan later alsnog omzet worden, maar de contante waarde daalt en de markt kan intussen een lagere multiple gebruiken.
Het beste tegenargument
Het sterkste optimistische argument is dat ASML's klanten weinig alternatief hebben. Geavanceerde chips vragen steeds preciezere lithografie en vaak meer kritieke lagen. Zelfs wanneer het aantal wafers beperkt groeit, kan de lithografie-inhoud per wafer stijgen. Daarbij bouwt de geïnstalleerde vloot een terugkerende stroom van service en upgrades.
Het tegenargument is dat een technisch monopolie geen onbeperkte klantbudgetten creëert. TSMC, Samsung, Intel en geheugenspelers moeten zelf rendement op fabrieken verdienen. Bij overcapaciteit of lagere chipprijzen kunnen zij levering faseren. ASML behoudt de klant, maar de omzet valt later.
Bij €1.653 betaalt de belegger voor unieke technologie én voor een ordelijk ritme van boeking, aanbetaling, levering en service. De cijfers van juli bevestigen de levering. De volgende kwartalen moeten bevestigen dat nieuwe orders de orderportefeuille opnieuw voeden.
Opmerkingen