Search this site

In de klassieker 'I will teach you to be rich' legt Ramit Sethi uit hoe je vanuit het niets cashflows opbouwt, schulden aflost en een gezonde financiële toekomst opbouwt. In dit artikel wil ik de belangrijkste punten samenvatten, want (volgens het boek) iedereen kan rijk worden. Pay yourself first: een wijsheid die vaak wordt herhaald, maar door slechts weinigen wordt toegepast. Jezelf eerst betalen betekent gedisciplineerd delen van je salaris nemen en deze direct aan het werk zetten voor je financiële toekomst. Spaar niet wat overblijft na het consumeren, maar consumeer wat overblijft na het sparen. Het kan hierbij helpen om een budget te maken en je daaraan te houden. Wanneer je daarna automatisch een deel van je inkomen spaart/investeert zal je zien dat je financiële positie sterker en sterker word. Begin met beleggen: wanneer je financiën gezond zijn en je jezelf eerst betaald, word het tijd om te beginnen met beleggen. Hierbij moet wel iets benadrukt worden: wacht niet te lang! Veel mensen zien beleggen als een ver-van-mijn-bed-show en stellen het het liefst zo lang mogelijk uit. Hiermee snijden ze zichzelf enorm in de vingers. Het Chinese spreekwoord luidt niet voor niets als volgt: "The best time to plant a tree was 20 years ago. The second best time is now". Wanneer je op tijd begint met beleggen, is de tijd jouw beste vriend en kun je optimaal profiteren van het rente-op-rente effect. Om dit even te vereenvoudigen: wanneer je een bedrag van €10.000 belegt en over een periode van tien jaar een rendement van gemiddeld 8% per jaar verdient, dan eindig je met een mooi bedrag van €21.589 (zonder rekening te houden met vermogens- en dividendbelasting). Echter, wanneer je ditzelfde bedrag voor een periode van twintig jaar belegt, zal je over een bedrag van maar liefst €46.610 beschikken. Door de tijd te verdubbelen is je vermogen meer dan verviervoudigd! Dit effect wordt steeds sterker naarmate de tijd vordert. Daarnaast is het nog nooit zo eenvoudig geweest om te beleggen. Je kunt vandaag nog heel simpel een beleggersrekening openen en beleggen in enorm gediversifieerde indexfunds. Bij veel van deze rekeningen kun je ook nog aangeven dat je dit automatisch wilt doen (pay yourself first) en klaar is kees. Je kunt bijvoorbeeld eenvoudig beleggen in de S&P 500, een index met de vijfhonderd grootste Amerikaanse bedrijven, via de ETF VUSA. Je betaald als belegger bijna geen kosten (slechts 0.07% per jaar) en geniet volledig passief van een mooi rendement op lange termijn. Het historisch rendement van de S&P 500 ligt sinds 1957 op ruim 8% per jaar. Sinds 1957 is er een hoop gebeurd: dreiging van het communisme en een kernoorlog, moordaanslag op de president, dotcom bubbel en de bankencrisis die bijna leidde tot het ineenstorten van de economie. Als belegger in indexfondsen hoef je je hier geen zorgen over te maken. Voor de risicomijdende belegger is er VWRL. Hiermee koop je een mandje van duizenden aandelen over de hele wereld, dus niet enkel Amerikaans. Sinds de oprichting van VWRL in 2012 geneert het een rendement van gemiddeld 12% per jaar. Focus op het grote plaatje: voor fanatieke FIRE-aanhangers zal deze niet zo leuk zijn. Eén euro besparen op koffie, geen tussendoortjes kopen of minder beleg op je brood doen. Dit zijn allemaal voorbeelden van manieren om geld te besparen. Je zou denken dat dit je helpt naar je doel van financiële vrijheid, en hoewel dat waarschijnlijk ook het geval is, zijn het voorbeelden van zogenoemde micro-beslissingen. Kleine beslissingen waarmee je uiteindelijk niet de strijd zult winnen. Het is daarentegen veel slimmer om je te richten op een handvol bezigheden die veel meer invloed hebben. Dit maakt het mogelijk om met dezelfde energie een hoger rendement te behalen. Enkele voorbeelden van macro-beslissingen zijn: Automatiseer je inkomen: hier hebben we het in de vorige twee stappen over gehad. Door je inkomen automatisch te alloceren (verdelen over verschillende kostenposten) houd je meer geld over om te investeren en minder geld om impulsaankopen te doen waar je later spijt van hebt. Er zijn veel apps die je kunnen helpen met het opzetten van een "automatic money system". Koop een auto die je je kunt veroorloven: Dit klinkt als een aardige open deur, maar toch gebeurt het telkens weer: mensen die een te dure auto kopen en daardoor in een verschrikkelijke financiële positie terechtkomen. Gemiddeld schrijft een auto zo'n 12.5% per jaar af (gaspedaal.nl). Als je in je achterhoofd houd dat je ook je geld kunt beleggen en zo'n 8% per jaar ontvangt, betaal je dus zo'n 20% per jaar. Natuurlijk moet je wel van A naar B kunnen komen, maar let op dat je enkel een auto koopt die je je kunt veroorloven. Verdien je liever geld door het te investeren of verlies je liever geld door een te dure auto te kopen? Let op de automatische incasso's: een abonnementje afsluiten is zo gemakkelijk, dat we er tegenwoordig al gauw meerdere hebben. Maak eens een lijstje van alle abonnementen die je hebt en vraag je af of het het echt waard is. Heb je bijvoorbeeld een Netflix account, terwijl je amper films of series kijkt? Op deze manier maak je ook meteen ruimte voor je inkomen allocatie, waardoor er meer belegd kan worden. Een win-winsituatie I will teach you to be rich is een prachtig boek over het verbeteren van je persoonlijke financiën. Dit boek is vooral geschikt voor wat jongere mensen met onvoldoende knowhow in personal finance. Vergelijkbare boeken zijn: Rijke Pa, Arme Pa, De rijkste man van Babylon en Money, Master The Game. Het boek is verkrijgbaar via alle bekende webwinkels.

Facebook's aandeel is vandaag met 4,98% gekelderd. Een van de sterkste dalingen sinds november 2020. Het was al een slechte dag voor Facebook, omdat een medewerker binnen data science genaamd Frances Haugen als klokkenluider naar buiten kwam over de algoritmes van Facebook. Frances beschuldigt het social media bedrijf van het manipuleren van gebruikers via hun algoritmes om zo veel mogelijk winst te kunnen behalen. Frances heeft zowel aan The Wall Street Journal als Viacom honderden documenten geleverd waaruit blijkt dat Facebook daadwerkelijk schuldig zou zijn aan het manipuleren van gebruikers en op dinsdag zou Frances ook daadwerkelijk getuigen voor het Amerikaans congres. Daarbovenop is Facebook inmiddels ook in de problemen omdat alle platformen zoals WhatsApp, Facebook & Instagram al uren lang plat liggen. Op Twitter is het al een tijdje trending met honderdduizenden tweets erover. Facebook heeft nog geen verklaring gegeven, maar een tech nerd in de VS zegt het te hebben uitgevogeld: Volgens Brian zijn alle domeinnamen verdwenen, waardoor zelfs medewerkers van Facebook geen toegang hebben tot hun e-mail en zelfs niet tot alle interne tools om überhaupt iets aan dit probleem te kunnen doen. Ook zijn er meldingen dat medewerkers van Facebook hun gebouw niet in kunnen, omdat alle toegang er naar toe is vergrendeld . Facebook heeft wel gereageerd op de beschuldigingen van Frances en heeft gezegd om de zitting van dinsdag te schrappen gezien er niet genoeg bewijs is om een case te beginnen. Analisten blijven erg positief over het aandeel dat dankzij haar waardering erg interessant wordt voor menig belegger. Ondanks het slechte nieuws blijven 75% van alle analisten hun buy rating behouden. Het goede nieuws: Facebook houdt zich al bijna 7 uur aan bijna alle geldende privacywetgeving. Lees ook: Facebook Aandeel analyse & Facebook's Geheime Wapen

