Waarom is de Zuid-Koreaanse beurs "Kospi" een casino geworden?

De Zuid-Koreaanse beurs verloor dinsdag bijna 11%, zakte woensdag intraday nog eens 12,6% en schoot vrijdag vervolgens circa 17% omhoog. Dat zijn bewegingen die eerder bij cryptomunten of kleine speculatieve aandelen passen dan bij de beurs van een van ’s werelds grootste industrielanden.

De term ‘casino’ is daarom niet uit de lucht gegrepen. Particuliere beleggers hebben met geleend geld en nieuwe hefboomproducten massaal gegokt op Samsung Electronics en SK Hynix. Die producten versterkten eerst de stijging en deden vervolgens hetzelfde met de daling.

Toch is de KOSPI als geheel geen casino. Achter de koersen staan winstgevende ondernemingen, fabrieken, patenten en een centrale positie in de mondiale chipketen. De betere conclusie is: de Koreaanse beurs is geen casino, maar een deel van de handel is zich wel als een casinovloer gaan gedragen.

Wat is de KOSPI?

KOSPI staat voor Korea Composite Stock Price Index. Het is de belangrijkste aandelenindex van Zuid-Korea en volgt vrijwel alle gewone aandelen op het hoofdsegment van de Korea Exchange.

De index is gewogen naar beurswaarde: hoe groter een onderneming, hoe zwaarder haar koersbeweging meetelt. De KOSPI begon met een basisstand van 100 op 4 januari 1980.

De vergelijking met de Amerikaanse S&P 500 is bruikbaar, maar onvolledig. De S&P 500 is breed gespreid over verschillende sectoren. De KOSPI is extreem afhankelijk geworden van twee ondernemingen: Samsung Electronics en SK Hynix. Samen vertegenwoordigen de twee geheugenchipproducenten ongeveer de helft van de index.

Nvidia is bijvoorbeeld maar 8% in vergelijking. Hoog maar niet zo hoog.

Daardoor is de KOSPI op papier een landenindex, maar beweegt hij in de praktijk steeds vaker als één grote belegging in geheugenchips en AI-infrastructuur.

Goede cijfers waren niet langer goed genoeg

Het verhaal begon niet met een economische recessie of een bank die omviel. Het begon met een buitengewoon succesvolle belegging.

Samsung en vooral SK Hynix profiteerden enorm van de vraag naar high-bandwidth memory, het snelle geheugen dat wordt gebruikt naast AI-chips van onder meer Nvidia en AMD. De KOSPI werd in de eerste helft van 2026 de best presterende grote aandelenmarkt ter wereld. Beleggers gingen er steeds meer van uit dat de tekorten en prijsstijgingen vrijwel onbeperkt zouden voortduren. Er zijn veel Gurus bij gekomen die beleggers massaal op deze aandelen hebben gefocust. Lees hier meer daarover.

Daar zat het eerste probleem. SK Hynix rapporteerde een verzesvoudiging van de kwartaalwinst, maar bleef desondanks onder de torenhoge analistenverwachtingen. Tegelijk groeide de vrees dat Amerikaanse technologiebedrijven hun investeringen ooit zouden afremmen, dat extra productie tot lagere geheugenprijzen zou leiden en dat het Chinese CXMT sneller terrein wint dan gedacht.

Op dinsdag 28 juli verloor de KOSPI 10,84%. Woensdag zakte de index intraday 12,6% en sloot hij uiteindelijk 5,98% lager. SK Hynix verloor die woensdag op enig moment bijna 20%. Sinds de piek van juni was bijna 40% van de indexwaarde verdwenen. De cijfers en China leverden de vonk. De hefboom veroorzaakte de explosie.

De machine die iedere beweging versterkt

Zuid-Korea keurde eind mei zogeheten single-stock leveraged ETF’s goed. Deze beursproducten proberen bijvoorbeeld tweemaal de dagelijkse koersbeweging van Samsung of SK Hynix te leveren.

Stijgt SK Hynix op één dag 10%, dan mikt een 2x-product op ongeveer 20%. Daalt het aandeel 10%, dan bedraagt het beoogde verlies ongeveer 20%.

Het woord ‘dagelijkse’ is cruciaal. Om voortdurend tweemaal de blootstelling te leveren, moeten de fondsen telkens herbalanceren. Na een stijging kopen zij bij; na een daling moeten zij verkopen. Wanneer zulke fondsen miljarden groot worden, volgen zij de markt niet alleen meer. Hun gedwongen transacties gaan de onderliggende aandelen zelf bewegen.

Medio juli stond voor 34,4 biljoen won, ongeveer $23 miljard, aan marginleningen uit bij particuliere beleggers. Een in Hongkong genoteerd 2x-fonds op SK Hynix was uitgegroeid tot $7,78 miljard. Sommige hefboomproducten verhandelden volgens Reuters viermaal zoveel volume als het aandeel waarop ze waren gebaseerd.

