Opluchtingsrally na Iran-deal maar beleggers missen dit risico
- Rens Boukema
- 6 dagen geleden
- 6 minuten om te lezen
In het kort:
De rally van vandaag laat vooral zien dat beleggers opgelucht zijn, niet dat vrede al dichtbij is.
Vlak voor Trumps deadline werd vooral tijd gewonnen rond de Straat van Hormuz.
Europese aandelen en Amerikaanse futures stijgen flink na dit nieuws, olie daalt.
Een oorlog die zes weken lang de energiemarkt ontregelde, duizenden levens kostte en de wereld dicht bij een grotere escalatie bracht, zorgt nu voor een bijna euforische opluchtingsrally nadat Trump een bericht plaatst dat er een stap gezet is richting een mogelijke vrede. Washington en Teheran zijn er in Pakistan uitgekomen om een staakt-het-vuren van twee weken.
Gisteren plaatste Trump het volgende op zijn eigen Truth Social:
Trump is akkoord gegaan met het Iraanse tienpuntenplan als basis voor verdere gesprekken. Dat geeft richting, maar geen zekerheid. Wat gisteren vlak voor Trumps deadline gebeurde, was geen echte stap richting vrede. Het was een snelle noodrem op een conflict dat nog steeds kan escaleren.
Vicepresident JD Vance noemt het huidige bestand tussen de VS en Iran nadrukkelijk een “fragiele wapenstilstand”. Daarmee onderstreept hij dat de situatie allesbehalve stabiel is, ondanks de positieve reactie van de markten.
Wat staat er in het Iraanse 10-puntenplan?
Iran heeft een uitgebreid voorstel ingediend dat dient als basis voor onderhandelingen met de VS. Het plan combineert economische eisen, militaire voorwaarden en controle over strategische routes. Veel van deze punten zijn stevig en gaan verder dan wat de VS eerder accepteerde. Daardoor is de kans groot dat dit plan vooral een startpunt is voor onderhandelingen, en geen einddeal. Hieronder staan de tien punten overzichtelijk samengevat, op basis van Iraanse staatsmedia en berichten over het voorstel:
Punt | Inhoud (kort) |
1 | Opheffen van alle Amerikaanse en internationale sancties tegen Iran |
2 | Iran behoudt controle over de Straat van Hormuz |
3 | Terugtrekking van Amerikaanse troepen uit het Midden-Oosten |
4 | Stop op alle aanvallen tegen Iran en zijn bondgenoten |
5 | Vrijgave van bevroren Iraanse tegoeden |
6 | Akkoord moet juridisch bindend worden via VN-resolutie |
7 | Acceptatie van Iraans nucleair verrijkingsprogramma |
8 | Veilige doorgang door Hormuz onder Iraans toezicht |
9 | Mogelijkheid om tol te heffen op scheepvaart door Hormuz |
10 | Recht om de Straat van Hormuz opnieuw te sluiten bij mislukte onderhandelingen |
Wat gebeurde er gisteren vlak voor Trumps deadline?
De kern van gisteren lijkt vooral om tijd winnen, niet vertrouwen herstellen. President Donald Trump had Iran een harde deadline gegeven om de Straat van Hormuz volledig te heropenen. Daarbij dreigde hij met zware aanvallen op Iraanse infrastructuur als dat niet zou gebeuren. Die dreiging werd later op de dag nog sterker en zorgde voor onrust bij bondgenoten, energiemarkten en beleggers wereldwijd.
In de laatste uren voor de deadline verschoof de situatie van militaire druk naar snelle diplomatie. Pakistan speelde hierbij een belangrijke rol door ruimte te creëren voor overleg tussen Washington en Teheran. De uitkomst was beperkt, maar voor de markt voldoende. De VS pauzeert aanvallen twee weken, Iran staat in principe veilige doorgang door de Straat van Hormuz toe en beide partijen gaan verder praten in Islamabad.