Business Description: The Walt Disney Company is, samen met haar dochterondernemingen en filialen, een gediversifieerde familie-entertainment- en mediabedrijf dat bestaat uit Disney Parks, Experiences and Products; Disney Media & Entertainment Distributie; en drie inhoudsgroepen - Studio's, Algemeen Entertainment en Sport - die zich richten op het ontwikkelen en produceren van inhoud voor TV en bioscoop. Disney Parks, Experiences and Products: Disney Parks, Experiences and Products is het wereldwijde centrum dat de verhalen, personages en franchises van Disney tot leven brengt via themaparken, resorts, cruise- en vakantie-ervaringen en consumentenproducten. Alles van speelgoed tot kleding, en boeken tot videogames. In 2020 was dit segment goed voor 16.5 miljard USD – ongeveer 25% van de totale omzet. Dit is lager dan gemiddeld, omdat veel activiteiten in dit segment gedwongen moesten sluiten door COVID-19. Disney Media & Entertainment Distribution: Dit segment bestaat uit verschillende direct-to-consumer streamingdiensten (Disney +), brengt technologie, mediadistributie en reclameverkoop samen in één enkel bedrijfssegment om gepersonaliseerde entertainmentervaringen te creëren en te leveren aan consumenten over de hele wereld. De omzet in 2020 kwam uit op 45 miljard USD, ruim 69% van de totale omzet. Voornamelijk het media-segment genoot van een forse groei tijdens COVID-19. Studio Content: De Studio Content groep omvat een verzameling van entertainmentstudio's van wereldklasse die cinematische verhalen van hoge kwaliteit produceren voor zowel theatrale als voor streaming release. Het is ook de thuisbasis van Disney Theatrical Productions, producent van populaire podium shows op Broadway. Verder behoort tot dit segment de General Entertainment Content-groep. De General Entertaintment Content-groep creëert originele entertainment- en nieuwscontent voor de streamingplatforms van het bedrijf en zijn kabel- en uitzendnetwerken. Tot slot ESPN: De groep ESPN and Sports Content koopt en produceert ESPN's live sportprogramma’s en sportnieuws. De omzet van dit segment bedraagt ongeveer 10 miljard USD en is daarmee het kleinste segment van Walt Disney. Business Qualities and Competitive Advantages: Samenvattend, de volgende elementen bieden bewijs of helpen bij het verklaren van de concurrentievoordelen en dominante marktpositie van Disney: Disney beschikt over een sterke reputatie en merknaam: het meest voor de hand liggende duurzame competitieve voordeel van de Walt Disney Company is toch wel de sterke merknaam. Wie is er niet groot geworden met de Lion King, Sneeuwwitje of de klokkenluider van de Notre Dame? Mocht je deze films niet gezien hebben, dan ben je vast wel bekend met de iconische Disneyfiguren Micky Mouse, Donald Duck en Knabbel en Babbel. Stuk voor stuk producties van Walt Disney die in de herinneringen van menig liefhebber gegrift zitten. Disney speelt met hun producties sterk in op de verbeelding van het publiek. Een verbeelding die men graag doorgeeft aan volgende generaties. Het zal andere bedrijven jaren kosten om eenzelfde passie en herkenning te creëren zoals Disney dat heeft weten te realiseren met zijn bekende film en karakters. Walt Disney staat dan ook niet voor niets op plek zeven genoteerd in de lijst van meest waardevolle merken ter wereld. Ook staan ze voor het derde jaar op rij op plek vier van Fortune’s meest bewonderenswaardige bedrijven ter wereld. Disney heeft optionaliteit: Disney weet zijn sterke merknaam optimaal te benutten. Het bedrijf is zich als media en entertainment bedrijf over de jaren heen op meerdere segmenten gaan focussen. Disney begon oorspronkelijk met het maken van films, maar zag al snel mogelijkheden in live entertainment via de parken Disney Land en Disney World, theaters en cruises. Ze hebben meerdere consumentengoederen op de mark gebracht en beheren de rechten van verschillende nieuws- en sportkanalen zoals National Geographic en ESPN. Hun meest recente move is hun eigen streamingdienst Disney+ welke eind 2019 opgericht is. Op dit kanaal zijn veel eigen producties te zien. Met al deze diensten weet Disney hun intellectuele eigendomsrechten die ze over de jaren verkregen hebben goed te commercialiseren. De som der delen is daarmee ook sterker dan de individuele segmenten op zichzelf. Veel segmenten weten elkaar te versterken maar zijn niet per definitie afhankelijk van elkaar. Dit heeft Covid-19 goed laten inzien. Door corona waren alle parken dichten en cruises mochten niet doorgaan. Daarentegen zijn de sales voor Disney+ abonnementen sterk toegenomen. Dit laat dan ook de veerkrachtigheid van dit bedrijf zien in goede, maar ook zeker in slechte tijden. Disney geniet van waardevolle intellectuele eigendommen: intellectuele eigendommen is een verzamelnaam voor rechten op uitgewerkte ideeën en creatieve concepten, zoals vormgeving, uitvindingen, muziek, merken, software, games, teksten en foto's. Disney heeft door de jaren heen miljoenen dollars geïnvesteerd in het verwerven van auteursrechten, handelsmerken en octrooien. Ze bezitten karakterrechten, distributierechten, merchandisingrechten en productierechten van duizenden personages en films. Dit heeft ertoe geleid dat de concurrentie geen gebruik mag maken van Disney’s producties indien zij daar geen toestemming voor geven, hetgeen Disney enorme competitieve voordelen biedt. Disney verdient al jaren geld aan karakters zoals Micky Mouse en Donald Duck. Of het nu via de tekenfilms, live shows op cruises en in theaters, of via hun merchandise gebeurt: jaar na jaar koopt generatie na generatie een product of dienst van de welbekende muis. Deze moat is verstevigd door een recente wetsverandering welke zegt dat nieuwe mediaproducten automatisch auteursrechtelijk worden beschermd bij hun creatie. Dit was niet altijd zo. Tot 1984 mocht de bekende Micky Mouse door andere bedrijven gratis gebruikt worden. Naast dat Disney eigen producties creëert, nemen ze ook veel bedrijven en hun eigendomsrechten over. In het verleden hebben ze meerdere grote overnames gedaan waaronder Lucasfilm, Pixar, ESPN en Fox. Growth Incentives: Disney is een enorm groot bedrijf en de afgelopen jaren stagneerde de groei dan ook aardig. Zo steeg de omzet de afgelopen vijf jaar maar met gemiddeld 3.3%. Belangrijk is daarom te kijken naar stimulansen die een boost kunnen geven aan de omzet en winst van Disney. Als belegger loop je hierdoor minder risico en wordt de kans op een succesvolle belegging een stuk groter. Voor Disney zie ik één hele grote kans, die in de toekomst voor nieuwe winst- en omzetgroei kan zorgen. Ik heb het hier natuurlijk over Disney+. Sinds de lancering van Disney+ in 2019 heeft het aanzienlijk de wind in de rug gehad. Inmiddels bewijst Disney+ zichzelf als een geduchte concurrent van Netflix in de streamingmarkt. Ook deze markt heeft de afgelopen jaren een enorme groei gekend en de verwachting is dat dit niet zal stoppen. Volgens onderzoeksbureau Grand View Research zal deze markt de komende 7 jaar met ruim 21% per jaar groeien! Disney+ is perfect gepositioneerd om van deze groei te profiteren. Disney+ wilt zich ook actiever gaan mengen in de Aziatische markt, wat een potentiële extra 520 miljoen abonnees tot gevolg heeft. Momenteel heeft Disney al een marktaandeel van 15% in deze markt. Dankzij de sterke naam en reputatie van Disney ben ik optimistisch over de uitbreidingsplannen in Azië. Verder schaalt Disney op door het toevoegen van nieuwe films. De verwachting is dat er in 2021 minimaal 37 nieuwe titels op Disney+ gelanceerd zijn. Ook zijn er nog ruim 700 klassieke films die nog gelanceerd moeten worden. Al met al zal dit zorgen voor een betere waardepropositie voor Disney. Een andere belangrijke kracht van Disney in vergelijking met Netflix of Amazon Prime Video is dat Disney eigenaar is van al zijn titels, terwijl Netflix en Amazon meestal afhankelijk zijn van inhoud van derden door deze in licentie te geven van externe studio's. Voor Netflix ligt het percentage van eigen titels op slechts 3% (!). Samenvattend kan Disney zijn gebruikers een scala aan inhoud aanbieden. Via eigendommen in Marvel, Pixar en Star Wars content is Disney in staat om exclusieve content uit te brengen onder zijn eigen streaming platform. Bovendien streamt Disney+ originele inhoud die eigendom is van het merk, wat Disney een voorsprong geeft op zijn concurrenten zoals Netflix en Amazon, die zwaar leunen op inhoud van derden. Dit heeft Disney in staat gesteld zijn dienst aanzienlijk lager te prijzen dan zijn concurrenten. Dit resulteert in een astronomisch hogere groei voor Disney+. Disclaimer: Ik ben géén financieel adviseur. De content gedeeld op deze blog is puur en alleen bedoeld voor educatieve doeleinden. U dient altijd zelf gedegen onderzoek te doen naar uw beleggingen. Beleggen brengt risico’s met zich mee. U kunt (een deel van) uw inleg verliezen. De auteur van dit artikel bezit (vooralsnog) geen aandelen Walt Disney.

