Waar staat ASML in 2029 als de mix tegenzit?
In het kort
ASML leverde in het tweede kwartaal 86 nieuwe en vijf gebruikte lithografiesystemen en behaalde een brutomarge van 54%. Bij de cijfers van 15 juli meldde het bedrijf €9,33 miljard omzet en €2,92 miljard nettowinst. De vooruitblik voor het derde kwartaal lag op €11 miljard tot €12 miljard omzet en 55% tot 57% brutomarge. Dat klinkt uitstekend, maar de koers van €1.534 op Euronext Amsterdam op 25 september 2026 vraagt meer dan een sterk kwartaal. De productmix moet gunstig blijven en de capaciteit die ASML uitbreidt moet voldoende worden benut.
ASML verkoopt machines waarmee chipfabrikanten uiterst kleine patronen op wafers zetten. Voor de meest geavanceerde chips is EUV-technologie moeilijk te vervangen. DUV-systemen bedienen daarnaast veel volwassen en gespecialiseerde productieprocessen. Na installatie verdient ASML ook aan service, onderhoud en upgrades. Daardoor bestaat de omzet uit dure, wisselende systeemleveringen én een terugkerende stroom uit de geïnstalleerde basis.
Dat verschil is belangrijk voor de marge. Een kwartaal met relatief veel hoogwaardige systemen en gunstige opties kan een andere brutomarge opleveren dan een kwartaal met dezelfde omzet maar een andere mix. Het aantal geleverde machines zegt daarom niet genoeg. De waarde per systeem, configuratie, timing van acceptatie en bijdrage van service bepalen samen hoeveel winst overblijft.
Productmix gaat vóór het aantal dozen
Een eenvoudig gemiddelde van €9,33 miljard omzet gedeeld door 91 systemen zou misleidend zijn. De kwartaalomzet bevat immers ook installed-base management, gebruikte machines en andere activiteiten. Bovendien kost een EUV-systeem veel meer dan een doorsnee DUV-systeem. Zelfs binnen EUV verschillen configuraties en voorwaarden.
Voor beleggers is de economische vraag daarom niet hoeveel machines de fabriek verlaten, maar hoeveel brutowinst iedere combinatie van systemen en diensten oplevert. ASML heeft daarbij een sterke positie. De onderneming is de enige commerciële leverancier van EUV-lithografie op grote schaal. Klanten die voor geavanceerde productie kiezen, kunnen het systeem niet eenvoudig door een ander merk vervangen.
Die positie betekent niet dat elk kwartaal voorspelbaar is. Een klant kan acceptatie verschuiven, een fabriek kan later gereed zijn of exportregels kunnen leveringen beperken. De omzetverantwoording beweegt dan mee met de timing, terwijl ontwikkelkosten en fabriekskosten grotendeels doorlopen. De brutomarge van 54% is dus een uitkomst van volume, prijs en mix, geen vast natuurverschijnsel.
Nieuwe capaciteit heeft bezetting nodig
ASML investeert om meer geavanceerde systemen te kunnen bouwen. Extra capaciteit creëert omzetruimte, maar pas wanneer klanten de machines werkelijk bestellen, accepteren en betalen. De interactieve capaciteitsmodule maakt dit zichtbaar met vier variabelen: basiscapaciteit, groei, bezetting en gemiddelde omzet per systeem. De gekozen €200 miljoen per systeem is uitsluitend een modelwaarde en geen openbaar gemiddelde voor het volledige assortiment.
Hoge bezetting werkt als een hefboom. Vaste kosten van productiefaciliteiten, gereedschappen en gespecialiseerde teams worden dan over meer omzet verdeeld. Bij lage bezetting gebeurt het omgekeerde. Dezelfde fabriek drukt zwaarder op iedere verkochte machine. Dat maakt de investeringscyclus van klanten belangrijk. TSMC, Samsung, Intel en geheugenproducenten plannen jaren vooruit, maar hun timing kan veranderen door vraag, financiering of technologische problemen.
