ASML-ceo wijst EU op pijnlijk probleem: chipfabrieken creëren nog geen AI-ecosysteem
- J. van den Poll
- 2 uur geleden
- 6 minuten om te lezen
In het kort:
Europa investeert ruim €32 miljard in chipfabrieken, maar volgens ASML-topman Christophe Fouquet is dat niet genoeg zonder sterke vraag naar AI-chips.
De Verenigde Staten kopen naar schatting 80% van de meest geavanceerde chips, terwijl Europa achterblijft in AI-toepassingen, datacenters en grote technologieplatformen.
ASML blijft een strategisch Europees kroonjuweel, maar Europa moet naast chipbeleid vooral een sterker AI-ecosysteem bouwen om technologisch onafhankelijker te worden.
Via Raisin profiteren spaarders tijdelijk van 2,85% rente per jaar op een vrij opneembare spaarrekening met Europees depositogarantiestelsel.
Europa wil minder afhankelijk worden van de Verenigde Staten en Azië voor halfgeleiders. Daarom investeert de Europese Unie veel geld in nieuwe chipfabrieken, onderzoek en innovatie. Toch waarschuwt ASML-topman Christophe Fouquet dat dit op zichzelf niet genoeg is.
Volgens Fouquet begint echte technologische onafhankelijkheid niet alleen bij het bouwen van fabrieken. De belangrijkste vraag is wie de meest geavanceerde chips straks koopt en waarvoor die chips worden gebruikt. Zonder sterke vraag naar AI-toepassingen blijft Europa kwetsbaar.
ASML-CEO Christophe Fouquet raakte hiermee de kern: wie in AI geen groot genoeg deel van het ecosysteem controleert, bouwt niet op eigen kracht maar op de goodwill van andere partijen:
De waarschuwing van Christophe Fouquet
Tijdens VivaTech in Parijs zei Fouquet dat Europa “behoorlijk achterloopt” in de wereldwijde AI-race. Daarmee bedoelt hij dat Europa niet alleen minder AI-bedrijven heeft dan de Verenigde Staten, maar ook veel minder vraag creëert naar de meest geavanceerde chips.
Volgens hem kopen de Verenigde Staten naar schatting ongeveer 80% van deze geavanceerde chips. Europa speelt daarin een veel kleinere rol. Dat is belangrijk, omdat juist deze chips nodig zijn voor AI-modellen, datacenters, cloudplatformen en nieuwe digitale toepassingen.
Europa investeert fors in chipfabrieken
De Europese Unie probeert met de European Chips Act de Europese chipsector sterker te maken. Deze wet trad op 21 september 2023 in werking en moet ervoor zorgen dat Europa minder afhankelijk wordt van andere regio’s.
De ambitie is groot. Europa wil meer grip krijgen op een sector die belangrijk is voor kunstmatige intelligentie, defensie, auto’s, cloudinfrastructuur en industriële digitalisering. Inmiddels zijn er meerdere staatssteunbesluiten goedgekeurd voor zogenoemde first-of-a-kind semiconductor facilities. Samen gaat het om meer dan €32 miljard aan publieke en private investeringen.
Toch ziet Fouquet een probleem. Fabrieken bouwen heeft pas echt strategische waarde als er ook genoeg klanten zijn die geavanceerde chips nodig hebben. Zonder sterke Europese AI-bedrijven dreigt Europa vooral veel infrastructuur te financieren, terwijl de grootste economische waarde elders ontstaat.
Europa pompt €32 miljard in de chipsector:
De echte kloof zit in AI
De chipsector groeit op dit moment vooral door de enorme vraag naar AI-rekenkracht. Grote taalmodellen, datacenters, cloudbedrijven en AI-start-ups hebben steeds meer geavanceerde chips nodig. Daardoor stijgt de vraag naar productiecapaciteit voor de nieuwste halfgeleiders.
ASML profiteert direct van deze ontwikkeling. Het Nederlandse bedrijf uit Veldhoven maakt lithografiemachines die nodig zijn om de meest geavanceerde chips te produceren. Eerder verhoogde ASML zijn vooruitzichten voor 2026, mede door de sterke vraag naar AI-gerelateerde chipcapaciteit.