De Nederlandse inflatie loopt verder op De cijfers onderschatten de feitelijke inflatoire druk… …doordat de overheid feitelijk 23,8% van alle prijzen heeft bevroren Internationaal debat over tijdelijkheid hoge inflatie duurt voort Duitse fabrieksorders krijgen een klap – haken afnemers af? Internationale conjunctuur zwakt af De inflatie in Nederland is in september opgelopen tot 2,7% ten opzichte van een jaar eerder. Dat was in augustus 2,4% en in juli 1,4%. Overal in de wereld loopt de inflatie op, dus ook bij ons. Van die 2,7% komt 1,2 procentpunt alleen al van duurdere energie. Gas was in september 18,3% duurder dan een jaar eerder (was 13,4% in augustus) en elektriciteit 24,4% (was 16,3% in augustus). Eigenlijk valt dat nog mee, want de internationale gasprijs is sinds een jaar geleden een paar keer over de kop gegaan. Dat de prijsstijging voor gas voor consumenten veel minder is, komt doordat slechts iets meer dan 40% van de consumentenprijs wordt bepaald door de gasprijs zelf. De rest zijn heffingen, belastingen en kosten van netbeheer. Verder spelen er vertragingen en het lijkt me waarschijnlijk dat de consumentenprijzen voor energie de komende tijd blijven stijgen tenzij de regering besluit de heffingen en belastingen te verlagen. Overigens is het wel grappig dat sommigen die nu om het hardst roepen dat er iets aan die prijzen gedaan moet worden op wat langere termijn juist voor hogere energieprijzen zijn om het verbruik te verminderen in het kader van klimaatbeleid. De grafiek laat mooi het verschil zien tussen de totale inflatie en de zogeheten kerninflatie, waarbij energie, voedsel, alcohol en tabak buiten beschouwing wordt gelaten. Dan blijkt dat die componenten de belangrijkste drijver achter de stijging van de inflatie zijn. Waarom onze inflatie lager is dan die elders Als u denkt dat het met de rest van de inflatie dus nogal meevalt in ons land, moet ik u toch corrigeren. Natuurlijk, in ons land zijn de inflatiecijfers duidelijk lager dan in veel andere landen. De inflatie in de eurozone als geheel bedroeg 3,4% in september op de zogeheten HICP-maatstaf. Diezelfde maatstaf stond in ons land op 3,0%. Het verschil tussen onze inflatie en het eurozone gemiddelde heeft vooral met overheidsingrijpen in de huren te maken. De regering heeft besloten dat de woninghuren in de sociale sector de komende drie jaar niet mogen worden verhoogd. Woninghuren hebben een gewicht van 8% in de inflatiemand. De jaar-op-jaar stijging van woninghuren is in juli teruggevallen tot 0,8%, van 2,9% in juni. Ook de huren in de ‘vrije sector’ mogen vanaf juli maar beperkt stijgen. Dat leidt ertoe dat de jaar-op-jaar stijging van de ‘toegerekende huur eigen woning’ is teruggevallen van 2,8% in juni tot 0,7% vanaf juli. Het is ironisch dat terwijl sommigen roepen dat huizenprijzen in de inflatie moeten meetellen en dat dan de inflatie veel hoger zou uitkomen, de feitelijke manier om woonkosten me te nemen momenteel het inflatiecijfer juist drukt. Deze component – toegerekende huur eigen woning – heeft een gewicht van 15,8% in het inflatiemandje. De ingreep bij de huren drukt aldus het prijspeil zoals dat volgens het CBS wordt berekend met ca. 0,5%. Hoe zo’n ingreep in de huren eruitziet wordt duidelijk in het volgende plaatje. Terwijl anderen dus regelmatig pleiten om huizenprijzen in de inflatie mee te tellen, zou ik willen voorstellen op korte termijn de huren en toegerekende huren juist uit de inflatiemand te mikken. Wat zegt ons inflatiecijfer nog als de overheid de prijzen van bijna 25% van de inflatiemand grotendeels bevriest? Anekdotisch bewijs van stijgende inflatieverwachtingen De discussie over de inflatievooruitzichten duurt voort. Inmiddels erkennen centrale banken en organisaties als het IMF dat de stijging van de inflatie sterker is en langer duurt dan ze hadden gedacht. De zelfverzekerdheid waarmee ze eerder riepen dat de hogere inflatie tijdelijk zou zijn heeft nogal een deuk opgelopen. Ze hebben eigenlijk geen idee. De hogere inflatie holt uiteraard de koopkracht uit en tast daarmee de economische groei op korte termijn aan. Het is niet toevallig dat groeiramingen voor 2022 onder het vergrootglas komen en dan wellicht worden verlaagd. Veelal wordt door economen betoogd dat de inflatieverwachtingen cruciaal zijn voor de ontwikkeling van de inflatie op middellange termijn. Daarom kijken centrale bankiers angstvallig naar diverse indicatoren, zoals enquêtes onder consumenten, onder professionele voorspellers en ook naar wat je uit de prijsvorming van diverse soorten obligaties en swaps kunt afleiden. Tot dusver stelt de aldus gevonden informatie ze gerust. Je zou echter ook kunnen kijken naar wat er feitelijk gebeurt. Ik sprak deze week een ondernemer uit de machinebouw. Volgens eigen zeggen zit hij in het “premium segment”. Dat betekent dat zijn machines tot de beste behoren die er te koop zijn en dat afnemers kwaliteit nog belangrijker vinden dan de prijs. Geconfronteerd met kostenstijgingen is hij gedwongen prijsstijgingen door te voeren. Wanneer hij in het verleden zijn prijzen wel eens probeerde te verhogen verzetten de afnemers zich daar fel tegen. Nu is het heel anders, zegt hij. Hoge prijsstijgingen worden zonder probleem geaccepteerd. En elkaar relatief snel opvolgende prijsstijgingen ook. Ik denk dat zo’n verandering een indicatie is dat inflatieverwachtingen mogelijk toch aan het draaien zijn. Toen ik hem vroeg of hij zijn prijzen weer gaat verlagen wanneer de kosten terugzakken naar het gebruikelijke niveau moest hij lachen. Dat was hij bij voorbaat niet van plan: prijzen van premium producten moet je niet verlagen… Duitse fabrieksorders krijgen een klap Al maanden schrijf ik over het uiteenlopen van fabrieksorders en productie in Duitsland. De orders stromen rijkelijk binnen, maar het lukt de Duitse industrie niet de productie navenant te verhogen. Dat heeft alles te maken met leveringsproblemen met betrekking tot grondstoffen, materialen en halffabricaten. Vooral de automobielsector, die zo’n 4% van de Duitse economie uitmaakt, heeft last van het mondiale tekort aan geheugenchips. Steeds is het idee geweest dat de bedrijvigheid en daarmee de economische groei een explosie zal laten zien wanneer de levering problemen zijn opgelost. En dat blijft het scenario dat economen het beste kunnen aanhouden, al weet niemand wanneer die problemen zullen verminderen, laat staan zijn opgelost. Het risico daarbij is dat afnemers die niet geleverd krijgen hun orders annuleren en zeker geen nieuwe meer plaatsen. Met argusogen en nog meer interesse dan normaal heb ik daarom de laatste maanden de ontwikkeling van de Duitse fabrieksorders gevolgd. In augustus was het dan eindelijk zover. De fabrieksorders daalden met maar liefst 7,7% ten opzichte van juli. Nu waren ze in juni en juli sterk toegenomen en misschien zit er een hoop ruis in de cijfers. Maar wat er volgens de cijfers in augustus is gebeurd, lijkt wel logisch. En het is bepaald geen goed teken. Niet veel beter aan de productiekant Voor de productiekant was augustus evenmin een goede maand in Duitsland. De productie daalde met 4,6% ten opzichte van juli. Ten opzichte van augustus 2020 lag de productie een schamele 1,9% hoger en ten opzichte van augustus 2019 en augustus 2018, respectievelijk 10,0% en 13,6% lager. De problemen in de Duitse industrie worden vooral veroorzaakt door de automobielindustrie. Daar is de narigheid eigenlijk al begonnen met ‘dieselgate’ en de overgang op andere emissienormen voor de toelating van auto’s. Ook schijnen de autobouwers productie naar het buitenland te hebben overgeheveld en waren ze laat wat betreft de ontwikkeling en productie van elektrische auto’s. Nu de Duitse autobedrijven op dat laatste gebied een enorme inhaalslag maken, worden ze getroffen door de chiptekorten. Ik laat mij vertellen dat er in elektrische auto’s 50% meer chips gaan dan in auto’s met een verbrandingsmotor. Een en ander komt ook mooi tot uitdrukking in de volgende grafiek die de indices van de verwerkende industrie in Duitsland en Nederland laat zien. Het gat wordt wel erg groot. De gemiddelde dagproductie in de industrie lag bij ons in augustus 9,8% hoger dan een jaar eerder en 6,1% hoger dan in augustus 2019. Dat scheelt nogal met de -10,0% in Duitsland. Ofschoon de Nederlandse industrie een belangrijke toeleverancier is van Duitse bedrijven heeft de dalende productie in Duitsland nog weinig negatieve effecten op het productieniveau bij ons. Fingers crossed. Internationale conjunctuur koelt behoorlijk af De afgelopen weken heb ik regelmatig geschreven over het afkoelen van de internationale conjunctuur. Deze week hoeven we daar niet zo veel aan toe te voegen. De Federal Reserve in Atlanta publiceert wekelijks een “nowcast” (ter onderscheid van een “forecast”) van het Amerikaanse BBP. Ze noemen het “GDPNow” (kennelijk hebben ze die naam zelfs gepatenteerd). Het cijfer is geen voorspelling, maar een reflectie van de tot dan gepubliceerde economische cijfers. In de laatste grafiek is een plaatje van deze GDPNow voor het derde kwartaal weergegeven. Toen men eind juli begon met het berekenen van de cijfers voor het BBP in het derde kwartaal leek een (geannualiseerde) groei van meer dan 6% waarschijnlijk. Inmiddels is de schatting gezakt naar 1,3%. Dat is nogal een duikeling en is een reflectie van tegenvallende cijfers in de laatste weken. Het brengt ook tot uitdrukking dat het groeitempo in de loop van het derde kwartaal fors is gedaald. Dat belooft niet zo heel veel goeds voor het vierde kwartaal dat kennelijk zwak is begonnen. Overigens valt ook op hoever de GDPNow en de voorspellingen van economen in de particuliere sector, samengevat in de Blue Chip Consensus, uit elkaar liggen. We zullen zien wat het wordt. Per saldo De belangrijkste conjunctuurindicatoren van deze week, zijn een voortzetting van de afgelopen weken: hogere inflatie en lagere groei. De kapitaalmarktrente is in reactie wat opgelopen en de aandelenmarkt heeft binnen een paar dagen relatief forse stijgingen en dalingen vertoond. Ik denk dat de onzekerheid die daaruit spreekt nog bepaald niet ten einde is. De grote vraag wordt tot hoever de conjunctuur uiteindelijk wegzakt. Het risico dat we in de loop van 2022 in een krimp, dus een recessie terecht komen, lijkt mij klein, maar het risico neemt wel toe. Geschreven door Han De Jong van Crystal Clear Economics

