Boeing wint straaljagerorder van meer dan 20 miljard dollar

41 minuten geleden

8 minuten om te lezen

De westerse herbewapening krijgt er een miljardenorder bij. Het Amerikaanse ministerie van Oorlog en de marine gunnen Boeing een contract van meer dan $20 miljard voor de ontwikkeling van de F/A-XX, een straaljager van de zesde generatie die vanaf vliegdekschepen opereert en hun bereik moet vergroten. Concurrent Northrop Grumman vist achter het net. De bekendmaking kwam dinsdag 29 september om 17.40 uur Amerikaanse tijd, na het slot van Wall Street.

De beurs reageerde verdeeld. Boeing steeg woensdag voorbeurs tot $192,49, 2,6% boven het slot van dinsdag, terwijl Northrop Grumman ruim 4% zakte. Toch staat Boeing dit jaar flink in de min. Het aandeel sloot op 2 januari op $227,77 en eindigde dinsdag op $187,68, een daling van 17,6%. Kan deze order het tij keren, of blijven de problemen in de burgerluchtvaart zwaarder wegen?

Wat de marine precies aan Boeing gunt

Het contract dekt de volledige ontwikkelingsfase. Boeing bouwt meerdere testtoestellen voor grondproeven, luchtwaardigheid, systemen en de integratie van wapens. De F/A-XX moet vanaf de jaren dertig de F/A-18E/F Super Hornet en de EA-18G Growler vervangen en gaat samenvliegen met de F-35C van Lockheed Martin. Technische details blijven geheim.

Het werk komt terecht in St. Louis, waar Boeing voor $1,8 miljard zijn militaire vestiging uitbreidt met een fabriek van ruim 100.000 vierkante meter. Opvallend: Boeing vervangt hiermee zijn eigen product. Dezelfde dag kreeg het een contract van $16,7 miljoen om de afbouw van de F/A-18-lijnen voor te bereiden. Waar Boeing eerder rekening hield met het sluiten van zijn straaljagerlijnen, heeft het nu beide Amerikaanse programma's in handen.

Het is de tweede zege in anderhalf jaar. Op 21 maart 2025 maakte president Trump bekend dat Boeing de F-47 voor de luchtmacht mag ontwikkelen, ten koste van Lockheed Martin, dat in dezelfde maand ook afviel in de race om de F/A-XX. De luchtmacht wil minstens 185 F-47's, en de eerste vlucht ligt volgens generaal Dale White op schema voor 2028.

Vanzelf ging het niet. In juni 2025 wilde het Pentagon het marineprogramma nog grotendeels pauzeren, uit vrees dat het ten koste zou gaan van de F-47. Het Congres hield de F/A-XX met extra geld in leven. Northrop Grumman zegt een digitaal geavanceerd toestel te hebben aangeboden en wil meer uitleg over de keuze. Het bedrijf kan formeel bezwaar maken.

Waarom het aandeel toch 17,6% lager staat dan in januari

Op 5 augustus sloot Boeing nog op $240,19. Sindsdien ging er 21,9% af. Volgens UBS verloor Boeing sinds de certificering van de 737 MAX 7 in augustus bijna $40 miljard aan beurswaarde.

De eerste klap kwam op 16 september. Topman Kelly Ortberg, sinds augustus 2024 aan het roer, vertelde op een conferentie van Morgan Stanley dat de 737-lijn nog niet stabiel draait op 47 toestellen per maand, door knelpunten in de eigen vleugelproductie. Ook lopen de certificeringstests van de 777X door tot in 2027. Het aandeel sloot die dag 3,7% lager, van $209,69 naar $201,96.

De tweede klap volgde op 28 september. The Wall Street Journal meldde een fout in software van GE Aerospace voor de vluchtcomputer van de 737 MAX: als piloten een landing afbreken en de route aanpassen, kan de automatische navigatie uitvallen. FAA-topman Bryan Bedford stelt de certificering van de MAX 10, die voor oktober werd verwacht, daarom uit. Southwest en United accepteren geen nieuwe toestellen met die softwareversie. Boeing zakte 6,9%, van $198,07 naar $184,39. De MAX 10 is volgens Ortberg goed voor ongeveer 30% van de openstaande 737-orders.