Het probleem voor Europa is dat de grootste vraag niet uit Europa komt. Amerikaanse bedrijven zoals Microsoft, Amazon, Google, Meta, OpenAI, Nvidia en xAI investeren massaal in AI-infrastructuur. China bouwt ondertussen aan een eigen AI-ecosysteem. Europa heeft sterke technologiebedrijven, maar veel minder dominante AI-platformen die op wereldschaal enorme hoeveelheden chips afnemen.
Waarom chipfabrieken alleen niet genoeg zijn
Een moderne chipfabriek is geen doel op zich. Zo’n fabriek wordt pas echt waardevol als zij onderdeel is van een breder ecosysteem. Daarbij gaat het om chipontwerp, software, AI-modellen, cloudcapaciteit, klanten, talent en kapitaal.
Fouquet lijkt daarom te pleiten voor een andere volgorde. Europa moet niet alleen fabrieken bouwen in de hoop dat de vraag vanzelf ontstaat. Het moet eerst zorgen dat Europese bedrijven AI-toepassingen ontwikkelen die veel geavanceerde chips nodig hebben. Daarna ontstaat vanzelf meer behoefte om ontwerp, productie en andere delen van de chipketen dichter bij huis te organiseren.
Voor beleggers is dit een belangrijk inzicht. De waarde in de AI-keten zit niet alleen in productiecapaciteit. Die waarde zit in de volledige keten, van chipmachines en foundries tot cloudbedrijven, AI-modellen, software en eindgebruikers.
ASML blijft een Europees kroonjuweel
Voor ASML zelf is de situatie bijzonder. Aan de ene kant profiteert het bedrijf sterk van de wereldwijde AI-golf. Chipfabrikanten moeten capaciteit uitbreiden en daarvoor zijn de machines van ASML onmisbaar.
Aan de andere kant staat ASML midden in geopolitieke spanningen. Vooral de exportbeperkingen richting China blijven belangrijk. De Verenigde Staten oefenen al jaren invloed uit op de verkoop van geavanceerde chiptechnologie aan China. ASML heeft daardoor te maken met beperkingen rond de levering van zijn meest geavanceerde EUV-machines.
Recent benadrukte ASML opnieuw dat het geen EUV-systemen naar China heeft verscheept. Dat gebeurde nadat er in de Verenigde Staten opnieuw zorgen waren geuit over mogelijke toegang van China tot ASML-technologie.
Daarmee is ASML niet alleen een technologiebedrijf, maar ook een geopolitiek schakelpunt. Voor Europa is dat tegelijk een kracht en een kwetsbaarheid. Europa heeft met ASML een bedrijf dat wereldwijd bijna onvervangbaar is, maar mist nog voldoende eigen AI-vraag om die positie volledig strategisch te benutten.
ASML blijft een Europees kroonjuweel: onmisbaar voor AI-chips, maar kwetsbaar door geopolitieke spanningen rond China.
Wat betekent dit voor beleggers?
Voor beleggers is de boodschap van Fouquet belangrijk. AI blijft waarschijnlijk de belangrijkste structurele groeimotor voor de halfgeleidersector. Zolang grote technologiebedrijven blijven investeren in rekenkracht, blijft de vraag naar geavanceerde chipproductie en ASML-machines sterk.
Tegelijk laat deze discussie zien dat Europees chipbeleid verder moet gaan dan subsidies voor fabrieken. Europa moet ook bedrijven voortbrengen die AI op grote schaal gebruiken en ontwikkelen. Zonder zulke bedrijven blijft de regio afhankelijk van Amerikaanse en Aziatische spelers.
ASML blijft daardoor strategisch aantrekkelijk, maar niet zonder risico’s. Het bedrijf profiteert van schaarste, technologische voorsprong en AI-investeringen. Tegelijk blijven exportregels, geopolitieke druk en cyclische investeringen in de chipsector belangrijke factoren voor het aandeel.
