Op 14 oktober telt bij ASML de leverbare machine
In het kort
ASML publiceert op 14 oktober om 07:00 uur Nederlandse tijd zijn cijfers over het derde kwartaal. Na de verhoging van de jaarverwachting naar €43 tot €45 miljard betaalt de markt al voor snelle capaciteitsgroei. Orders trekken de aandacht, maar levering, acceptatie en brutomarge bepalen wanneer een bestelling werkelijk omzet en winst wordt.
ASML verraste in juli met een omzet van €9,3 miljard, een brutomarge van 54,0% en €2,9 miljard nettowinst. Het bedrijf verhoogde de omzetverwachting voor 2026 naar €43 tot €45 miljard en verwachtte voor het derde kwartaal €11 tot €12 miljard omzet met 55% tot 57% brutomarge. De machinebouwer zei bovendien zijn capaciteit in elk van de komende twee jaren met ongeveer 30% te willen verhogen.
Dat is uitzonderlijk sterk nieuws. Het creëert tegelijk een lastig uitgangspunt voor 14 oktober. Een bedrijf dat zijn vooruitzichten al fors heeft verhoogd en waarvan het aandeel rond €1.630 noteert, moet meer doen dan opnieuw een goed kwartaal melden. Beleggers willen bewijs dat de capaciteit op tijd beschikbaar komt, dat klanten de machines daadwerkelijk accepteren en dat de extra omzet niet wordt gekocht met een lagere marge.
Direct naar een onderdeel van dit artikel
Een order is nog geen omzet
Bij ASML zit tijd tussen een bestelling en erkende omzet. EUV-systemen zijn complexe fabrieken op zichzelf. Onderdelen komen van gespecialiseerde leveranciers, assemblage duurt lang en een klant moet het systeem installeren en accepteren. Daarom kan een hoge boeking in één kwartaal pas veel later in de resultaten verschijnen. Omgekeerd kan een rustig orderkwartaal samengaan met sterke omzet uit het bestaande orderboek.
Voor beginners is dit het verschil tussen voorraad op papier en een afgerekende maaltijd. De bestelling geeft zicht op toekomstige vraag, maar de omzet verschijnt pas wanneer ASML zijn deel heeft geleverd volgens de voorwaarden. In Rabi's eerdere uitleg over sterke ASML-orders stond het ordermoment centraal. Nu is vooral de conversie van die vraag naar capaciteit belangrijk.
De vergelijking met het artikel ASML boekt goede cijfers, toch maken beleggers zich zorgen blijft actueel: uitstekende technologie neemt cyclische en geopolitieke onzekerheid niet weg. China is voor ASML nog altijd een relevante markt, maar exportregels beperken welke systemen mogen worden geleverd.
De fabriek is de nieuwe bottleneck
ASML is de enige leverancier van EUV-lithografie op commerciële schaal. Die machines zijn nodig om de kleinste structuren op geavanceerde chips te maken. Klanten als TSMC, Samsung, Intel en geheugenproducenten investeren voor AI-processors en geheugenchips. Door de sterke vraag dreigde ASML zelf een knelpunt te worden. De aangekondigde capaciteitsstap moet dat oplossen.
Meer capaciteit levert alleen waarde wanneer vier zaken tegelijk kloppen. Leveranciers moeten optiek en andere kritieke onderdelen op tijd leveren. ASML moet machines efficiënt assembleren. Klanten moeten fabrieken en personeel klaar hebben. Ten slotte moet de prijs de extra complexiteit en investeringen compenseren. Een 30% grotere theoretische capaciteit met 60% benutting is economisch minder waardevol dan 20% groei die bijna volledig wordt gevuld.
De serviceactiviteiten maken het model stabieler. Een groeiende geïnstalleerde basis levert onderhoud, upgrades en productiviteitsdiensten op. Dat verzacht de cycliciteit van nieuwe systemen. Toch kan service de waardering niet alleen dragen wanneer klanten hun grote fabrieksplannen vertragen.
De koers vraagt winstgroei na de piek
ASML noteerde op 8 oktober rond 15:38 UTC in Amsterdam op €1.630,60. De koers was volgens De Belegger-data ongeveer vijftien minuten vertraagd. Het aandeel en de financiële rapportage zijn hier beide in euro, zodat geen dollaromrekening nodig is.
In het tweede kwartaal bedroeg de gewone winst per aandeel ongeveer €7,59. Vier keer dat bedrag is €30,36, maar zo'n jaarbasis is geen prognose. Kwartaalmix, acceptatiemomenten en service kunnen sterk verschillen. Daarom rekenen we terug vanaf de beurskoers. Bij 32 keer winst in 2029 en 9% gewenst jaarlijks koersrendement moet ASML dan ongeveer €66 winst per aandeel verdienen. Bij 28 keer winst loopt die eis richting €76.
Die uitkomst vraagt groei van omzet, marge of een lager aandelenaantal. We tellen aandeleninkoop niet dubbel. ASML koopt aandelen in, maar de uiteindelijke winst per aandeel in het model bevat het netto-effect al. Hetzelfde geldt voor kas en schuld: die worden niet nogmaals boven op de koersuitkomst gezet.
Wat kan woensdag misgaan?
Het sterkste positieve verhaal is dat de vraag veel breder is dan één klant of één chip. AI vraagt geavanceerde logica, snel geheugen en steeds complexere verpakking. ASML verdient direct aan de lithografiestap en indirect aan een grotere geïnstalleerde basis. Als vrijwel alle EUV-capaciteit voor 2027 al economisch is besproken, kan de capaciteitsverhoging relatief snel omzet worden.
De tegenwerping is dat klanten tegelijk enorme bedragen investeren. Hun plannen kunnen worden verschoven wanneer eindvraag, stroomvoorziening of financiering tegenvalt. ASML hoeft geen order te verliezen om een teleurstelling te melden; een kwartaal later accepteren kan al genoeg zijn. Daarnaast kan een mix met meer DUV of vroege High-NA-systemen de marge anders laten uitkomen dan beleggers verwachten.
China blijft de duidelijkste politieke variabele. ASML mag geen EUV en bepaalde geavanceerde DUV-machines naar China exporteren. Verdere beperkingen kunnen omzet raken, terwijl versoepeling geen redactionele basisaanname hoort te zijn. Het bedrijf kan operationeel sterk blijven en toch door beleid worden begrensd.
Drie scenario's, geen uitslagvoorspelling
Het bearscenario veronderstelt uitstel bij klanten, minder Chinese omzet en een lagere waardering. Het middenpad neemt aan dat capaciteit volgens plan groeit, orders normaal converteren en de brutomarge midden in de vijftig procent blijft. Het gunstige scenario vraagt snelle benutting van EUV en High-NA, plus groeiende service-inkomsten.
De cijfers van 14 oktober zijn belangrijk, maar één ordergetal beslist de waarde niet. De betere toets is of ASML meer systemen kan bouwen zonder zijn schaarstevoordeel, kwaliteit en marge te verwateren. De huidige koers beloont het bedrijf al voor een aanzienlijk deel van die uitvoering. Dat maakt operationele leverbaarheid belangrijker dan de luidste orderkop.
Opmerkingen