Rijk worden, wie wil dat nou niet? Voor velen is dit een droom die onbereikbaar lijkt, terwijl het voor iedereen haalbaar is. De meeste mensen denken dat ze meer geld nodig hebben om rijk te worden. Wat je eigenlijk nodig hebt is meer vrij besteedbaar inkomen. En dit vrij besteedbaar geld voor je te laten werken. Werken is leuk. Maar het leven wordt een stuk makkelijker als jij niet meer de enige bent die werkt maar ook je vermogen. Ja, vermogen. Klinkt alsof het alleen is weggelegd voor rijke mensen. Maar dat is het niet. Je kan je geld aan het werk zetten zodat er meer geld ontstaat. Dat kun je zo gek maken als je zelf wilt, maar in de basis komt het neer op het volgende: Bewust omgaan met je geld en verantwoord beleggen voor de lange termijn. Het begint met inzicht in je financiën. Hoe gek het ook klinkt, veel mensen hebben geen flauw idee hoeveel ze per maand verdienen en hoeveel geld ze per maand uitgeven. Hierdoor weten zij ook niet wat ze per maand kunnen sparen. Dat laatste is essentieel om te weten. Je wilt immers zoveel mogelijk spaargeld voor jou laten werken. Daarom werkt het goed om je inkomsten en uitgaven inzichtelijk te maken. Zo zie je precies hoeveel er binnenkomt en waar het heen gaat. De volgende stap is om je uitgavenpatroon eens kritisch onder de loep te nemen. Waar geef jij veel geld aan uit? Vind je het belangrijk om daar zoveel geld aan uit te geven? Welke uitgaven zijn overbodig? Het zal je verbazen hoeveel onnodige uitgaven je maakt, denk aan dat ene abonnement waar je amper gebruik van maakt, dat zoveelste broodje buiten de deur wat je eigenlijk helemaal niet hoefde, of die ene rekening op het terras welke nogal uit de hand gelopen was. Oké, deze kleine uitgaven gaan je niet direct rijk maken, maar wanneer jij je onnodige uitgaven structureel kan gaan schrappen, dan heeft dit een groot effect. Zorg wel dat het schrappen van uitgaven niet ten koste gaat van je levensgeluk, want uiteindelijk boek je meer winst door je inkomsten te vergroten, dan door je uitgaven te verlagen. Om je op weg te helpen wil ik je graag een praktische tip geven waarmee je eenvoudig kosten kan besparen. Stap je jaarlijks over van energiemaatschappij? Dit is een simpele handeling die niet langer dan een half uur duurt, maar waarmee je al snel honderden euro’s bespaart. Energiemaatschappijen geven enorme welkomstkortingen weg wanneer je naar hen overstapt. Het loont dan ook vaak om van maatschappij te switchen. Waar wacht je nog op? Vergroot je inkomen: Dit klinkt moeilijker dan het is, maar er zijn genoeg manieren om meer geld te verdienen dan je nu doet. Heb jij een vast contract en werk je 40 uur in de week? Wanneer was de laatste keer dat je om een loonsverhoging gevraagd hebt? Uiteraard doe je dit niet zomaar, maar het kan geen kwaad om te weten hoeveel jij waard bent. Ga eens solliciteren naast je vaste baan, kijk wat je bij andere werkgevers kunt verdienen en gebruik deze info bij de onderhandelingen met je huidige werkgever. Je werkgever betaalt jou het minimale om je tevreden te houden en het maximale om je in dienst te houden, durf dit in te zien en ernaar te handelen. Jij bent meer waard dan je werkgever jou op dit moment betaald, doe daar iets mee. Heb je er bijvoorbeeld wel eens aan gedacht om het werk dat je nu in loondienst doet als ZZP’er uit te oefenen? Voor veel mensen klinkt dit eng en onrealistisch. Uiteraard brengt het risico’s en onzekerheid met zich mee, maar het heeft ook veel voordelen zoals hogere inkomsten. Er zijn sites waar je je kennis en kunde eenvoudig kunt verhuren, zoals Fiverr en Upwork. Wat houd je nog tegen? Zoek een side hustle: Een uitbreiding op het vorige punt: via een side hustle kun je je inkomen ook vergroten. Hoe gaaf is het als jij met jouw hobby of skills een extra zakcentje kan verdienen. Probeer voor jezelf eens te achterhalen waar je goed in bent en waarvoor men bereid is om jou te betalen? Dit kan van alles zijn. Vind jij het gaaf om websites te ontwerpen, artikelen te schrijven, of kook je graag, waarom deze skills niet inzetten en er geld voor vragen? Er zijn voldoende mensen op zoek naar specialisme en bereid daarvoor te betalen. Je vergroot er niet alleen je inkomsten mee, maar bouwt ook aan je CV, doet ervaring op en wordt er beter van in je vak. Op de korte termijn zal het hard werken zijn om die extra centen te verdienen, maar op de lange termijn zullen jouw skills meer waard worden en tot grotere inkomsten leiden wanneer jij jezelf voor meer kunt verhuren. Zet geld voor je aan het werk We hebben nu verteld dat je je inkomsten en uitgaven inzichtelijk moet maken, je je onnodige uitgaven moet schrappen en je inkomsten moet vergroten. Dit doen we zodat jij meer kan sparen. Hoe meer je spaart, hoe meer geld voor jou kan werken en hoe sneller je rijk wordt. Maar hoe zet jij nou geld voor je aan het werk? De meest bekende manier is door je geld te beleggen. Dit kan je anderen voor jou laten doen tegen een kleine fee, ook wel beheerd beleggen genoemd, of jij kan je eigen geld beleggen. Kies jij voor het laatste, dan kan je ervoor kiezen om dit actief of passief te doen. Passief beleggen houdt in dat jij je geld voor de lange termijn in een fonds of ETF investeert zodat je er verder niet naar om hoeft te kijken. Je kan hierin kiezen voor een defensieve strategie door het in een gespreid fonds te beleggen waardoor het risico geminimaliseerd wordt, maar je wel profiteert van de productiviteitsstijging en groei van de economie. Je kan er ook voor kiezen om actief te beleggen. Dit houdt in dat jij zelf actief losse aandelen aan- en verkoopt. Dit klinkt heel aantrekkelijk en tof maar het vergt heel veel tijd en emotie. Je moet namelijk jezelf aanleren bedrijven te analyseren en financiën te lezen om zo de beste bedrijven te selecteren. Daarnaast moet je goed om kunnen gaan met emotie. Wat doe jij wanneer de aandelen die je gekocht hebt opeens 20% zakken? Veel mensen gaan dan uit emotie handelen en verliezen geld. Dit leidt er dan ook toe dat de ruime meerderheid niet beter presteert dan de index. Overschatting is een bekend fenomeen binnen beleggen en dus zal de meerderheid beter presteren wanneer ze passief zouden beleggen. Er zijn ook tal van andere manieren om je geld aan het werk te zetten als je van risico's houdt. Heb je er weleens aan gedacht om te investeren in wijn of whisky? Dit zijn producten die in waarde stijgen naarmate ze ouder worden. Wanneer jij de juiste whisky of wijn weet te kopen kan je die met een leuke winst verkopen, mits je de weerhouding kan weerstaan de fles te openen. Andere voorbeelden van producten die in waarde stijgen zijn Pokémon kaarten, horloges, vastgoed, land, Bitcoin (al zullen velen het daar niet mee eens zijn, is het een vrij lucratieve markt), edelmetalen, kunst en nog veel meer. Bedenkt voor jezelf met welke producten jij affiniteit hebt en waar jij graag tijd en geld aan spendeert. Hoe toffer je een product vindt, hoe leuker je het vindt om er onderzoek naar te doen, hoe beter je de waarde kan inschatten en hoe meer winst je kan maken. Zoek het dus dicht bij jezelf. Het is van groot belang om producten te kiezen die in waarde stijgen. Niet elk horloge dat je koopt stijgt in waarde wanneer het ouder wordt. Daarbij zijn er voldoende producten die op het eerste oog eruitzien of ze in waarde stijgen, maar dit niet doen. Denk aan mooie auto’s. Uiteraard zijn er oldtimers die in waarde stijgen, maar de meeste auto’s dalen in waarde gelijk nadat je er de eerste kilometers mee gereden hebt. In dit artikel zijn er een aantal tips aan bod gekomen hoe jij je inkomsten kan vergroten en je uitgaven kan verkleinen zodat je meer kan sparen en meer geld voor jou kan laten werken. Dan is het nog belangrijk om te vertellen dat je hier direct mee moet beginnen. Waarom? Dit komt door wat Einstein het achtste wereldwonder noemde: samengestelde rente, ofwel rente op rente. Het effect van samengestelde rente kan het beste aan de hand van een voorbeeld verduidelijkt worden. Wanneer jij 20 jaar lang 1000 euro weet te beleggen tegen een rente van 5% (conservatief) heb jij na 20 jaar ruim 34.000 euro, ofwel 14.000 euro winst. Wanneer jij 40 jaar lang 1000 euro belegd tegen een rente van 5% per jaar heb jij na 40 jaar een eindkapitaal van bijna 127.000 euro, ofwel een winst van 87.000 euro. Je winst wordt dus ruim zes keer zoveel doordat jij twee keer zo lang belegd. Dit is volledig te danken aan het effect van rente op rente. Als dit jou niet weet te overtuigen direct aan de slag te gaan, dan weet ik niet wat dat wel kan doen. Alvast heel veel succes gewenst. Nog geen lid? Ontvang nu maar liefst 30% (€60,-) korting op een lidmaatschap met de kortingscode 30PROCENT. Lid worden kan hier.