Europa moet van chipbeleid naar AI-beleid
De boodschap van ASML-CEO Christophe Fouquet is duidelijk. Europa kan niet simpelweg chipfabrieken subsidiëren en verwachten dat technologische onafhankelijkheid vanzelf volgt. De echte strijd begint bij AI-vraag.
Wie de AI-toepassingen bouwt, bepaalt welke chips nodig zijn. Wie de chips koopt, bepaalt waar investeringen naartoe gaan. En wie de volledige keten beheerst, heeft uiteindelijk de strategische macht.
Voor Europa betekent dit dat de European Chips Act slechts één deel van de puzzel is. De volgende stap is minstens zo belangrijk. Europa moet een AI-ecosysteem bouwen dat groot genoeg is om echte marktvraag naar geavanceerde chips te creëren. Voor ASML is dat geen bedreiging, maar juist een kans. Hoe sterker de wereldwijde en Europese vraag naar AI wordt, hoe belangrijker de machines uit Veldhoven blijven.
Advertorial
De discussie over Europese chipautonomie laat zien hoe belangrijk strategische keuzes rond kapitaal en lange termijnplanning zijn. Ook voor particuliere spaarders geldt dat tijdelijk beschikbaar vermogen vraagt om een bewuste afweging tussen flexibiliteit, zekerheid en rente.
Raisin RenteBoost is een tijdelijke actie waarbij je op een vrij opneembare Duitse spaarrekening de eerste 3 maanden lang een gegarandeerde rente van 2,85% p.j. krijgt, beschermd onder het Europese garantiestelsel. Je spaargeld blijft dagelijks opvraagbaar en je kunt vrij storten en opnemen. Na deze periode kun je via één Raisin-account verder sparen bij meer dan 50 Europese banken, met actuele variabele rentes tot 1,96% p.j., of kiezen voor spaardeposito’s met looptijden van één maand tot tien jaar en rentes tot 3,42% p.j.
Veelgestelde vragen
Waarom waarschuwt ASML-topman Christophe Fouquet Europa?
Christophe Fouquet waarschuwt dat Europa te veel nadruk legt op het bouwen van chipfabrieken en te weinig op het creëren van vraag naar geavanceerde chips. Volgens hem ontstaat echte strategische waarde pas als Europa ook sterke AI-toepassingen en AI-bedrijven ontwikkelt.
Wat is de European Chips Act?
De European Chips Act is een Europese wet die de chipsector in Europa moet versterken. De wet trad op 21 september 2023 in werking en moet investeringen in onderzoek, innovatie en productiecapaciteit stimuleren.
Waarom is AI zo belangrijk voor de chipsector?
AI vraagt om enorme hoeveelheden rekenkracht. Datacenters, grote taalmodellen, cloudplatformen en AI-start-ups hebben daarom veel geavanceerde chips nodig. Hierdoor is AI op dit moment een van de belangrijkste groeimotoren voor de halfgeleiderindustrie.
Waarom loopt Europa achter in AI?
Europa heeft sterke technologiebedrijven en veel kennis, maar mist grote AI-platformen die wereldwijd dezelfde schaal hebben als Amerikaanse bedrijven. Daardoor ontstaat in Europa minder vraag naar de meest geavanceerde chips.
Welke rol speelt ASML in de chipindustrie?
ASML maakt lithografiemachines die nodig zijn om de meest geavanceerde chips te produceren. Daardoor is het bedrijf een cruciale speler in de wereldwijde halfgeleiderketen.
Is ASML belangrijk voor Europa?
Ja, ASML is een van de belangrijkste technologiebedrijven van Europa. Het bedrijf heeft een unieke positie in de wereldwijde chipindustrie en is daardoor van groot strategisch belang.
Wat betekent dit voor beleggers in ASML?
Voor beleggers blijft ASML interessant door de sterke vraag naar AI-chips en de technologische voorsprong van het bedrijf. Tegelijk moeten beleggers rekening houden met geopolitieke risico’s, exportbeperkingen en schommelingen in de chipmarkt.