Dat “in principe” is cruciaal. Iran koppelt de doorgang aan coördinatie met het leger en aan technische voorwaarden. Dat klinkt administratief, maar geeft Iran ruimte om zelf te bepalen wat openstelling precies betekent. Daardoor blijft onduidelijk hoe snel en hoe volledig de doorgang wordt hersteld. Hier zit de zwakte van het bestand. De deal stopte de tijdsdruk, maar loste het onderliggende probleem niet op.
Waarom reageren olie, Europese aandelen en Amerikaanse futures positief?
De markten reageren positief omdat het slechtste scenario voorlopig minder waarschijnlijk is. Toen de oorlog de scheepvaart door Hormuz verstoorde, werd duidelijk hoe afhankelijk de wereld nog steeds is van deze route. Ongeveer een vijfde van het wereldwijde olieaanbod gaat door deze zeestraat. Als die route stokt, heeft dat gevolgen voor olie, gas, transportkosten en uiteindelijk ook voor inflatie.
Amerikaanse beurzen staan flink hoger in de futures na dit nieuws:
De opluchting zie je ook in de olieprijs. WTI en Brent daalden na het bestand naar ongeveer 94 tot 95 dollar per vat. Dat is een flinke daling ten opzichte van de piek. Toch is olie nog steeds veel duurder dan vóór de oorlog, toen de prijs rond 70 dollar lag. De daling betekent dus vooral dat de kans op een acute crisis kleiner is geworden. Het betekent niet dat de markt weer volledig terug naar normaal is.
De WTI crude oil prijs de afgelopen maand:
Dat verklaart ook de sterke stijging van Europese aandelen en Amerikaanse futures. Europese markten profiteren van lagere energiedruk en de hoop dat centrale banken hun beleid kunnen voortzetten. Amerikaanse futures reageren op hetzelfde effect.
Wat is de echte staat van het bestand?
Er is nu een tijdelijk staakt-het-vuren, maar de belangrijkste problemen zijn nog niet opgelost. Iran zegt zijn defensieve acties te stoppen als aanvallen stoppen. Israël gaat akkoord met een pauze, maar wil dat Iran verdergaande concessies doet, zoals het opgeven van verrijkt uranium. Iran wil juist erkenning van zijn programma en het opheffen van sancties. Dat zijn fundamentele verschillen.
Daarnaast is er weinig vertrouwen. De VS focust op het nucleaire risico, terwijl Iran wantrouwig is door eerdere Amerikaanse beslissingen. Analisten wijzen op een groot gebrek aan vertrouwen tussen beide landen. Dat zie je ook in de taal. Er wordt gesproken over een kwetsbare wapenstilstand, niet over vrede.
Het bestand moet bovendien verschillende belangen tegelijk bedienen. Voor de VS is economische stabiliteit belangrijk. Voor Iran gaat het om overleven en zelfstandigheid. Israël wil Iran structureel verzwakken. Andere landen willen vooral stabiele energieaanvoer. Zolang die belangen tijdelijk overlappen, is een pauze mogelijk. Maar een echte oplossing vraagt meer overeenstemming, en die ontbreekt nog.
Waarom blijft de energiemarkt structureel kwetsbaar?
De energiemarkt blijft kwetsbaar omdat openstelling van Hormuz niet hetzelfde is als vertrouwen herstellen. Bedrijven en landen hebben gezien hoe snel deze route kan wegvallen. Daardoor veranderen ze hun gedrag. Voorraden worden opgebouwd, verzekeringen worden duurder en risico’s worden anders ingeprijsd.
Ook andere effecten spelen mee. De verstoring raakt niet alleen olie, maar ook andere grondstoffen en logistiek. Zo wees BNY op helium, dat belangrijk is voor de productie van chips. Zulke indirecte effecten maken de economische impact groter dan alleen een olieprijsstijging.
