Koers ASML verdubbelde in 6 maanden, waarom beleggers toch blijven kopen
- Jelger Sparreboom
- 1 uur geleden
- 8 minuten om te lezen
In het kort:
ASML heeft een monopolie op EUV-machines, essentieel voor de productie van de meest geavanceerde chips.
De AI-boom jaagt de vraag aan, met een orderinstroom van €13,2 mrd in Q4 2025 en een backlog richting €39 mrd.
High-NA EUV kan omzet en marges structureel verhogen, maar de hoge waardering (forward P/E rond 40) maakt het aandeel gevoelig voor vertragingen.
Wie zich afvraagt waarom beleggers ASML blijven kopen, stuit uiteindelijk op een heldere kern: dit Nederlandse bedrijf verkoopt machines die cruciaal zijn voor de productie van geavanceerde chips. Het vormt daarmee een onmisbare schakel in de digitale infrastructuur waarop de wereld draait.
Koers ASML
Een moderne chip is geen stukje metaal met wat circuits. Het is een nanoscopische stad, opgebouwd uit tientallen tot honderden lagen, met miljarden transistors en honderden kilometers aan bedrading. De chipindustrie wil die transistors steeds kleiner maken, omdat kleinere structuren sneller schakelen, minder energie verliezen en meer rekenkracht per vierkante millimeter opleveren. Jarenlang liep dat proces vrijwel automatisch door. Rond 2015 begon die vooruitgang echter vast te lopen, omdat de fundamentele limiet van licht zelf in beeld kwam.
Fotolithografie klinkt eenvoudig: je projecteert een patroon op een wafer, zoals een sjabloon. Alleen werkt licht niet als een strakke straal. Het diffracteert. Zodra de openingen in een masker vergelijkbaar worden met de golflengte van het licht, gaat het patroon “uitlopen”. Ingenieurs kunnen dat deels compenseren met slimme maskers en optische trucs, maar de harde realiteit blijft: wie kleinere structuren wil printen, moet kortere golflengtes gebruiken.
Daarom stapte de industrie uiteindelijk over op extreme ultraviolet lithography, EUV. Dit is het domein waarin ASML praktisch alleen staat.
EUV
EUV gebruikt licht van ongeveer 13,5 nanometer. Dat is zo kortgolvig dat bijna alle materialen het absorberen. Zelfs lucht. Het hele proces moet dus in een vacuüm plaatsvinden. Lenzen werken niet, omdat lenzen het licht opslokken. Alles draait om spiegels. Niet gewone spiegels, maar spiegels met een oppervlakte die bijna op atomaire schaal vlak moet zijn. Als je een spiegel van ASML opschaalt tot de grootte van de aarde, zou de grootste oneffenheid ongeveer de dikte van een speelkaart zijn.
Dan komt het absurde deel: EUV-licht bestaat niet als handige lamp die je even aanzet. ASML moest letterlijk een mini-zon op aarde bouwen. Het bedrijf doet dat met een laser-produced plasma. In de machine wordt een stroom vloeibaar tin in microdruppels uiteengereten. Die druppels worden met enorme snelheid afgevuurd en vervolgens met laserpulsen geraakt. Niet één keer, ook geen twee keer, maar drie keer in een tijdsvenster van microseconden. De eerste puls maakt van de druppel een soort pannenkoek. De volgende puls verlaagt de dichtheid verder. De laatste puls verdampt het geheel tot een plasma dat heter is dan het oppervlak van de zon.
En dit gebeurt niet af en toe. Dit gebeurt tienduizenden keren per seconde.
Het resultaat is EUV-straling, die via een reeks extreem nauwkeurige spiegels wordt geleid richting een wafer. Daar moet het patroon laag na laag worden geprojecteerd. Elke wafer bevat honderden chips. Elke chip bevat tientallen lagen. Elke laag moet met bijna perfecte precisie bovenop de vorige komen. De maximale afwijking ligt rond één nanometer, ongeveer vijf atomen.
Dat is de kern van ASML’s economische moat. Dit bedrijf heeft een product gemaakt dat de rest van de wereld jarenlang onmogelijk achtte. Niet omdat men het niet wilde, maar omdat het fysisch en industrieel gezien op het randje van waanzin balanceert.
Daar komt bij dat ASML geen simpele fabrikant is. Het is een systeemintegrator op een niveau dat bijna nergens anders voorkomt. Een enkele EUV-machine bestaat uit meer dan 100.000 onderdelen, geleverd door duizenden toeleveranciers. Een High-NA EUV-machine wordt verscheept in honderden containers, verdeeld over vrachtwagens en Boeing 747’s. Zelfs de logistiek is een engineeringproject op zich.