Hans Rosling was een Zweeds medicus (overleden in 2017) die heel bekend is geworden door zijn werk met cijfers. Geassisteerd door zijn zoon en schoondochter, heeft Rosling over veel uiteenlopende onderwerpen allerlei cijfers op een rij heeft gezet. De Roslings hebben ook software ontwikkeld waarmee hun bevindingen op prachtige wijze kan worden gepresenteerd. Jaren geleden, bij het afscheid van Fred von Dewall als Chief Economist van ING (moet wel 15 jaar geleden zijn), was Rosling spreker en heb ik zo’n prachtige presentatie met bewegende ballen mogen meemaken. Dit is een samenvating van het boek ‘FACTFULNESS, Ten reasons why we are wrong about the world – and why things are better than you think’ (2018) Voor mij bevat het boek van Rosling vier belangrijke boodschappen. Ten eerste: kijk naar de cijfers. Dit is eigenlijk de rode draad door al het het werk van Rosling en ook iets waar ik sterk in geloof. Voordat je allerlei meningen ventileert over allerlei onderwerpen moet je je van de feiten op de hoogte stellen. Het is opmerkelijk hoe vaak mensen in groten getale dingen beweren die niet stroken met de feiten. Ik weet dat dit arrogant klinkt, maar ik zie het ook veel bij economische onderwerpen. Dan heb je discussies waarin mensen, ook de ‘deskundigen’, meningen uiten die ervan uitgaan dat iets op een bepaalde manier in elkaar steekt zonder dat dat strookt met beschikbare cijfers. Mensen die mij kennen, weten dat ik niet van grote econometrische modellen hou en dat ‘het verhaal’ (the narratieve) volgens mij belangrijker is dan wat modellen zeggen. Maar dat gaat natuurlijk niet zover dat je niet naar de feiten zou moeten kijken. En de feiten vind je in cijfers. Als econoom spit ik daarom ook altijd zoveel mogelijk cijfers door. Ten tweede: de wereld staat er beter voor dan je denkt. Dit is wellicht de centrale boodschap in het boek. Rosling stelt zijn publiek altijd een aantal multiple choice vragen en dan blijkt dat de overgrote meerderheid van mensen zich totaal onbewust is van de spectaculaire verbeteringen in de wereld. In dit verband trekt Rosling van leer tegen een onderverdeling van landen in wat we nu vaak zien aangeduid als ‘advanced’ en ‘developing’ landen, een tweedeling. Hij verdeelt landen in vier groepen afhankelijk van het inkomen per hoofd. Dit soort indelingen blijft arbitrair, maar Rosling beschrijft heel mooi hoe de vier groepen die hij onderscheidt van elkaar verschillen. Vervolgens laat hij aan de hand van veel cijfermateriaal zien dat de wereld de afgelopen decennia of zo spectaculair beter is geworden. Het aantal mensen dat leeft in extreme armoede is de afgelopen 20 jaar gehalveerd, de levensverwachting is mondiaal spectaculair gestegen, het percentage kinderen dat naar school gaat is spectaculair gestegen en veel hoger dan mensen denken, het percentage kinderen dat ergens tegen gevaccineerd is, is veel hoger dan de meeste mensen denken, het overgrote deel van de wereldbevolking heeft tenminste enige toegang tot elektriciteit, etc. Wat hij ook laat zien, is dat de groei van de wereldbevolking in de toekomst sterk gaat afnemen. Zo zijn er nu 2 miljard kinderen van 0-15 jaar en dat zal in 2100 ook zo zijn. De meeste mensen die Rosling ondervraagt, zijn zich hiervan kennelijk niet bewust. Die denken dat de wereldbevolking onbeperkt zal blijven groeien. Dat dat niet zo is, komt door de andere beschreven ontwikkelingen. Als de materiële welvaart van mensen stijgt, nemen ze minder kinderen. Het is nog decennia weg, maar ‘peak population’ komt eraan. Ten derde: de overgrote meerderheid van mensen is zich, zoals al gemeld, totaal niet bewust van deze spectaculaire vooruitgang. Rosling denk dat dat komt doordat we als mensen meer geïnteresseerd zijn in schokmatige gebeurtenissen, niet in gestage, geleidelijke ontwikkelingen. En schokken zijn meestal negatief. Hij betoogt ook dat de media hierin een niet erg fraaie rol spelen, altijd uit op sensatie en het negatieve nieuws. Als econoom ken ik het verschijnsel. Een negatieve visie trekt meer aandacht dan een positieve. Toch benadrukt Rosling dat dat niet de schuld van de media of zelfs journalisten is. Zoals de ondertitel van het boek aangeeft, beschrijft Rosling tien redenen waarom ons wereldbeeld zo onjuist is. Die ga ik hier niet allemaal bespreken, lees dat zelf maar. Volgens Rosling is een belangrijke veroorzaker van deze ‘negative bias’ genetisch. Om te overleven is onze soort getrained om alert te zijn voor gevaar. Of hij daarin gelijk heeft, weet ik niet. Het klikt redelijk. Ten vierde: je moet niet opzettelijk overdrijven. Dit is ongetwijfeld meer iets voor mij persoonlijk dan voor een meerderheid van lezers. Maar tegen het einde van het boek komt de klimaatdiscussie ter sprake. Rosling is ervan overtuigd van de heersende visie dat het klimaat verandert, dat dat vooral door de CO2 uitstoot komt die de mens veroorzaakt, en dat we daarom de uitstoot moeten beperken. Maar toch keert hij zich expliciet tegen Al Gore, of beter gezegd, tegen de tactiek van Al Gore. Rosling is van mening dat mensen als Gore onnodige paniek zaaien. En ook hier baseert Rosling zich op het beschikbare cijfermateriaal. Feitelijk gaan mensen als Al Gore heel selectief met de feiten om. Letterlijk schrijft Rosling: ‘But those who care about climate change should stop scaring people with unlikely scenario’s’. (p. 231) Het is me uit het hart gegrepen. De klimaatdiscussie is een van de meest wonderlijke die ik ooit heb gezien. Er is nauwelijks een wetenschappelijk gezonde uitwisseling van uiteenlopende standpunten. Mensen met afwijkende analyses worden verketterd. Om de boel in beweging te krijgen, worden mensen de stuipen op het lijf gejaagd. En op basis van de feiten, is dat volgens Rosling totaal niet gerechtvaardigd. Een gevolg hiervan is dat standpunten zich verharden en een nuttige discussie steeds onmogelijker wordt. Bovenal zijn er steeds meer mensen die psychische stoornissen vertonen door al dat alarmisme. Het extremisme dat daaruit voortvloeit helpt ook al niet. Dit artikel is geschreven door Han de Jong - Wil je Han supporten voor zijn werk? Koop hier een virtueel koffietje voor hem.

