ASML, Wolters Kluwer en Adyen: waarom hun voorsprong zo moeilijk in te halen is

In het kort:

• ASML: Unieke chipmachine-technologie met extreem hoge toetredingsdrempels. Klanten bouwen hun hele productieproces rond ASML, waardoor overstappen duur en risicovol is.

• Wolters Kluwer: Hoge overstapkosten doordat software en informatie diep in kritieke workflows (juridisch, fiscaal, zorg) zitten. Betrouwbaarheid en compliance maken “even wisselen” onaantrekkelijk.

• Adyen: Moat door schaal en diepe technische integratie in betaalstromen. Payments zijn mission-critical; migreren raakt checkout, fraude, rapportage en lokale betaalmethoden, waardoor klanten minder snel switchen.

  
  

Een moat is een duurzaam concurrentievoordeel. Het is de beschermingslaag waardoor een bedrijf jaar na jaar geld kan blijven verdienen, zelfs als concurrenten alles op alles zetten om marktaandeel af te pakken. Sommige bedrijven hebben zo’n voorsprong dat het bijna voelt alsof ze een eigen spel spelen, met regels die anderen niet zomaar kunnen kopiëren. In Nederland zijn er een paar ondernemingen waar die verdedigingslinie opvallend sterk is. Hieronder lees je welke drie bedrijven de krachtigste moats hebben en welke factoren die voorsprong in stand houden

ASML

ASML heeft een moat die vooral draait om unieke technologie en een extreem hoge toetredingsdrempel. Het bedrijf levert machines die essentieel zijn voor het maken van de meest geavanceerde chips. Dit is geen product dat je met veel geld alleen kunt namaken. Het is het resultaat van tientallen jaren ontwikkeling, kennisopbouw en samenwerking met gespecialiseerde leveranciers.

Wat de moat van ASML zo sterk maakt, is dat het niet om één slim onderdeel gaat. Het gaat om een complete combinatie van optica, extreem nauwkeurige mechatronica, software, metrologie en productieprocessen die allemaal perfect samen moeten werken. Chipfabrikanten stemmen hun hele fabriek en hun hele proces af op dit soort systemen. Daardoor is overstappen naar een alternatief niet alleen duur, maar ook riskant, omdat het direct effect heeft op opbrengst en kwaliteit van de chips.

De duurzaamheid zit ook in het tempo waarmee ASML telkens een volgende stap zet. De industrie beweegt richting nieuwe generaties systemen die nog meer precisie vragen. Als ASML daarin voorop blijft lopen, groeit de voorsprong mee met de complexiteit. Tegelijk is dit een moat met een duidelijk risico: geopolitiek en exportregels kunnen bepalen waar en aan wie er geleverd mag worden. Ook blijft het een sector die gevoelig is voor investeringscycli, omdat chipbedrijven hun uitgaven soms sterk op en neer bewegen.

Wolters Kluwer

De moat van Wolters Kluwer komt vooral door hoge overstapkosten en door het feit dat de producten diep in het dagelijkse werk van klanten zijn ingebouwd. Het bedrijf levert informatie en software die gebruikt wordt in omgevingen waar regels en betrouwbaarheid belangrijk zijn, zoals de juridische wereld, belastingen, accountantswerk en zorg. Klanten gebruiken deze systemen vaak niet als extra hulpmiddel, maar als een onderdeel van hun vaste proces.

Overstappen is hier lastig omdat het niet alleen om een andere leverancier kiezen gaat. Het gaat ook om training van medewerkers, aanpassingen in werkwijzen, koppelingen met andere systemen en het risico dat je fouten maakt in compliance of rapportage. Als een organisatie afhankelijk is van vaste workflows en betrouwbare bronnen, dan wordt gemak en zekerheid belangrijker dan een klein prijsverschil.

De moat blijft meestal sterk zolang Wolters Kluwer relevant blijft in die workflows. De grootste vraag voor de komende jaren is hoe generatieve AI het speelveld verandert. Als AI bepaalde taken goedkoper maakt, kan informatie sneller aanvoelen als een grondstof die overal te krijgen is. Wolters Kluwer verdedigt zich daar vooral door AI in te bouwen in gecontroleerde processen, met bronvermelding, checks en auditsporen. Als klanten die combinatie blijven waarderen, blijft de moat stevig.

91% van de omzet komt in 2024 is terugkerend, 75% hiervan is software of kennisbanken:

Bron: Wolters Kluwer

Adyen

Adyen heeft een moat die voortkomt uit schaal, technische integratie en betrouwbaarheid. Het bedrijf verwerkt betalingen voor grote klanten via één platform, zowel online als in fysieke winkels. Voor veel ondernemingen is betalen geen bijzaak, maar een kernproces dat altijd moet werken. Als je daar eenmaal een systeem hebt dat goed draait, dan vervang je dat niet snel.

De overstapkosten bij Adyen zitten vooral in de praktijk. Betalen is gekoppeld aan checkouts, kassasystemen, fraudedetectie, terugboekingen, rapportages en boekhouding. Het gaat ook om lokale betaalmethoden, landenregels en verschillen in banken en netwerken. Wie dat goed heeft ingericht, wil het liefst geen groot migratietraject meer doen. Daardoor ontstaat er een stevige klantbinding, zeker bij grotere ondernemingen die meerdere landen en kanalen tegelijk bedienen.

Schaal helpt Adyen daarnaast op een subtiele manier. Meer transacties geven meer ervaring met risico, acceptatie en optimalisatie, waardoor het systeem efficiënter kan worden. Dat betekent niet dat concurrentie verdwijnt, want in payments is er altijd prijsdruk en zijn er veel aanbieders. De moat van Adyen blijft dus het sterkst zolang het bedrijf technisch beter blijft presteren, de betrouwbaarheid hoog houdt en klanten steeds meer van hun betaalstromen via hetzelfde platform laten lopen.

Bron: Adyen

Als je de drie moats naast elkaar legt, zie je drie verschillende soorten bescherming. ASML is vooral moeilijk te kopiëren doordat de technologie en het ecosysteem uniek zijn. Wolters Kluwer is vooral moeilijk te vervangen doordat het in cruciale werkprocessen zit en klanten niet graag risico nemen. Adyen is vooral moeilijk te vervangen bij grote klanten doordat het platform diep geïntegreerd is en betrouwbaarheid centraal staat.

Een sterke moat betekent wel dat je als belegger scherp moet blijven volgen of die voordelen intact blijven. Het gaat niet alleen om mooie verhalen, maar om signalen in de praktijk. Denk aan klantbehoud, tempo van innovatie, regulatoire druk en de vraag of concurrenten langzaam dichterbij komen. Als je die signalen goed leest, begrijp je beter waarom sommige bedrijven jarenlang uitzonderlijk sterk kunnen blijven.

Ook particuliere beleggers kunnen op het idee van een moat inspelen door te letten op factoren die het rendement structureel beïnvloeden, zoals kosten en uitvoering. Zeker bij internationale spreiding kan een klein verschil in tarieven jaar na jaar doorwerken in het nettoresultaat.

MEXEM werd door Brokerskiezen.nl uitgeroepen tot beste allround broker van 2025. Wie vaak in buitenlandse aandelen of ETF’s handelt, betaalt bij MEXEM slechts 0,005% valutakosten, tegenover 0,25% bij DEGIRO en SAXO Bank, wat voor de gemiddelde belegger kan oplopen tot honderden tot duizenden euro’s per jaar. Zo positioneert MEXEM zich als beste allround broker van 2025, met scherpe tarieven die het rendement van beleggers merkbaar kunnen verbeteren.