Is Private Equity een bedreiging voor de onafhankelijkheid van accountants?
- Kevin S
- 5 minuten geleden
- 5 minuten om te lezen
In het kort:
Private equity heeft sinds 2022 snel terrein gewonnen in de Nederlandse accountancy, waarbij steeds meer kantoren investeerders aan boord hebben en het model draait op schaalvergroting en winstoptimalisatie.
Toezichthouder Autoriteit Financiële Markten en veel accountants waarschuwen dat commerciële prikkels kunnen botsen met onafhankelijkheid, auditkwaliteit en de publieke taak van de sector.
Nu de eerste consolidatiefase grotendeels voorbij lijkt, verschuift de focus van overnames naar integratie en rendement, terwijl de centrale vraag blijft of het private-equitymodel duurzaam is in een vertrouwenssector.
De Nederlandse accountancy is in korte tijd sterk veranderd. Private equity heeft zich stevig genesteld in de sector. Waar accountantskantoren traditioneel in handen waren van partners, zijn steeds vaker investeerders aan boord gekomen. Dat zorgt voor groei, schaal en kapitaal. Maar het roept ook fundamentele vragen op over onafhankelijkheid, cultuur en de kwaliteit van wettelijke controles.
Toezichthouder Autoriteit Financiële Markten waarschuwt dat de risico’s groter kunnen zijn dan de kansen. Tegelijkertijd ziet een deel van de accountants private equity juist als oplossing voor opvolgingsproblemen en investeringsvraagstukken. De grote vraag voor beleggers en ondernemers is hoe houdbaar dit nieuwe model is.
De publieke taak van accountants onder druk
Accountants vervullen een cruciale rol in de economie. Door jaarrekeningen te controleren en een oordeel af te geven, versterken zij het vertrouwen in ondernemingen en financiële markten. Die publieke taak vraagt om onafhankelijkheid en professionele tegendruk.
De AFM constateert dat inmiddels circa 30 procent van de niet-oob-accountantsorganisaties een private-equityinvesteerder aan boord heeft. Dat aandeel is snel gegroeid. Juist daarom vindt de toezichthouder dat extra waakzaamheid nodig is. Commerciële prikkels kunnen botsen met het publieke belang van zorgvuldige controle.
Private equity werkt met een duidelijk verdienmodel. Investeerders stappen in, versnellen de groei, verhogen de winstgevendheid en verkopen na gemiddeld zeven jaar hun belang. Die focus op rendement en exitmomenten kan spanning opleveren met de lange termijn die nodig is om auditkwaliteit structureel te borgen.
De AFM benadrukt dat kantoren voldoende interne en externe tegenkracht moeten organiseren. Raad van commissarissen en dagelijkse beleidsbepalers moeten in meerderheid accountant zijn en in staat zijn financiële prikkels van investeerders te weerstaan. Zonder die waarborgen kan de balans tussen commercie en kwaliteit doorslaan.
Accountants maken zich zorgen over winstdruk
Ook binnen de sector zelf leven twijfels. Uit onderzoek van Wolters Kluwer onder 61 Nederlandse accountants blijkt dat een derde private equity ziet als bedreiging voor de onafhankelijkheid. Twee op de vijf respondenten ervaren minder autonomie wanneer investeerders instappen.
Volgens de ondervraagden verschuift de focus van lange termijnrelaties naar kortetermijnprestaties. Het gesprek verandert van hoe klanten het beste worden bediend naar hoe snel er kan worden gegroeid. Dat raakt direct aan de cultuur binnen kantoren. Ongeveer twee derde van de accountants merkt dat het familiegevoel afneemt en de prestatiedruk toeneemt. De komst van externe aandeelhouders leidt tot andere besluitvorming, hoger tempo en strakkere financiële sturing. In een sector die al kampt met personeelstekorten kan dat de aantrekkelijkheid als werkgever verder onder druk zetten.
Tegelijkertijd ziet een derde van de respondenten ook voordelen. Private equity kan helpen bij bedrijfsopvolging en het uitkopen van partners. Daarnaast ontstaat meer investeringsruimte voor digitalisering, ESG-dienstverlening en gerichte overnames.