Wie zo’n product bezit, verkoopt in feite toegang tot de volgende generatie rekenkracht. Daarom zeggen sommigen dat ASML een van de belangrijkste bedrijven ter wereld is, ook al is het voor consumenten bijna onzichtbaar.
De machine als verdienmodel
Voor beleggers is de technische complexiteit vooral interessant omdat het leidt tot structurele economische macht. Een EUV-machine kost grofweg honderden miljoenen euro’s. De nieuwste High-NA systemen kunnen zelfs meer dan dat opleveren. Dat betekent dat een relatief klein aantal leveringen al enorme impact heeft op omzet en winst.
ASML is bovendien een low-volume bedrijf. Het verkoopt geen miljoenen apparaten, het verkoopt tientallen extreem dure systemen per jaar. Dat geeft een ander winstprofiel dan traditionele industriële spelers. Het lijkt bijna meer op een monopolistische infrastructuurleverancier dan op een cyclical equipment maker.
Een tweede component van het verdienmodel zit in de installed base. Een EUV-machine is geen product dat je koopt en vervolgens zelf onderhoudt. De klanten kunnen die machines praktisch alleen laten draaien met hulp van ASML zelf. Alleen ASML-engineers zijn gecertificeerd om onderhoud, upgrades en kalibratie op productietoleranties uit te voeren. Dit creëert een service-ecosysteem dat aan een “razor-and-blades”-model doet denken: de machine opent de deur, de service-inkomsten houden hem jarenlang open.
Omzet per segment ASML
Dat verklaart waarom ASML steeds meer terugkerende omzet genereert. Installed Base Management groeit mee met elke nieuwe generatie machines, en die groei werkt als een stabilisator in een industrie die traditioneel sterk cyclisch is.
Waarom de vraag nu weer versnelt
De recente koersrally van ASML is nauw verbonden met de AI-golf. AI is geen softwaretrend alleen, het is een hardwaretrend. En hardware betekent fabs, capex en lithografie.
ASML rapporteerde in Q4 2025 een uitzonderlijk orderboek: €13,2 miljard aan nieuwe bookings, bijna het dubbele van de marktverwachting. EUV was daarvan €7,4 miljard. De backlog groeide richting €39 miljard. Dat betekent dat ASML een orderportefeuille heeft die groter is dan een jaaromzet.
Het management van ASML ziet dat chipbedrijven weer meer durven te investeren. Dat geldt voor producenten van zogeheten logic-chips, zoals processors, maar ook voor geheugenfabrikanten. Vooral die laatste groep is belangrijk voor het verhaal rond ASML.
Lange tijd zagen beleggers EUV-machines vooral als een instrument voor logic-chips. Bedrijven als TSMC en Intel gebruiken deze extreem geavanceerde lithografiemachines om steeds kleinere en krachtigere rekenchips te maken. Het idee was: EUV is vooral nodig voor de meest geavanceerde processors.
Dat beeld verandert nu. EUV wordt namelijk ook steeds belangrijker bij de productie van modern geheugen, zoals geavanceerde DRAM en HBM. Dat heeft alles te maken met de opkomst van kunstmatige intelligentie. AI-systemen hebben niet alleen krachtige rekenchips nodig, maar ook enorme hoeveelheden snel geheugen om al die data te verwerken en te verplaatsen.
Geheugenproducenten worden daardoor gedwongen om hun productiecapaciteit uit te breiden en over te stappen op complexere, kleinere productienodes. En juist bij die geavanceerdere stappen in het productieproces komt EUV in beeld. Daardoor verschuift het groeiverhaal van ASML: niet alleen logic-klanten investeren fors, ook geheugenbedrijven worden een steeds belangrijkere motor achter de vraag naar EUV-machines.
CEO Christophe Fouquet zegt in de earnings call dat AI accelerators migreren van 4nm naar 3nm en dat klanten tegelijk 2nm-rampen versnellen. Hij noemt ook expliciet “very strong demand for both HBM and DDR products”. Dat is precies het soort vraagverschuiving waar ASML van profiteert: hoe geavanceerder de node, hoe hoger de lithografie-intensiteit.
De implicatie is belangrijk. Bedrijven kopen EUV omdat ze anders simpelweg niet kunnen produceren wat Nvidia, Apple, Microsoft en de hyperscalers eisen.
High-NA: groei, prestige en risico
Het grote strategische groeiverhaal richting 2030 draait om High-NA EUV. Dit zijn de volgende generatie machines met een grotere numerical aperture, waarmee nog kleinere structuren mogelijk worden.
Voor beleggers is dit een dubbel verhaal. High-NA verhoogt de gemiddelde verkoopprijs en kan de marges structureel optrekken. ASML zelf heeft een langetermijndoelstelling uitgesproken voor een brutomarge richting 56% tot 60% rond 2030.
