Hoe lang moet ASML wachten op het grotere chipmasker?
In het kort
ASML en TSMC begonnen op 7 september een samenwerking rond 12-inch chipmaskers. Zo'n masker bevat het patroon dat een lithografiemachine op een wafer projecteert. Een groter masker kan meer patronen per belichtingsstap dragen en zo capaciteit en kosten verbeteren. De pilotlijn moet in 2031 klaar zijn; productie op grote schaal volgt pas rond 2033. Dat is strategisch belangrijk, maar bij €1.601,60 op 9 oktober 2026 moet vooral de winst vóór 2030 de huidige waardering dragen.
Een chipmasker is geen mondkapje, maar een uiterst precies sjabloon met de lijnen van een computerchip. ASML-machines schijnen licht door of via dat patroon naar een siliciumwafer. De industrie gebruikt nu vooral 6-inch maskers. Een 12-inch masker biedt grofweg vier keer het oppervlak. In theorie kunnen daardoor meer chipvelden worden gecombineerd en kan een ingewikkelde techniek zoals stitching, het aan elkaar zetten van meerdere belichtingen, minder nodig zijn.
De economische winst is echter niet automatisch vier keer zo groot. Maskerproductie, inspectie, transport en klantprocessen moeten allemaal mee veranderen.
Direct naar een onderdeel van dit artikel
Een oplossing voor een bottleneck die nog moet worden bewezen
ASML en TSMC willen in 2031 een pilotlijn klaar hebben. Volledige gereedheid voor geavanceerde productie staat voor 2033 gepland. High-NA EUV, de nieuwste generatie lithografie met een grotere numerieke apertuur, begint volgens TSMC al rond 2030 aan massaproductie met de bestaande 6-inch maskers. De nieuwe maat is dus geen voorwaarde om High-NA te laten starten.
Dat detail voorkomt een te snelle conclusie. De samenwerking kan later productiviteit en chipkosten verbeteren, maar zij verschuift de huidige vraag naar EUV-machines niet ineens. Eerst zijn standaarden, leveranciers, inspectiesystemen en betrouwbare opbrengsten nodig. Opbrengst betekent hier het percentage chips op een wafer dat goed uit de fabriek komt.
De tijdlijn hieronder maakt zichtbaar hoe lang onderzoekskapitaal vastzit voordat omzet betekenisvoller kan worden.
De winstbasis komt nog uit EUV, DUV en service
Bij de cijfers van 15 juli meldde ASML 9,3 miljard euro kwartaalomzet, een brutomarge van 54 procent en 2,9 miljard euro nettowinst. Het bedrijf verwacht voor 2026 een omzet van 43 tot 45 miljard euro en een brutomarge tussen 54 en 56 procent. Voor 2027 wil ASML de capaciteit voor low-NA EUV met ongeveer dertig procent uitbreiden; voor 2028 wordt nog eens dertig procent bestudeerd.
Dat zijn veel kortere waarderingsankers dan een maskerproject voor 2033. Service-inkomsten, de installatie van bestaande EUV- en DUV-machines en de snelheid waarmee High-NA-klanten gaan produceren, bepalen de kas in de komende drie jaar.
Deze eerdere analyse van ASML legt uit hoe orders, China en High-NA samen de huidige winst beïnvloeden. Het 12-inchproject is een mogelijke extra productiviteitslaag boven op dat bestaande model, geen vervanging ervan.
€1.601,60 vraagt bijna een verdubbeling van winst
Het aandeel ASML sloot op 9 oktober om 15.38 uur UTC in Amsterdam op €1.601,60. Het betreft de gewone Nederlandse aandelenlijn, ISIN NL0010273215. De aanvullende koerscontrole kwam uit op een beurswaarde van ongeveer 615 miljard euro.
De omgekeerde waardering rekent vanaf die koers terug. Bij tien procent gewenst jaarlijks rendement en een eindwaardering van 35 keer de winst moet ASML in 2029 ongeveer 60,90 euro winst per aandeel verdienen. Vanaf een gekozen basis van 31 euro is dat een jaarlijkse groei van ongeveer 25 procent.
Zo'n groeitempo kan alleen als meerdere motoren tegelijk werken: meer EUV-systemen, een hogere High-NA-bijdrage, groei in service en een sterke brutomarge. Het grotere masker draagt voor 2029 waarschijnlijk weinig bij. De beurs betaalt vandaag dus vooral voor technologie die al verkoopbaar is.
Het beste argument vóór de lange horizon
ASML bezit een zeldzame positie. Het bedrijf hoeft niet elke innovatie binnen drie jaar volledig te verzilveren. Door vroeg met TSMC en andere ketenpartners te standaardiseren, kan het een nieuwe productiviteitsstap ontwerpen voordat chipfabrikanten vastlopen. Een hogere output per machine kan klanten meer economische ruimte geven en de waarde van het hele lithografieplatform verhogen.
De tegenwerping is dat productiviteit ook de benodigde machinetijd kan verlagen. Als een groter masker per uur meer goede chips oplevert, kan een klant minder extra systemen nodig hebben. ASML moet de productiviteitswinst daarom via prijs, nieuwe functies, hogere complexiteit of extra waferstarts terugverdienen. Meer efficiëntie voor de klant is pas waarde voor ASML als een deel daarvan bij ASML terechtkomt.
Ook personeel telt. Dit stuk over ASML's aandelenprogramma voor medewerkers laat zien hoe talent en lange ontwikkelcycli samenkomen. Een maskerstelsel voor 2033 vraagt jaren van engineering voordat de verkoop begint.
Drie koerspaden voor drie jaar
Bear veronderstelt tragere orders, minder China-omzet en een lagere multiple. Midden rekent op groei van EUV-capaciteit en een hoge marge. Gunstig vraagt een snellere High-NA-ramp en aanhoudende prijs- en productiviteitsmacht.
Het middenpad eindigt in 2029 rond 1.900 euro. Dat is geen koersdoel, maar een uitkomst van winstgroei en waardering. De brede band tussen 990 en 2.680 euro laat zien dat een hoog gewaardeerde cyclische marktleider tegelijk operationeel sterk en waarderingsgevoelig kan zijn.
Wat beleggers vóór 2031 moeten zien
De samenwerking met TSMC bevestigt dat ASML jaren vooruit ontwerpt. Voor het aandeel zijn de eerstvolgende controles concreter: nieuwe orders, omzet uit geïnstalleerde systemen, servicegroei, brutomarge en de snelheid van High-NA-acceptatie. Op 14 oktober volgen nieuwe kwartaalcijfers; die kunnen de winstbasis sneller veranderen dan het maskerproject.
Een 12-inchmasker kan uiteindelijk een belangrijk productiviteitswapen worden. De huidige koers geeft die optie al enige waarde. De komende drie jaar moeten vooral de bestaande machines bewijzen dat de winst snel genoeg groeit om die verre toekomst te financieren.
Opmerkingen