De opkoopgolf tussen 2022 en 2025
De doorbraak van private equity in de Nederlandse accountancy begon in 2022. De Jong & Laan ging toen in zee met Waterland Private Equity. Kort daarna volgden andere platforms. Onder meer PIA Group, Newtone en Moore DRV bouwden met steun van investeerders aan koopplatforms.
Het model is steeds hetzelfde. Een stevig regionaal kantoor vormt het anker. Daaromheen worden kleinere kantoren als kralen aan een ketting geregen. Buy and build heet dat in investeerdersjargon. Het doel is schaalvergroting, kostenvoordeel en een hogere multiple bij verkoop.
In drie jaar tijd vonden ongeveer vijftig fusies en overnames plaats. Volgens analyses van de AV-Top 50 zijn private-equityplatforms inmiddels goed voor ruim één miljard euro omzet. Dat is ongeveer 15 procent van de totale omzet van de vijftig grootste kantoren.
Daarmee is private equity zichtbaar aanwezig, maar zeker niet dominant. Zes van de zeven kantoren in de top 50 hebben geen externe investeerder. Bovendien wordt een groot deel van de markt ingenomen door de Big Four en enkele grote internationale netwerken, die buiten deze investeringsgolf zijn gebleven.
Is de consolidatie al voorbij
Onderzoeksjournalisten signaleren dat de markt inmiddels grotendeels verdeeld is. Veel middelgrote kantoren hebben zich al aangesloten bij een platform of expliciet aangegeven zelfstandig te willen blijven. Wat resteert zijn relatief kleine spelers met beperkte omzet.
De rekensom is eenvoudig. De potentiële overnamekandidaten in de top 50 vertegenwoordigen gezamenlijk minder dan vier procent van de markt. Daartegenover staan twaalf actieve platforms met forse groeidoelstellingen. Dat verklaart waarom overnameprijzen zijn opgelopen.
Voor beleggers is dit een belangrijk signaal. De eerste fase van snelle consolidatie lijkt achter de rug. De komende jaren verschuift de focus waarschijnlijk van acquisitie naar integratie en winstoptimalisatie. Daarmee komt ook de exitfase dichterbij voor de eerste investeerders.
Private Equity in de top 50 kantoren in 2024:
Wat betekent dit voor beleggers
Voor particuliere beleggers die indirect blootstelling hebben aan de sector via investeringsfondsen of beursgenoteerde partijen is het belangrijk om verder te kijken dan groeicijfers alleen.
De kernvraag is of auditkwaliteit en onafhankelijkheid structureel geborgd blijven. Als toezichthouders ingrijpen of regels aanscherpen, kan dat invloed hebben op marges en groeiplannen. Ook reputatierisico speelt een rol. In de Verenigde Staten heeft de toezichthouder al publiekelijk gewaarschuwd voor de spanning tussen rendement en publieke taak.
Tegelijkertijd biedt schaalvergroting kansen. Digitalisering van controles, investeringen in data-analyse en uitbreiding van adviesdiensten kunnen de winstgevendheid verhogen. Als platforms erin slagen cultuur en kwaliteit te behouden, kan het model duurzaam zijn.
De balans tussen commerciële dynamiek en publieke verantwoordelijkheid blijft echter fragiel. De komende jaren zullen uitwijzen of private equity in de accountancy een tijdelijke groeiversneller was of een structurele verandering van het eigendomsmodel.
Voorlopig lijkt één conclusie gerechtvaardigd. Groei is niet langer de enige maatstaf. In een sector die draait om vertrouwen, is kwaliteit uiteindelijk het enige duurzame rendement.
Advertorial
Wie in een vertrouwenssector investeert, weet dat stabiele kasstromen en lange termijnvisie zwaarder wegen dan snelle groei. Voor beleggers die buiten de beurs zoeken naar voorspelbaar rendement, kan direct vastgoed daarom een interessant alternatief zijn.
Het SynVest Dutch RealEstate Fund belegt in Nederlands vastgoed met een focus op supermarkten en zorgcentra en realiseerde de afgelopen jaren een gemiddeld rendement van 8,6% per jaar, waarvan 6% maandelijks wordt uitgekeerd. Beleggers profiteren zo van regelmatige inkomsten en spreiding over solide huurders, met deze maand bovendien een extra bonusuitkering bovenop het reguliere rendement.
Vraag nu de gratis brochure aan en ontdek vrijblijvend of dit vastgoedfonds past bij jouw beleggingsdoelen.