Toen de koersen begonnen te dalen, ontstond een negatieve lus: verliezen in hefboomproducten, gedwongen verkopen door fondsen, margin calls bij beleggers, nieuwe verkopen en vervolgens nog meer gedwongen herbalancering.

Dat verklaart waarom een teleurstelling bij één chipmaker kon uitgroeien tot een marktbrede crisis.

Waarom werd de handel stilgelegd?

De zogeheten circuit breakers deden waarvoor ze zijn ontworpen. Wanneer de KOSPI minstens 8% daalt en dat niveau een minuut aanhoudt, wordt de handel twintig minuten stilgelegd. Bij een daling van 15% volgt een tweede fase en bij 20% wordt de markt voor de rest van de dag gesloten.

Zo’n onderbreking haalt de paniek niet uit de markt, maar geeft beleggers en handelssystemen tijd om orders te heroverwegen. De Korea Exchange beschrijft de volledige regeling hier.

Het uitzonderlijke was vooral dat de circuit breaker twee dagen achter elkaar nodig was. Meer dan de helft van alle KOSPI-circuit breakers uit de geschiedenis is inmiddels in de eerste zes maanden van 2026 geactiveerd. Dat zegt veel over hoe extreem de marktstructuur is geworden.

De overheid hielp het vuur eerst aan

De politieke woede in Zuid-Korea is begrijpelijk. De regering wilde de binnenlandse aandelenmarkt aantrekkelijker maken en liet producten toe waarmee particulieren eenvoudig grote posities met hefboom konden innemen.

Toen de markt instortte, bood minister van Financiën Koo Yun-cheol in het parlement excuses aan. De risico’s waren volgens hem onvoldoende doordacht. Seoul heeft nieuwe noteringen en reclame voor single-stock hefboomproducten inmiddels stilgelegd. Het vereiste kassaldo wordt verhoogd tot 30 miljoen won, ongeveer €18.000. De regering wil bovendien mogelijk maximaal 20% van een particuliere portefeuille in deze producten toestaan.

Ook worden hogere handelskosten, strengere toelatingseisen en verplichte oefenhandel voorbereid.

Dat helpt, maar repareert niet alles. Bestaande posities verdwijnen niet meteen en Koreaanse beleggers kunnen vergelijkbare producten in Hongkong of New York kopen. Bovendien kan nieuw beleid opnieuw onrust veroorzaken wanneer iedereen tegelijkertijd risico probeert af te bouwen.

Is de KOSPI dan een casino?

Voor de kortetermijnhandel: deels wel. Voor de beurs als geheel: nee.

De casinovergelijking klopt op drie punten. Veel particulieren zetten geleend geld in, de uitkomst op korte termijn wordt gedomineerd door koersrichting in plaats van bedrijfswaarde en de aanbieder van het product verdient aan transacties, ongeacht of de klant wint.

Door dagelijkse herbalancering kunnen hefboom-ETF’s bovendien waarde verliezen wanneer een aandeel wild heen en weer beweegt, zelfs als het aandeel uiteindelijk ongeveer op hetzelfde niveau eindigt.

Maar het verschil is fundamenteel. In een casino hebben de spelers gezamenlijk een negatief verwacht rendement omdat het huis een ingebouwd voordeel heeft. Een aandeel is een eigendomsrecht op toekomstige winst en kasstroom.

Samsung en SK Hynix verkopen echte chips aan echte klanten, bezitten uiterst kostbare fabrieken en vormen een vrijwel onmisbare schakel in AI-datacenters. Hun resultaten zijn cyclisch en moeilijk voorspelbaar, maar ze zijn niet gebaseerd op een roulettewiel.

De stijging van vandaag is óók geen normaal gedrag

De spectaculaire opleving van vandaag onderstreept beide kanten. De KOSPI sprong ongeveer 17% omhoog nadat sterke cijfers en vooruitzichten van Microsoft en Amazon de angst voor een plotselinge AI-investeringsstop verminderden.

Samsung en SK Hynix veerden hard op. Toch zou één Amerikaanse earningsavond de redelijke waarde van een complete nationale aandelenmarkt niet met bijna een vijfde mogen veranderen. Ondanks de recordopleving bleef de KOSPI bovendien op weg naar een maandverlies van ruim 22%.

Wie de KOSPI beoordeelt, moet daarom minder naar de daggrafiek kijken en meer naar vier zaken: de bestellingen voor high-bandwidth memory, de investeringsplannen van Amerikaanse hyperscalers, de productie-uitbreidingen van Samsung en SK Hynix en de technologische vooruitgang van Chinese concurrenten.

Zuid-Korea bezit echte wereldkampioenen, maar heeft er tijdelijk casinofinanciering omheen gebouwd. Pas wanneer de gedwongen geldstromen afnemen, wordt opnieuw zichtbaar welke koersen de bedrijven werkelijk verdienen.