ASML heeft een natuurlijke buffer in service en upgrades. Meer machines in het veld vergroten de terugkerende omzet en versterken klantrelaties. Die inkomsten maken de onderneming minder afhankelijk van één leveringskwartaal. Ze nemen het bezettingsrisico van nieuwe productiecapaciteit echter niet volledig weg.
Wat moet ASML verdienen bij €1.534?
Een reverse waardering rekent vanaf de koers terug naar de winst. Wie vanaf €1.534 jaarlijks 9% koersrendement verlangt, heeft in september 2029 een koers van ongeveer €1.987 nodig. Bij een eindmultiple van 32 keer de winst vraagt dat ongeveer €62 winst per aandeel in 2029. Ter vergelijking: de basic winst per aandeel in Q2 was €7,59. Vier keer een kwartaal is geen jaarprognose, maar laat wel zien hoe groot de sprong moet zijn.
Het middenscenario gebruikt winst per aandeel van €40, €48 en €57 voor 2027 tot en met 2029, met multiples van 35, 34 en 33. Daar horen mogelijke koersen van €1.400, €1.632 en €1.881 bij. Het gunstige pad vraagt een snellere stijging van de winst en behoud van een hogere multiple. Het bear-scenario veronderstelt dat klantinvesteringen vertragen, de productmix minder gunstig wordt en beleggers een lagere waardering accepteren.
Deze scenario’s zijn bewust per jaar zichtbaar. Een eindkoers voor 2029 alleen zou verbergen hoeveel de tussenliggende jaren van winstgroei en multiple afhangen. Dividend is niet in de koerspaden opgenomen. Wie totaalrendement beoordeelt, moet eventuele uitkeringen apart toevoegen.
Het sterkste argument voor de hoge waardering
ASML verkoopt een product dat klanten nodig hebben om de productiviteit van hun fabs te verhogen. Nieuwe chipontwerpen vragen meer rekenkracht en vaak kleinere transistoren. Geavanceerde lithografie helpt om meer bruikbare chips uit een wafer te halen en complexe ontwerpen te produceren. Zolang die economische waarde voor klanten groot blijft, kan ASML een aanzienlijk deel ervan via prijs en service naar zich toe trekken.
Het bedrijf verwacht voor 2026 €43 miljard tot €45 miljard omzet en een brutomarge van 54% tot 56%. De Q3-richtlijn van 55% tot 57% suggereert een gunstige mix, maar een richtlijn blijft een bedrijfsverwachting. Zij bewijst niet dat de marge daarna op hetzelfde niveau blijft.
De voornaamste risico’s zijn concentratie bij enkele grote chipfabrikanten, exportbeperkingen, technische vertragingen en een te snelle capaciteitsuitbreiding. Een machine kan technologisch onmisbaar zijn, terwijl de koers toch daalt als klanten investeringen uitstellen of de multiple normaliseert. Bij een hoge waardering hoeft ASML niet operationeel slecht te presteren voor een tegenvallend rendement. Minder dan perfect kan al voldoende zijn.
Conclusie
De 54% brutomarge bevestigt de kracht van ASML, maar zegt niet alles over de toekomst. Productmix, acceptatiemomenten en fabrieksbezetting bepalen hoeveel van de omzet werkelijk in winst verandert. Bij €1.534 moet de winst per aandeel nog jaren stevig doorgroeien om een aantrekkelijk rendement te dragen.
Let daarom minder op het kale aantal geleverde machines en meer op drie samenhangende signalen: omzet per productcategorie, brutomarge en de ontwikkeling van installed-base omzet. Als nieuwe capaciteit goed wordt bezet en service meegroeit, kan ASML de hoge waardering onderbouwen. Als de mix verslechtert terwijl vaste kosten stijgen, werkt dezelfde operationele hefboom de andere kant op.
Opmerkingen