Daarom is de huidige rally logisch op korte termijn, maar mogelijk te optimistisch op langere termijn. Zelfs als transport herstelt, betekent dat niet dat alles teruggaat naar het oude niveau. Bedrijven houden rekening met nieuwe risico’s. De markt prijst nu vooral dat het niet erger wordt, maar onderschat dat het systeem structureel gevoeliger is geworden.
Wat betekent dit voor beleggers?
Voor beleggers is het belangrijk om te beseffen dat stijgende koersen niet automatisch minder risico betekenen. De markten kunnen vandaag stijgen omdat een escalatie minder waarschijnlijk is. Maar dat is iets anders dan een structurele verbetering van de situatie.
Voor centrale banken speelt dit ook een rol. Als het bestand standhoudt en Hormuz echt open blijft, kan de economische schade beperkt blijven. Dan kan de focus weer verschuiven naar groei. Maar dat hangt sterk af van grondstoffenprijzen. Als olie rond 90 tot 100 dollar blijft, blijft inflatiedruk bestaan. Dat maakt renteverlagingen minder zeker.
Daarnaast speelt politiek een rol. Trump had een sterke reden om vóór de deadline een oplossing te vinden, vanwege de impact op brandstofprijzen en verkiezingen. Dat maakt de pauze logisch. Maar na die druk kan de situatie weer veranderen. De-escalatie kan tijdelijk zijn, terwijl het onderliggende conflict blijft bestaan.
De markt krijgt dus vooral tijd, geen nieuwe basis. Zolang er geen duidelijkheid is over uranium, sancties en controle over de Straat van Hormuz, blijft optimisme kwetsbaar. Voor aandelen betekent dit selectiever beleggen. Voor obligaties betekent het dat inflatie niet zomaar teruggaat. En voor olie geldt dat prijzen onder 100 dollar geruststellend zijn, maar nog geen echte rust betekenen.
Wat beleggers moeten weten
Wat betekent het bestand voor de olieprijs?
De directe oorlogspremie is afgenomen, waardoor olie daalde. Toch liggen de prijzen nog ruim boven het niveau van vóór de oorlog, wat betekent dat risico’s nog steeds worden ingeprijsd.
Waarom stijgen Europese aandelen en Amerikaanse futures zo sterk?
Beleggers zien minder kans op escalatie. Minder druk op energie en transport zorgt tijdelijk voor betere vooruitzichten voor groei en beleid van centrale banken.
Is dit een echte vrede tussen de VS en Iran?
Nee. Het is een tijdelijke pauze met veel onzekerheid over de uitvoering en de belangrijkste geschilpunten.
Welke risico’s blijven onderschat door de markt?
Vooral indirecte effecten zoals hogere kosten, voorraadopbouw en verstoringen in andere grondstoffen. Deze kunnen langer doorwerken dan de markt nu verwacht.
Welke bronnen zijn hier het belangrijkst voor beleggers?
Belangrijke signalen komen van officiële communicatie uit Washington en Teheran.
Advertorial
De recente marktreactie onderstreept hoe snel sentiment kan omslaan, maar ook hoe belangrijk het is om door de korte termijn heen te kijken. Juist in een omgeving met geopolitieke onzekerheid en schommelende grondstofprijzen draait het voor beleggers om spreiding en een lange adem.
Raisin Beleggen maakt beleggen eenvoudig en transparant. Na een paar korte vragen krijg je een voorstel voor één van de vijf kant-en-klare portefeuilles die wereldwijd gespreid zijn en automatisch worden beheerd. Zo beleg je via gerenommeerde fondsen in duizenden aandelen en obligaties wereldwijd, zonder dat je zelf aandelen hoeft te kiezen. Je kunt al starten vanaf €25 en profiteert van lage, transparante kosten.
Raisin Beleggen wordt aangeboden door Raisin Bank AG.Beleggen kent risico’s. Je kunt (een deel van) je inleg verliezen.