Huidige brutomarge
Tegelijk vergt High-NA enorme investeringen in productie, service en ondersteuning, lang voordat volumes echt omhoog gaan. Het management benadrukt dat volumegroei, en niet prijsverhoging, uiteindelijk de sleutel is voor marge-expansie. Dit betekent dat de winstgevendheid in de beginfase onder druk kan staan.
Dat maakt High-NA tegelijk een groeimotor en een executierisico. De markt betaalt nu mogelijk al deels voor een scenario waarin High-NA soepel wordt uitgerold en breed wordt geadopteerd. Elke vertraging in klantroadmaps kan daardoor harder doorwerken in het sentiment.
Waardering
ASML wordt inmiddels gewaardeerd als een bedrijf dat jarenlang zeer sterk moet presteren.
We zien dat ook terug in de waarderingscijfers. De forward P/E ligt rond de 40. Dat is historisch hoog, en hoger dan veel andere semiconductor equipment spelers. Het bedrijf verdient dat premium deels door zijn monopolistische positie in EUV, maar de markt lijkt ook bereid om toekomstige groei agressief vooruit te betalen.
Trailing koers/winst
Het optimistische scenario is goed te schetsen. ASML gaf een omzetguidance voor 2026 van ongeveer €34 tot €39 miljard. Voor 2030 noemt het management een bandbreedte van €44 tot €60 miljard. Zelfs het midden van die range impliceert stevige groei, zeker als marges richting de bovenkant bewegen. Combineer dat met de groei van service-inkomsten en het bedrijf kan jarenlang vrije kasstromen blijven genereren.
Tegelijk geldt dat ASML cyclisch blijft, zelfs met een backlog. Het bedrijf is afhankelijk van capexbeslissingen van een klein aantal klanten: TSMC, Samsung en Intel.
Meer concentratie betekent dat de fouten van één klant harder kunnen doorklinken in de cijfers van ASML.
Een ander risico is dat China, gedwongen door exportrestricties, op lange termijn versneld werkt aan eigen alternatieven. De kans dat China op korte termijn een echte EUV-concurrent bouwt lijkt klein. Toch kan zelfs een gedeeltelijk functioneel alternatief de toekomstige groeiruimte beïnvloeden, vooral in een markt die ooit een van de grootste afnemers van lithografiesystemen was.
Waarom sommige beleggers toch blijven kopen
Het meest overtuigende argument voor ASML is dat de vraag naar rekenkracht nauwelijks meer een optie is. AI, cloud, edge devices en automatisering vragen steeds meer transistoren per chip, meer layers, meer lithografie, meer precisie. Het is een wereld waarin software steeds meer waarde creëert, en ASML is de hardwarepoortwachter.
Daarom kopen beleggers ASML vaak met een lange horizon. Niet omdat elk kwartaal voorspelbaar is, maar omdat de strategische positie uitzonderlijk sterk blijft. ASML zit in een sector waar de marginale technologische stap steeds duurder wordt, en precies dat werkt als een verdedigingsmuur. Hoe moeilijker het wordt om te innoveren, hoe waardevoller de partij wordt die het kan.
De waardering suggereert dat de markt dit al grotendeels begrijpt. Toch blijven veel beleggers bereid om de premium te betalen, omdat het alternatief ontbreekt. EUV is geen markt met drie spelers. Het is een markt met één speler en duizenden bedrijven die daaromheen gebouwd zijn.
De uitdaging voor beleggers zit minder in het bedrijf zelf en meer in de prijs die men bereid is te betalen voor perfectie. ASML kan nog jaren groeien. De koers kan nog jaren stijgen. Alleen is het bij deze multiples waarschijnlijk dat de markt onderweg ook momenten van twijfel en herwaardering blijft kennen.
Advertorial
De halfgeleiderindustrie laat zien hoe kapitaalintensief technologische vooruitgang is: miljardeninvesteringen, lange terugverdientijden en flinke koersbewegingen horen erbij. Voor wie vermogen tijdelijk wil parkeren of juist flexibiliteit zoekt naast beleggingen, kan een stabiele renteomgeving helpen om schommelingen op te vangen en liquiditeit beschikbaar te houden.
Raisin RenteBoost is een tijdelijke actie waarbij je op een vrij opneembare spaarrekening de eerste 3 maanden lang een gegarandeerde rente van 2,85% p.j. krijgt. Je spaargeld blijft dagelijks opvraagbaar en je kunt vrij storten en opnemen. Na deze periode kun je via één Raisin-account verder sparen bij meer dan 50 Europese banken, met actuele variabele rentes tot 1,91% p.j. of kiezen voor spaardeposito’s met looptijden van één maand tot tien jaar en rentes tot 3,15% p.j.
