Service en upgrades zijn de stille groeimotor van ASML
In het kort
ASML haalde in het tweede kwartaal €2,76 miljard omzet uit service en upgrades voor machines die al bij klanten staan. Dat was bijna 30 procent van de totale kwartaalomzet van €9,33 miljard. Deze Installed Base Management-tak maakt de resultaten stabieler dan pure machineleveringen, maar hangt nog altijd af van fabrieksbenutting, upgradebudgetten en exportvergunningen.
De aandacht bij ASML gaat meestal naar nieuwe EUV-machines. Logisch, want ze zijn duur, technisch uniek en bepalen hoeveel geavanceerde chips klanten kunnen maken. Toch groeit achter die zichtbare verkoop een stillere inkomstenstroom. Iedere geïnstalleerde machine heeft onderhoud, onderdelen, software en upgrades nodig.
Dat lijkt een abonnement, maar het is niet helemaal hetzelfde. De omzet is terugkerend, alleen niet volledig vast. Een klant die zijn fabriek minder gebruikt, stelt bepaalde upgrades uit. Een exportbeperking kan service bemoeilijken. Daarom is de machinebasis een buffer, geen garantie.
Waarom de bestaande machinebasis zo waardevol is
Een lithografiemachine moet jarenlang extreem nauwkeurig blijven werken. Stilstand kost een chipfabriek veel geld. ASML verkoopt daarom onderhoud en prestatieverbeteringen die de beschikbaarheid en productie verhogen. Hoe groter de actieve machinebasis, hoe groter de potentiële serviceomzet.
In het tweede kwartaal steeg de totale omzet naar €9,33 miljard. De omzet uit Installed Base Management bedroeg €2,76 miljard, tegenover €2,49 miljard in het eerste kwartaal. Het aandeel kwam uit op 29,6 procent. De eerste module maakt die verhouding zichtbaar.
Dit segment helpt op twee manieren. Ten eerste verschuift omzet minder sterk wanneer een nieuwe machine een paar weken later wordt geaccepteerd. Ten tweede kan ASML met upgrades extra waarde leveren zonder telkens een complete machine te bouwen. Dat is aantrekkelijk omdat de productieketen voor nieuwe systemen complex is.
Maar machines in het veld zijn niet automatisch even winstgevend. Benutting telt. Wanneer chipfabrieken op hoge capaciteit draaien, is beschikbaarheid cruciaal en zijn klanten eerder bereid upgrades te kopen. Bij een zwakke chipmarkt daalt die urgentie. De volgende module laat zien hoe machinebasis en benutting samen kunnen werken.
De cijfers geven ruimte, de koers vraagt meer
ASML leverde in het tweede kwartaal 86 nieuwe en 5 gebruikte systemen. De brutomarge steeg naar 54 procent en de nettowinst bedroeg €2,92 miljard. Voor het derde kwartaal verwacht het bedrijf €11 tot €12 miljard omzet met een brutomarge van 55 tot 57 procent. Voor heel 2026 staat de omzetverwachting op €43 tot €45 miljard.
Brutomarge is wat na directe productiekosten van elke omzet-euro overblijft. Een hogere servicebijdrage kan helpen, maar mix speelt mee. Een duur systeem met specifieke opties kan een ander margeprofiel hebben dan onderhoud. Daarom is het te simpel om elke extra service-euro automatisch als hoogmarginaal te behandelen.
De volgende kwartaalcijfers staan voor 14 oktober gepland. Beleggers zullen naar nieuwe orders kijken, maar voor deze invalshoek zijn drie andere gegevens belangrijk: servicegroei, opmerkingen over klantbenutting en de beschikbaarheid van onderdelen en mensen. De waarde van de installed base wordt pas duidelijk als ASML die basis ook efficiënt kan bedienen.
In onze eerdere ASML-analyse over EUV, High-NA en China staat waarom nieuwe orders en technologische voorsprong centraal blijven. Het stuk over ASML's aandelenprogramma voor werknemers helpt bij het begrijpen van de kosten en prikkels achter de organisatie die al die machines moet onderhouden.