Bron: Yahoo Finance, slotkoersen Boeing 2026

Er ligt nog een risico. De cao van ruim 16.600 ingenieurs en technici van vakbond SPEEA loopt op 6 oktober af. Na een afwijzing in augustus ligt er een verbeterd bod met onder meer 10% directe loonsverhoging, gesteund door de onderhandelingscommissie. De stemming sluit op 1 oktober. Volgens Ortberg zou een staking de certificering van de 777X stilleggen en ook de 737-productie raken.

Ontwikkeling nu, het grote geld pas bij productie

Het gaat om ontwikkelingsgeld dat over vele jaren wordt uitgegeven. Het grote geld zit in de latere serieproductie, die met exportklanten kan oplopen tot honderden miljarden dollars over de hele levensduur. Ter vergelijking: de defensietak had eind juni een orderboek van $85 miljard en zette in het tweede kwartaal $7,5 miljard om.

De winstgevendheid is het pijnpunt. De defensietak boekte in het tweede kwartaal een operationeel verlies van $15 miljoen, een marge van -0,2%, onder meer door een last van $280 miljoen op de VC-25B, de nieuwe Air Force One. Op de KC-46-tanker, een contract met een vaste prijs, betaalde Boeing al meer dan $7 miljard uit eigen zak. Ortberg noemde dat zelf een slecht contract. Bij een vaste prijs draagt de fabrikant alle kostenoverschrijdingen, en nieuwe technologie is lastig vooraf te begroten.

Het Pentagon heeft de contractvorm van de F/A-XX niet openbaar gemaakt. Volgens analist Roman Schweizer van TD Cowen willen beleggers vooral weten hoe Boeing zijn bod heeft geprijsd. De F-47 werd gegund op basis van kostenvergoeding met een prestatiebonus, waarbij de overheid de ontwikkelkosten draagt. Heeft de F/A-XX dezelfde opzet, dan is het risico beperkt. Financieel directeur Jay Malave mikt eind dit decennium op een defensiemarge van hoog in de enkele cijfers, omdat oude vaste-prijscontracten aflopen. Ortberg noemde het risico op nieuwe afboekingen sterk verminderd, maar niet verdwenen.

Dan is er de capaciteit. In St. Louis moet Boeing tegelijk de F-47, de F/A-XX, de T-7A-trainer en extra F-15EX-toestellen bouwen. Analisten vragen zich af of er genoeg ingenieurs en vakmensen te vinden zijn. Defensiechef Steve Parker zegt dat Boeing altijd op twee straaljagers tegelijk heeft gerekend en daar vooraf in heeft geïnvesteerd.

Schulden omlaag, maar de kasstroom blijft dun

Ook de balans telt. Eind juni had Boeing $45,9 miljard aan schulden, $8,2 miljard minder dan begin dit jaar, tegenover $20,0 miljard aan kasgeld en beleggingen. De omzet steeg in het tweede kwartaal naar $24,6 miljard, tegen $22,7 miljard een jaar eerder, maar onder de streep bleef een verlies van $0,67 per aandeel.

Voor de vrije kasstroom mikt Boeing over 2026 op $1 tot $3 miljard, met het midden als verwachting. Op termijn ziet Malave een normaal niveau van ongeveer $10 miljard per jaar, als de productiedoelen zijn gehaald. Dat is de kern van het beleggingsverhaal: het aandeel wordt gewaardeerd op de kasstroom van over een paar jaar.

UBS rekent voor dat de markt bij een koers rond $184 slechts ongeveer $7,7 miljard aan vrije kasstroom inprijst. De bank verwacht rond 2030 zo'n $20 miljard per jaar en waardeert Boeing op 12 keer de verwachte kasstroom per aandeel van 2028, tegen 29 keer voor de S&P 500. Wie dat scenario gelooft, vindt het aandeel goedkoop. Wie twijfelt aan de uitvoering, ziet een bedrijf dat keer op keer deadlines mist.

Europa: FCAS gestrand, GCAP zoekt versterking

Terwijl Washington binnen anderhalf jaar twee straaljagers van de zesde generatie gunde, strandde in Europa het Frans-Duits-Spaanse FCAS. Op 9 juni 2026 stopten Frankrijk en Duitsland met de gezamenlijke straaljager, nadat Dassault Aviation en Airbus hun ruzie over de werkverdeling niet konden oplossen. Dassault wil nu zelf een kleinere straaljager ontwikkelen, die net als de F/A-XX vanaf vliegdekschepen kan opereren.