Na een piek begin volgend jaar, zal de inflatie in de VS teleurstellend traag en teleurstellend weinig dalen Verstoringen in de economie duren voort, niemand weet hoe lang nog Amerikaanse inflatie verbreedt zich Huren zullen voor de toekomstige inflatie in de VS cruciaal zijn Die huurstijging versnelt vanwege de versnelde stijging van huizenprijzen Dat proces is nog lang niet ten einde Er zijn diverse signalen die duiden op een versnelling van de loonstijging in de VS Mondiale conjunctuur verzwakt verder De wereldeconomie worstelt al enige tijd met een toenemend aantal verstoringen. Eerst was het de spectaculaire stijging van de vrachtprijzen voor zeecontainers. Daar kwamen leveringsproblemen van grondstoffen en halffabricaten en ook prijsstijgingen van grondstoffen bij. Vervolgens konden veel bedrijven onvoldoende personeel vinden en de laatste ontwikkeling is dat er energietekorten zijn waardoor elektriciteit in sommige landen wordt gerantsoeneerd of spontaan uitvalt en ook de prijzen fors stijgen. Deze ontwikkelingen duwen de inflatie omhoog en de economische bedrijvigheid, dus zeg maar de economische groei, naar beneden. Ik kan me niet herinneren dat er economen waren die dit vorig jaar allemaal hadden voorzien. Toen de problemen zich aandienden, werd er wel lichtelijk filosofisch gemompeld dat het sluiten van de economie makkelijker is dat het heropenen. Geconfronteerd met deze onverwachte ontwikkelingen riepen centrale bankiers direct in koor dat de problemen tijdelijk zouden zijn en dat dus de hogere inflatie ook tijdelijk zou zijn, zodat zij hun beleid er niet voor hoeven aan te passen. Inmiddels duurt het maar en duurt het maar. Niemand weet het Deze week schreven economen van kredietbeoordelaar Moody’s dat de problemen in productieketens eerst nog ernstiger zullen worden voordat het beter wordt. Jamie Dimon, de CEO van JP Morgan Chase, zei deze week het omgekeerde, namelijk dat de problemen snel worden opgelost. Mijn conclusie is dat we geen idee hebben hoe lang dit gaat duren. Wat we wel weten, is dat hoe langer de inflatie hoog blijft, des te groter de kans dat er processen op gang komen die de hogere inflatie in stand houden. Veel economen zijn het erover eens dat zulks het geval is wanneer het stijgingstempo van de lonen versnelt. Dan neemt de kans toe dat er een loon-prijsspiraal op gang komt. Nu denk ik niet dat we inflatiecijfers zoals in de jaren 70 gaan beleven, maar ook een aanmerkelijk meer gematigde stijging van het inflatietempo kan grote invloed op de economie en op de financiële markten hebben. Daarom houd ik de vinger aan de pols. Bepaald niet gerust De recente Amerikaanse cijfers stellen mij bepaald niet gerust. De inflatie in de VS bedroeg in september 5,4%. Exclusief voedsel en energie kwam de zogeheten kerninflatie uit op 4,0%. Die percentages liggen allemaal dicht bij de cijfers van de afgelopen maanden. Aan de positieve kant viel te melden dat de inflatie op maandbasis meeviel. De zogeheten ‘headline’ inflatie bedroeg 0,4% m-o-m en de kerninflatie 0,2%. Soms wordt betoogd dat de inflatie voor het einde van het jaar gaat pieken en daarna weer afnemen. Voor de VS lijkt mij dat te optimistisch. De sterke maandelijkse prijsstijgingen begonnen pas in maart van dit jaar en het is daarom waarschijnlijk dat de piek van de jaar-op-jaar inflatie pas in februari wordt bereikt. Als we tussen nu en dan maandcijfers krijgen gelijk aan die van september, dan ligt de headline inflatie in februari 2022 boven de 6% j-o-j uit en de kerninflatie rond 5%. Goed, laat ons niet in paniek raken. Belangrijker dan de vraag wanneer en op welk niveau de piek zal zijn, is de vraag hoe snel de inflatie vervolgens daalt en tot welk niveau. Uiteindelijk is de doelstelling van de centrale banken zo’n 2%, al raken ze niet direct in de stress als we daar een poosje boven zitten. De Federal Reserve van Cleveland berekent een inflatiecijfer waarbij 8% van de producten en diensten met de sterkste prijsstijging en de 8% met de zwakste prijsstijging buiten beschouwing blijven en vervolgens de mediane prijsstijging wordt bepaald. Deze maatstaf is een indicatie van de breedte van de inflatie. In de onderstaande grafiek is te zien dat ook hier sprake is van een duidelijke stijging. Het is dus niet zo dat slechts een paar uitschieters de inflatie omhoogduwen. Eerder dit jaar was dat wel zo. Toen stuwden vooral prijzen voor tweedehandsauto’s, huurauto’s, hotelovernachtingen en vliegtickets de inflatie op. Al deze prijzen dalen inmiddels. Maar die daling wordt kennelijk gecompenseerd door prijsstijgingen elders. Het belang van de huren In het Amerikaanse inflatiemandje hebben huren, inclusief aan huiseigenaren toegerekende huren, een gewicht van zo’n 32% (bij ons is het ca 23%). Die huren maken zelfs 40% uit van het mandje van de kerninflatie. Het volgende plaatje laat de kerninflatie (78,8% van het totale inflatiemandje) zien en de huurstijging (of ‘rent of shelter’ zoals ze dat noemen; 32,2% van het totale mandje). Vanwege het grote gewicht van de huren is voor een inflatievoorspelling een voorspelling van huren heel belangrijk. Het volgende plaatje laat de ontwikkeling van de huizenprijzen en de huren zien. Het verband is zeker niet één op één, maar duidelijk is wel dat de huizenprijzen grote invloed op huren hebben en dat die invloed zich met enige vertraging laat voelen. De prijsstijging van huizen is de laatste tijd fors versneld. Dat doet vermoeden dat ook de het stijgingstempo van huren de komende tijd verder gaat versnellen. Het is niet uit te sluiten dat de huurstijging in de loop van volgend jaar richting 5% j-o-j gaat. Als dat gebeurt, kan de kerninflatie alleen naar 2% zakken wanneer alle andere prijzen per saldo ongewijzigd blijven. Dat lijkt mij niet waarschijnlijk. Ik denk daarom dat de Amerikaanse inflatie volgend jaar teleurstellend traag en weinig zal dalen. De loonstijging lijkt te versnellen Toen ik de Amerikaanse inflatiecijfers voor september in detail bekeek, viel mij ook op hoezeer de prijzen van ‘Full service meals and snacks’, een subcategorie van ‘Food away from home’, zich ontwikkelen. In de volgende grafiek laat ik die prijzen zien, ik heb de categorie maar vertaald als ‘Restaurants’. Nu heeft deze post geen groot gewicht in de inflatiemand (3,1%), maar waar het om gaat is dat dit een arbeidsintensieve bedrijfstak is waar zich momenteel personeelstekorten voordoen. Het kan zijn dat bedrijven de prijzen verhogen omdat ze hogere lonen moeten betalen om aan personeel te komen. Als dat zo is, dan is het een indicatie dat een loon-prijsspiraal wellicht is begonnen. Het valt niet mee om precies te volgen wat er met de lonen gebeurt. Het volgende plaatje geeft de gemiddelde uurlonen weer zoals die zijn opgenomen in het maandelijkse banenrapport. De interpretatie van deze cijfers wordt gecompliceerd door zogeheten ‘samenstellingseffecten’. Toen de pandemie toesloeg, ging een onevenredig groot aantal laagbetaalde banen verloren. Daardoor steeg het gemiddelde uurloon van de overgebleven banen zonder dat de lonen van die banen zelf stegen. Inmiddels zou je verwachte dat zulke verstoringen tot het verleden behoren, maar voorzichtigheid blijft geboden. Toch lijkt het er wel op dat de loonstijging de laatste tijd versnelt. De National Federation of Independent Business (een belangenbehartiger van het Amerikaanse MKB) doet maandelijkse een enquête onder de leden. Één van de vragen die wordt gesteld is of bedrijven van plan zijn de salarissen van het personeel te verhogen. Het volgende plaatje laat zien dat momenteel een recordaantal bedrijven dat van zins is (de reeks gaat niet verder terug dan in het plaatje weergegeven). Het heeft er derhalve alle schijn van dat zich een (verdere) versnelling van de loonstijging zal voordoen. Mondiale conjunctuur zwakt verder af – Duitsland Het mondiale economische herstel zwakt al enige maanden af. In Duitsland werd deze week de zogeheten ZEW-index voor oktober gepubliceerd. Deze index meet het vertrouwen in de economie onder economen en analisten. De verwachtingscomponent daalt al enkele maanden. Tot nog toe was de beoordeling van de huidige situatie desondanks steeds verbeterd. Maar daar kwam een einde aan in oktober. De verwachtingen liggen nog altijd op een hoog niveau in vergelijk met het verleden. Dat komt waarschijnlijk vooral door de goed gevulde orderportefeuilles van bedrijven. Het risico is dat orders worden geannuleerd als bedrijven niet kunnen leveren. Het kan ook zijn dat bedrijven meer orders hebben geplaatst dan ze aan toeleveranties nodig hebben in de hoop dan toch tenminste wat geleverd te krijgen. Als dat zo is, geven de orderportefeuilles een te rooskleurig beeld. In Duitsland werd deze week ook het halfjaarlijkse gezamenlijke economische rapport van vijf onderzoeksinstellingen gepubliceerd. De groeiraming voor het lopende jaar werd fors neerwaarts herzien, wat hoofdzakelijk op het conto van de industrie kwam. Opvallend genoeg merkt het rapport ook op dat van de dienstensector de komende maanden eveneens slechts een bescheiden groeiprestatie wordt verwacht omdat de instellingen vermoeden dat het coronavirus in de wintermaanden niet verder kan worden teruggedrongen. Mondiale conjunctuur zwakt verder af – China De Chinese economie beleeft ook al maanden een vertraging. Recente handelscijfers wijzen uit dat de export nog wel behoorlijk marcheert, maar dat de importgroei daarbij achterblijft. Het is waarschijnlijk een signaal dat Chinese bedrijven momenteel goederen uitleveren aan buitenlandse klanten die al veel eerder zijn besteld, maar dat de binnenlandse economie zwak is. Voor landen die veel naar China exporteren is dat geen goed nieuws. Dat betreft binnen Europa vooral Duitsland dat natuurlijk ook al ernstig lijdt onder het tekort aan geheugenchips waardoor de autoproductie wordt belemmerd. Mondiale conjunctuur zwakt verder af – Korea In september lag de waarde van de Koreaanse goederenexport 16,7% boven dat van een jaar eerder. Dat klinkt fors. Maar bedenk dat het gemiddelde voor het jaar tot en met augustus op bijna 30% lag. En bedenk ook dat de exportprijzen stijgen en dat die prijsstijging de laatste maanden fors versnelt. De Koreaans statistici rapporteren afzonderlijke reeksen voor exportwaarde en exportprijzen. Ik weet niet of je die zomaar van elkaar mag aftrekken om tot een cijfer over de volumeontwikkeling te komen, maar als ik dat doe, ontstaat het volgende plaatje. De boodschap is dat de exportgroei de laatste maanden sterk terugloopt en in volume is de export inmiddels lager dan een jaar geleden. De Koreaanse economie is een vroeg-cyclische economie die sterk afhankelijk is van de wereldhandel en aldus een ‘kanarie in een kolenmijn’. Mijn belangrijkste boodschap deze week is dat de inflatie in de VS een hardnekkig probleem is. Volgend jaar zal de inflatie wellicht terugvallen, maar we komen niet in de buurt van 2%. Daar heb ik een reeks argumenten voor. Ten eerste weet niemand wanneer de verstoringen van productieketens, containerprijzen, de arbeidsmarkt en de energiemarkt zullen verdwijnen. Volgens de optimisten hadden die problemen al tot het verleden moeten behoren. Ik ben bang dat ze door de opeenstapeling van verstoringen langer blijven voortduren. Ten tweede verbreedt de inflatie in de VS zich momenteel snel. Ten derde zullen de huren van woningen de huizenprijsstijging volgen, omhoog wel te verstaan. Daar het grote gewicht van huren in de inflatiemand gaat dat een snelle daling van de inflatie bemoeilijken. Ten vierde zijn er nu duidelijke signalen dat de loonstijging zich versnelt, waardoor de kans op een loon- en prijsspiraal toeneemt. Dit artikel is geschreven door Han de Jong (Crystalcleareconomics.nl) - Wil je Han supporten voor zijn werk? Koop hier een virtueel koffietje voor hem.