Lees ook: in de eerdere ASML-analyse wordt uitgelegd waarom een order nog geen omzet is en acceptatie bij de klant het moment van omzetverantwoording kan bepalen.
Wat zit al in €1.655,60?
De De Belegger-data tonen voor de gewone Amsterdamse lijn ASML.AS, ISIN NL0010273215, een koers van €1.655,60 op 5 oktober. Dat is niet de Amerikaanse notering en ook geen ander aandeeltype. Op een eigen genormaliseerde winstbasis van €32 per aandeel is de waardering ongeveer 52 keer de winst.
De reverse valuation laat zien wat nodig is om vanaf die koers 9 procent per jaar te verdienen. Bij 38 keer de winst in 2029 moet ASML dan ongeveer €56 winst per aandeel leveren. Dat is ruim 20 procent jaarlijkse groei vanaf de gekozen basis. De service- en upgradetak kan helpen, maar kan deze opdracht niet alleen dragen.
Het bearpad gebruikt 5 procent winstgroei en 30 keer de winst. Het middenpad neemt 12 procent groei en 38 keer. Het gunstige pad veronderstelt 18 procent groei en 45 keer. Daarmee wordt zichtbaar dat een sterke onderneming nog altijd een kwetsbaar aandeel kan zijn wanneer de startwaardering hoog is.
Het beste argument voor en tegen
Het sterkste argument voor ASML is de combinatie van technologische schaarste en een groeiende machinebasis. Iedere verkochte machine vergroot het toekomstige servicepotentieel. Klanten kunnen niet eenvoudig naar een andere leverancier overstappen zonder hun hele productieproces aan te passen.
Het tegenargument is dat service de cyclus niet opheft. Een lager gebruik van fabrieken, exportregels of vertraging bij klanten kan zowel nieuwe systemen als upgrades raken. Bovendien betaalt de huidige koers al voor jarenlang sterke groei.
Service is ook een informatievoordeel
Onderhoudsdata vertellen ASML hoe machines in echte fabrieken presteren. Problemen die op duizenden systemen terugkomen, kunnen in software, onderdelen en volgende generaties worden opgelost. De installed base is daardoor niet alleen een omzetbron, maar ook een leermechanisme. Dat voordeel is lastig te kopiëren, omdat een concurrent niet dezelfde combinatie van systemen, meetgegevens en klantrelaties bezit.
Er zit wel een grens aan. Klanten zullen geen upgrade kopen wanneer de opbrengst lager is dan de kosten of wanneer een fabriek onvoldoende orders heeft. ASML moet dus aantonen hoeveel extra wafers, beschikbaarheid of nauwkeurigheid een upgrade levert. Een wafer is de ronde schijf waarop chips worden gemaakt. Meer bruikbare chips per wafer kan een dure upgrade snel terugverdienen.
Ook exportregels zijn operationeel. Een verbod op een nieuwe machine is zichtbaar, maar beperkingen op onderdelen, software of technisch personeel kunnen de bestaande basis raken. Dat risico verdient aandacht omdat service juist wordt gewaardeerd als stabiel. Bij de volgende rapportage is daarom niet alleen het servicebedrag belangrijk, maar ook de regio, de aard van de upgrades en opmerkingen over vergunningen.
Even tussendoor: als je dit interessant vindt, dit is precies wat we dagelijks doen om jou en andere beleggers te helpen. Word nu lid en krijg 50 procent korting met de code GRAAG.
De stille groeimotor verdient daarom meer aandacht, juist omdat hij het orderboek aanvult in plaats van vervangt. Wie ASML volgt, moet niet alleen vragen hoeveel machines het bedrijf verkoopt, maar ook hoeveel waarde het elk jaar uit de bestaande basis haalt. Dat cijfer zegt steeds meer over de kwaliteit en voorspelbaarheid van de winst.
Opmerkingen