Het Brits-Italiaans-Japanse GCAP wint daardoor aan gewicht. BAE Systems en Leonardo werken daarin met Japanse partners aan een toestel dat rond 2035 in dienst moet komen. Londen trok deze zomer £8,6 miljard uit voor vier jaar. Begin september liet Airbus Defence and Space-topman Michael Schoellhorn weten dat Airbus interesse heeft, als het een flink deel van het werk en een leidende rol krijgt. Een Duitse instap kan het programma van BAE en Leonardo verder versterken.

Ook Nederland geeft meer uit. De NAVO-landen spraken in juni 2025 in Den Haag af om in 2035 5% van het bbp aan defensie en aanverwante zaken te besteden, waarvan 3,5% aan kerndefensie. Op Prinsjesdag presenteerde het kabinet een defensiebegroting van €28,9 miljard voor 2027. Nederland vliegt met de F-35, maar Boeing is hier geen onbekende: de luchtmacht vliegt met Chinook- en Apache-helikopters van het concern.

Lees ook: Waarom koopt de Rheinmetall-topman bij terwijl het aandeel blijft zakken?

Analisten: koersdoelen tussen $250 en $290

Analisten blijven overwegend positief, al gingen de koersdoelen omlaag. Jefferies-analist Sheila Kahyaoglu verlaagde op 21 september haar koersdoel van $295 naar $265 en handhaafde haar koopadvies, na een lagere schatting van de vrije kasstroom. Wells Fargo bevestigde op 23 september een koersdoel van $250. Vanaf de slotkoers van $187,68 is dat een opwaarts potentieel van 41,2% en 33,2%.

Bank of America-analist Ronald Epstein handhaaft zijn koopadvies met een koersdoel van $270 (+43,9%). Hij vond de koersreactie op de uitspraken van Ortberg overdreven: het herstel gaat langzaam, maar in de goede richting. JPMorgan bevestigde op 28 september een Overweight-advies met een koersdoel van $290 (+54,5%). Het team van Seth Seifman noemt de marineorder belangrijk, maar ziet de productiegroei en de kasstroom per vliegtuig in de burgerluchtvaart als grootste financiële drijfveer.

Het gemiddelde koersdoel van 27 analisten lag op 23 september op $273,69, 45,8% boven de slotkoers van dinsdag. Die doelen gaan wel uit van een soepele productieverhoging, en de recente verlagingen tonen hoe snel analisten bijstellen als de uitvoering tegenvalt.

Wat beleggers moeten weten

De F/A-XX geeft Boeing werk voor decennia en maakt het de enige Amerikaanse bouwer van straaljagers van de zesde generatie. Komt de productie van beide toestellen op gang en zijn de contracten beter geprijsd dan de KC-46, dan kan de defensietak uitgroeien van zorgenkind tot stabiele winstbron. Na de koersdaling ligt de lat bovendien lager: elke stap richting 52 toestellen per maand kan het sentiment verbeteren.

De risico's zijn echter reëel. De MAX 10 is uitgesteld, een staking dreigt als de SPEEA-stemming misgaat, en de schuld van $45,9 miljard laat weinig ruimte voor nieuwe tegenvallers. Bovendien is onbekend hoe het F/A-XX-contract is opgebouwd. Een vaste prijs voor zo'n ambitieus toestel kan een nieuwe bron van afboekingen worden. En Northrop Grumman kan het besluit nog aanvechten.

De komende weken zijn er drie toetsstenen: de uitslag van de SPEEA-stemming, de oplossing voor de 737-software en de volgende kwartaalcijfers, waarin Boeing mogelijk meer vertelt over de voorwaarden van de F/A-XX. Wie in Boeing belegt, koopt vooral een herstelverhaal in de burgerluchtvaart, met een sterkere defensietak als tweede poot. Houd er ook rekening mee dat defensiebeleggingen voor sommige beleggers ethische vragen oproepen.

Bronnen

Advertorial

Ook particuliere beleggers die willen inspelen op de Amerikaanse en Europese defensie-uitgaven doen er goed aan scherp te letten op transactiekosten en valutamarges. MEXEM werd door Brokerskiezen.nl uitgeroepen tot beste allround broker van 2025, waarbij beleggers handelen tegen slechts 0,005% valutakosten tegenover 0,25% bij DEGIRO en SAXO Bank. Dat verschil kan jaarlijks oplopen tot honderden tot duizenden euro's. Daarmee geldt MEXEM voor veel beleggers als de meest complete keuze voor wie lage kosten en internationale spreiding belangrijk vindt.