In het boek University of Berkshire Hathaway beschrijven Daniel Pecaut en Corey Wrenn de belangrijkste lessen die ze van Warren Buffett hebben geleerd in de afgelopen dertig jaar. Beide auteurs hebben de afgelopen decennia bijna elke aandeelhoudersvergadering van Berkshire Hathaway bijgewoond en de informatie gegeven in het boek is voornamelijk uit ‘first hand’. In dit artikel kijken we naar de belangrijkste takeaways van University of Berkshire Hathaway. Leer van anderen: Vind iemand die al heeft gedaan wat jij wilt bereiken. Volgens Buffett, maar ook andere grote beleggers zoals Mohnish Pabrai, is dit dé manier om succesvol te worden. Door simpelweg de strategie te kopiëren, zal je nagenoeg dezelfde resultaten krijgen. Buffett noemt dit 'coat-tailing' en deed het voornamelijk in zijn vroege carrière. Een ander groot voordeel van het leren van andere is dat je zelf niet de fouten hoeft te maken. Wanneer je leert van de fouten van andere krijg je zelf de wijsheid mee, maar hoef je niet om te gaan met de gevolgen van de fout. Leren van andere is cost-free: ‘andere beleggers verliezen ook geld, waardoor u niet dezelfde lessen hoeft te leren met uw eigen geld’, aldus Charlie Munger. "I want to learn as much as I can vicariously. It's too painful to do it by personal hardship. Of course. I collect big calamities in my head and big stupidities. I do that so I can avoid them. Think of how little in the way of big calamity has ever come to Berkshire. And it's not that we don't ever have reverses and disappointments in that or never have whole businesses disappear. But averaged out, we have less misfortune than others.” - Charlie Munger Beleggen gedurende inflatie: Een tijdloze wijsheid van Warren Buffett die vandaag de dag toch heel relevant is: beleggen in tijden van hoge inflatie. Inflatie is de vijand van elke belegger die een hoog netto-beursrendement wilt genereren. Tijdens inflatie is het allereerst belangrijk om niet te beleggen in valuta’s. Wanneer overheden meer geld bijdrukken en door inflatie de waarde van de valuta steeds minder word, is een belegging in de currency destructief. Velen denken dat goud een goede investering is in tijden van inflatie, maar volgens Buffett is goud überhaupt geen goede belegging, omdat het geen cash flow produceert. Buffett geeft daarentegen de voorkeur aan bedrijven die iets produceren (een product of dienst). Deze bedrijven moeten verder nog de mogelijkheid hebben om hun prijzen op elk moment te kunnen verhogen (pricing power) en ze moeten weinig kapitaal nodig hebben om te opereren. Airlines vallen hier meteen af, omdat ze vaak geen pricing power hebben en veel kapitaal nodig hebben om te functioneren. Investeer in jezelf: Eén van de belangrijkste lessen van Warren Buffett is dat de beste investering een investering in jezelf is. Volgens Buffett zijn er verschillende manieren om dit te doen. Het lezen van boeken is bijvoorbeeld een goede aanpak om meer kennis te vergaren. Buffett zegt dat hij 80% van zijn dag besteed aan lezen. Buffett leest kranten, annual reports, boeken en nog veel meer. Hij leest alles waarvan hij denkt ook maar een beetje wijzer van te worden. Een andere vaardigheid die volgens Buffett iedereen zou moeten hebben is goed kunnen communiceren. Hij voegt hieraan toe dat investeren in het ontwikkelen van je communicatievaardigheden - zowel schriftelijk als in persoon - "je waarde met minstens 50 procent kan verhogen." Tot slot vind Buffett het investeren in zakelijke relaties belangrijk. Een van de beste manieren om succes te boeken is je te omringen met de juiste mensen: "You will move in the direction of the people that you associate with. So it's important to associate with people that are better than yourself." Onderschat het hebben van gewoontes niet: Het hebben van goede gewoontes kan je een enorme boost geven, terwijl het hebben van slechte gewoontes je hele situatie kunnen opblazen. Mensen zijn gewoontedieren en hechten daarom dus veel waarde aan patronen. Patronen hebben vaak de vorm van een vicieuze cirkel: goede gewoontes zullen steeds waardevoller worden (te vergelijken met het compounding effect), terwijl slechte gewoontes zeer moeilijk te doorbreken zijn. Het is daarom belangrijk om zo snel mogelijk te stoppen met slechte gewoontes en een aantal goede gewoontes op te bouwen. Er zijn al geregeld wat goede gewoontes van Buffett voorbij gekomen zoals lezen, je omringen met succesvolle mensen en het leren van andere. Verder raden Buffett en Munger het aan om vooral de dingen te doen die je leuk vind. Apple CEO Tim Cook zei daarover het volgende: ""Do what you love, and put your whole heart into it, and then just have fun". Een andere goede gewoonte is het hebben van discipline. Mensen die succesvol zijn nemen structureel doelgerichte en zinvolle actie en geven niet zomaar op. Buffett en Munger zijn groot voorstander van discipline. University of Berkshire Hathaway is een fantastisch boek dat toegepast kan worden op zo'n beetje alle terreinen van personal development. Buffett en Munger geven hun visie over onderwerpen als beleggen, macro-economie en personal development. Naar mijn mening is dit boek een must-read. Wil je dit boek nou zelf lezen, dan is het gemakkelijk verkrijgbaar via de grote webwinkels. Nog geen lid? Hier is een cadeautje van 30% (€60,-) korting op een lidmaatschap met de kortingscode 30PROCENT. Tijdelijk geldig 😊 Lid worden kan hier.

Business Overview: Aflac functioneert als een holding. Via haar dochterondernemingen en operationele divisies houdt de onderneming zich bezig met het aanbieden van aanvullende gezondheids- en levensverzekeringsproducten en aanverwante diensten. De onderneming brengt haar activiteiten in twee rapporteerbare bedrijfssegmenten onder: Aflac Japan en Aflac US. Aflac biedt in Japan en de VS verzekeringspolissen aan die een financiële bescherming bieden tegen inkomens- en vermogensverlies. Aflac Japan verkoopt vrijwillige aanvullende verzekeringsproducten, waaronder algemene medische schadevergoedingen, medische/ziektekostenvergoedingen, verzorgingsplannen, levensverzekeringen, gewone levensverzekeringen en lijfrentes. Aflac VS verkoopt aanvullende verzekeringsproducten, waaronder producten die zijn ontworpen om personen te beschermen tegen uitputting van activa, zoals ongevallen, kanker, kritieke ziekten/zorg, ziekenhuis intensive care, ziekenhuisvergoedingen, tandheelkundige plannen met een vaste uitkering, en vision care-plannen en verliesproducten. Gezien de enorme blootstelling van Aflac aan Japan is het belangrijk om op te merken hoe populair deze markt is. Aanvullende verzekeringen in Japan zijn zeer populair en Aflac verzekert een van de vier Japanse huishoudens. Het feit dat Aflac zo'n marktaanwezigheid heeft en ook in de Verenigde Staten over een aanzienlijke omzet beschikt (terwijl de netto premies in FY19 alleen al bijna $6B bedroegen), betekent dat het bedrijf polissen kan aanbieden tegen een prijs die niet door de concurrenten kan worden geëvenaard. Omdat zij kosteneffectieve polissen kunnen aanbieden, zijn zij in staat om klanten beter te behouden en aan te trekken dan hun concurrenten - want de kosten zijn een van de belangrijkste overwegingen bij de keuze van bedrijven of particulieren voor een verzekering. Omdat ze in staat zijn om meer klanten aan te trekken en zo meer inkomsten te genereren, hoeven ze ook niet snel te handelen met hun float - zoals het investeren van de cash in risicovolle effecten met een rendement van 6-7% of hoger. Dit zorgt op zijn beurt voor een betere balans en een betere algehele zekerheid, wat voor een hogere mate van stabiliteit en kredietwaardigheid zorgt. Business Qualities & Quantitative Summary: Aflac is zeker geen snelle groeier. In feiten groeit hun omzet al jaren niet meer, maar zitten ze heel stabiel rond de $22 miljard omzet. Door het inkopen van eigen aandelen stijgt de winst per aandeel wel gestaag, wat mij positief stemt. Wat opvalt is de nettowinstmarge die in kwartaal twee van 2021 veel hoger lag dan gemiddeld. Q2 FY2021 kwam de nettowinst marge uit op ruim 25%. Het gemiddelde ligt rond 13%, wat nog steeds erg hoog is voor een verzekering. De gemiddelde nettowinstmarge in de insurance industry is ongeveer 6.5%. Return-on-equity stelt ook niet teleur met een gemiddelde ruim boven de 17%. Punt is wel dat we ons als belegger niet te zeer mogen focussen op