De beurs doet iets wat we sinds 1870 niet meer zagen

In het kort:

• De Amerikaanse beurs staat op het punt een historisch record te breken dat sinds 1871 bijna altijd een forse beurscorrectie voorspelde.

• Volgens een bekende waarderingsmaatstaf zijn aandelen nu duurder dan in vrijwel elke periode uit de afgelopen 150 jaar, een signaal dat beleggers serieus nemen.

• Toch laat dezelfde geschiedenis ook iets anders zien: wie ondanks een correctie blijft beleggen, werd op de lange termijn uiteindelijk altijd beloond.

Ondanks periodes van flinke onrust, is dit alweer een sterk jaar voor aandelen. Sinds begin juni bereikten de Dow Jones, de S&P 500 en de Nasdaq allemaal nieuwe recordhoogtes. Toch staat de markt nu op het punt om iets te doen wat sinds bijna de Amerikaanse Burgeroorlog niet meer is voorgekomen, en dat heeft in het verleden telkens slecht nieuws voorspeld.

Een combinatie van factoren stuwt de koersen

Geen enkele losse factor is verantwoordelijk voor de huidige koersstijgingen. Het gaat om een samenspel van meerdere zaken, waaronder de opkomst van kunstmatige intelligentie, beter dan verwachte bedrijfswinsten, recordaantallen aandeleninkopen door bedrijven in de S&P 500 vorig jaar, enthousiasme rond nieuwe beursintroducties, en aandacht voor opvallende aandelensplitsingen.

Hoewel de grote indices op de lange termijn duidelijk stijgen, zijn hun korte termijn bewegingen veel lastiger te voorspellen. Hier kan de geschiedenis houvast bieden. Niet elke gebeurtenis is even goed in het voorspellen van de toekomst, maar de huidige situatie heeft tot nu toe een opvallend nauwkeurige staat van dienst als voorbode van problemen.

Op het punt van een dubieus record

De recordboeken van Wall Street worden regelmatig herschreven. Vorige maand nog verdrong SpaceX de Saudische oliemaatschappij Aramco van de troon, met de grootste beursgang ooit ter waarde van 85,7 miljard dollar.

Niet elk record is echter positief voor beleggers. Terwijl de bouw van AI infrastructuur zorgt voor veel enthousiasme op de beurs, heeft dit ook de waarderingen van aandelen naar bijna ongekende hoogtes geduwd.

Een lastig te meten begrip: waarde

Voordat we verder gaan, is het goed om te erkennen dat waardering een subjectief begrip is. Er bestaat geen vaste blauwdruk om te bepalen of een bedrijf of de bredere markt duur of goedkoop is, en emoties spelen hierbij vaak een rol. Wat de ene belegger duur vindt, kan voor een ander juist een koopje lijken.

Traditioneel gebruiken beleggers de koers winst verhouding om bedrijven of de bredere markt te waarderen. Deze maatstaf, gebaseerd op de winst over de afgelopen twaalf maanden, werkt goed bij volwassen bedrijven, maar verliest zijn waarde tijdens recessies wanneer de winst negatief wordt.

Een maatstaf die minder gevoelig is voor deze problemen, is de zogenoemde Shiller koers winst verhouding, ook wel de CAPE ratio genoemd. Deze maatstaf is gebaseerd op de gemiddelde, voor inflatie gecorrigeerde winst over de afgelopen tien jaar, waardoor kortstondige recessies minder invloed hebben op de uitkomst.

Wil je slimmer beleggen en direct vooroplopen? Als lid van De Belegger krijg je toegang tot deepdives, aandelentips, trainingen, premium content én live portfolio-inzicht, samen met een actieve community van beleggers.

Pak je kans! klik op de button, start direct en pak tijdelijk 50% korting met de code 'VOORSPRONG'.

Word lid!

Een historisch hoge waardering

Economen introduceerden de CAPE ratio voor het eerst eind jaren tachtig, maar hebben de berekening teruggerekend tot januari 1871, ongeveer viereneenhalf jaar nadat de Amerikaanse Burgeroorlog officieel werd beëindigd. Over de afgelopen ruim 155 jaar lag de gemiddelde Shiller koers winst verhouding rond de 17,4.

Nu staat deze bekende waarderingsmaatstaf op 40.46, ongeveer 140 procent boven zijn historische gemiddelde. Om dit in perspectief te plaatsen: er is slechts één andere periode in de geschiedenis van de Amerikaanse aandelenmarkt geweest waarin aandelen volgens deze maatstaf duurder waren. In de maanden voor het uiteenspatten van de dotcombubbel bereikte de Shiller ratio in december 1999 een piek van 44,19.

Kijken we nog verder terug, dan zijn er sinds de jaren 1870 slechts zes keer momenten geweest waarop deze maatstaf tijdens een doorlopende stijgende markt boven de 30 uitkwam. Op de huidige situatie na, eindigden de vorige vijf keer allemaal in een flinke tegenslag voor aandelen.

Na een korte periode boven de 30 in de zomer van 1929, volgde de Grote Depressie, die uiteindelijk 89 procent van de waarde van de Dow Jones wegvaagde. Tijdens de dotcombubbel verloren de S&P 500 en de Nasdaq respectievelijk 49 en 78 procent van hun waarde. Telkens wanneer deze maatstaf boven de 30 uitkwam, volgde uiteindelijk een daling van minstens 20 procent, en vaak veel meer.

Waarom de geschiedenis ook reden tot optimisme geeft

De geschiedenis is niet altijd een bondgenoot van beleggers op de korte termijn. Toch kan een andere blik op diezelfde geschiedenis er juist voor zorgen dat deze wordt gezien als een vriend in plaats van een vijand.

Hoewel Wall Street het grootste deel van de afgelopen zeventien jaar, sinds het einde van de financiële crisis, in een stijgende markt heeft doorgebracht, is het belangrijk te beseffen dat de aandelenmarkt cyclisch is. Correcties en berenmarkten zijn normaal, gezond en onvermijdelijk.

Toch betekent dit niet dat stijgende en dalende markten elkaars spiegelbeeld zijn. Volgens gegevens van Bespoke Investment Group duurde de gemiddelde berenmarkt in de S&P 500 sinds 1929 slechts 286 dagen, ofwel ongeveer negen en een halve maand. De gemiddelde stijgende markt duurde daarentegen 1.023 dagen, ongeveer 3,6 keer zo lang.

Onderzoeksbureau Crestmont Research ging nog verder terug in de tijd, tot het begin van de twintigste eeuw. Zij berekenden het rendement van de S&P 500 over telkens opeenvolgende periodes van twintig jaar, inclusief dividend, vanaf 1900 tot en met 2025.

Uit deze analyse van 107 periodes van twintig jaar bleek dat elke enkele periode uiteindelijk een positief jaarlijks rendement opleverde. Ongeacht oorlogen, pandemieën, hyperinflatie of recessies, leverde de S&P 500 beleggers over elke periode van twintig jaar uiteindelijk meer vermogen op.

Wat dit betekent voor beleggers

Hoewel de aandelenmarkt op het punt staat iets te doen wat sinds bijna de Amerikaanse Burgeroorlog niet meer is voorgekomen, laat meer dan een eeuw aan geschiedenis zien dat geduldige beleggers hier uiteindelijk voor worden beloond. De korte termijn kan onrustig blijven, maar de lange termijn is tot nu toe steevast in het voordeel van wie blijft vasthouden aan zijn beleggingen.