deze ratio, omdat deze erg makkelijk te manipuleren is (debt, share repurchases etc.). Als alternatief kijk ik liever naar de return on invested capital, wat uiteindelijk bepalend is voor de waarde die een bedrijf genereert. Is het rendement op het geïnvesteerde vermogen hoger dan de kosten om aan dat kapitaal te komen, dan kunnen we in principe spreken van waardecreatie. De return on invested capital voor Aflac komt uit op ~12%. De kosten van het vermogen zijn ongeveer 6.5%. Ofwel, er wordt waarde gecreëerd. Aflac heeft in de loop der tijd een indrukwekkende dividend scorecard opgebouwd. Al 39 jaar op rij hebben ze het dividend weten te verhogen en vooralsnog staat er geen druk op het dividend, waardoor dit in de toekomst nog kan doorgroeien. Op het moment van schrijven kunnen beleggers ongeveer 2.35% dividend verwachten. Desalniettemin betalen ze slechts ¼ van de nettowinst uit aan dividend. De afgelopen vijf jaar hebben ze het dividend weten te laten groeien met gemiddeld 9% per jaar. Aflac is een van de betrouwbaarste dividendaristocraten op basis van free cashflow dekking. Met een dekking van 6,8x kan het bedrijf zijn cashflow halveren en nog steeds geen last hebben van (verplichte) dividendbetalingen. Dit niveau van dekking betekent ook dat investeerders kunnen verwachten dat de jaarlijkse verhogingen doorgaan, waardoor Aflac zijn aristocratische status kan behouden. Business Risks: Een belangrijk risico voor Aflac, maar ook andere verzekeraars, is de waardering van treasury yields. Aflac heeft ongeveer $120 miljard belegd in obligaties, verzekeringen beleggen altijd minder risicovol, maar een forse beursdaling met $120 miljard geïnvesteerd, kan een ramp betekenen voor Aflac (beurswaarde $37 mld.) De verplichtingen van Aflac zijn ongeveer $95 miljard, dus er zit wel wat speling om eventueel risico’s te nemen. Een extra alternatief zouden prijsverhogingen kunnen zijn op polissen. Echter betwijfel ik of dat zo’n goed plan is. Ten tweede werd en wordt het bedrijf geconfronteerd met de gevolgen van een schandaal in 2018, waarbij claims van fraude en misbruik door Aflac tegen haar werknemers aan het licht kwamen, waaronder zaken als boekhoudkundige manipulatie, het misleiden van investeerders en algemene uitbuiting van het verkooppersoneel. Aflac heeft de beschuldigingen doorgenomen en is tot de conclusie gekomen dat ze meestal vals en zonder enige verdienste waren - maar we moeten zorgvuldig overwegen of dergelijke zaken meer aandacht behoeven. Ten derde, de Japanse markt: Aflac is sterk afhankelijk van zijn Japanse activiteiten - ongeveer 70-75% van de jaarlijkse inkomsten. De Yen is niet de meest stabiele valuta en is sinds kort verzwakt als gevolg van het agressieve fiscale beleid van de Japanse regering. Het risico hier is dat als de yen zwakker wordt, een sterk belicht bedrijf als Aflac elke vorm van winstgroei bijna teniet zou doen of in ieder geval zou verlagen. Meer risico’s in Japan? Jazeker. Het vorige groeirecord van het bedrijf werd gebouwd op de rug van het Japanse succes. Een herhaling hiervan is niet alleen onwaarschijnlijk, het is ronduit bijna onmogelijk. Waarom? Omdat Aflac al een hoge, 25%, marktpenetratie heeft in Japan - en de demografische tijdbom in de vorm van de vergrijzing van de Japanse bevolking in combinatie met een minimaal vruchtbaarheidscijfer betekent dat de Japanse markt zal krimpen. Economen denken zelfs dat Japan als land in de komende 70-80 jaar met 34% kan krimpen. Het risico is dat de markt van Aflac zal krimpen, en daarom zal een herhaling van de prestaties hier waarschijnlijk niet plaatsvinden. Aflac moet hierdoor nieuwe groeimogelijkheden vinden. Misschien ben je na het lezen van de risico’s een stuk terughoudender geworden. Dat is een goede houding. Echter schets ik het misschien heftiger dan dat het is. Ik kijk liever naar de risico’s dan naar de kansen – wat best wel tegenstrijdig klinkt met wat de meeste beleggers doen. Maar door dit te doen, hebben we een paar voordelen ten opzichte van andere beleggers. Ten eerste kunnen we op tijd anticiperen, mocht een risico te groot worden. Ten tweede krijgen we een beter beeld van het bedrijf, omdat we weten wat er fout kan gaan. Ten derde, de kans op (negatieve) verrassingen wordt sterk verminderd. Important Notes: Om een wenselijk rendement te behalen is het belangrijk een juiste prijs te betalen voor een aandeel. Wat de juiste prijs is hangt af van persoonlijke voorkeuren zoals je risicoprofiel, tijdhorizon en streefrendement. Ik heb voor mijn persoonlijke portefeuille Aflac gekocht op $44,04 en betwijfel of ik het tegen deze prijs zou aanschaffen. Voor een conservatieve belegger die op zoek is naar een betrouwbaar dividend zou de huidige prijs misschien wel aantrekkelijk zijn. Houd dus rekening met wie je bent als belegger en de prijs die je betaald voor een bedrijf. Nog geen lid? Hier is een cadeautje van 30% (€60,-) korting op een lidmaatschap met de kortingscode 30PROCENT. Tijdelijk geldig 😊 Lid worden kan hier. Disclaimer: Ik ben géén financieel adviseur. De content die wordt gedeeld op deze blog is puur en alleen bedoeld voor educatieve doeleinden. Beleggen brengt risico’s met zich mee. U kunt (een deel van) uw inleg verliezen. De auteur van dit artikel bezit aandelen Aflac. Doe altijd zelf gedegen onderzoek.

In het kort: Facebook verandert naam naar Meta en brengt alle andere bedrijven als zusterbedrijven onder zich (Facebook, Instagram, WhatsApp, etc) Gelijkwaardig aan Alphabet van Google Meta verandert van strategie en focust niet meer op het bereiken van zoveel mogelijk mensen. Meta investeert miljarden in de Metaverse De Metaverse is een digitale wereld waar mensen kunnen bewegen tussen verschillende apparaten en kunnen communiceren in een virtuele omgeving. Volgens oprichter Mark Zuckerberg moet de nieuwe naam beter reflecteren waar het bedrijf heen wil met zijn technologie. Het bedrijf gaat zich minder focussen op het bereiken van een zo groot mogelijk publiek en wil juist meer jongvolwassenen van tussen de 18 en 29 jaar bereiken. Volgens Zuckerberg gaat het jaren duren om de verschuiving in de werkwijze te volbrengen. "Het betekent waarschijnlijk dat het aantal overige gebruikers minder snel zal groeien dan anders het geval zou zijn", zegt Zuckerberg. "Maar onze diensten zullen wel sterker worden voor jongeren." Uit gelekte interne berichten van het bedrijf bleek eerder dat het Facebook niet wil lukken om mensen jonger dan dertig jaar aan zich te binden. Precieze plannen zijn niet bekend, al zei Zuckerberg wel dat Instagram veel meer nadruk zal leggen op video's. Daarmee gaat Facebook harder de strijd aan met TikTok, dat door Zuckerberg "een van de grootste concurrenten ooit" genoemd wordt. Facebook zal de komende jaren ook flink investeren in de metaverse. Dat moet een gedeelde online wereld worden waarin mensen kunnen praten, werken en gamen. In de metaverse moet alles van Facebook samenkomen. De 'wereld' is niet gebonden aan platte schermen en is ook te bezoeken via virtualreality- of augmentedrealitybrillen. Facebook ziet VR en AR als "de volgende generatie van online sociale ervaringen". Wel zullen de investeringen op dit gebied een hap nemen uit de winst van het bedrijf. Dit jaar investeert het bedrijf omgerekend 19 miljard dollar (zo'n 16,3 miljard euro), volgend jaar komt dat bedrag naar schatting uit tussen de 29 miljard en 34 miljard dollar. Wat is de Metaverse? De metaverse is een digitale wereld waar mensen kunnen bewegen tussen verschillende apparaten en kunnen communiceren in een virtuele omgeving. Volgens Zuckerberg zullen mensen niet kijken naar het internet, maar onderdeel van het internet zijn. Gebruikers kunnen zichzelf uiten via avatars, digitale kleding, digitale goederen, en de apps die ze hebben, welke ze meenemen van de ene plek naar de andere plek. Een groot onderdeel van de digitale ervaring is de mogelijkheid om je eenvoudig van de ene plek naar de andere plek te verplaatsen. Dit klinkt nog wat abstract dus om het een en ander te vereenvoudigen is hier een voorbeeld: stel je voor dat je over straat loopt en ineens trek krijgt. Meteen naast je verschijnt een automaat, gevuld met de producten die je in gedachten had. Je stopt, kiest een artikel uit de automaat, het wordt naar je huis gestuurd, en je loopt rustig verder. Momenteel kun je het internet alleen beleven als je er naartoe gaat, maar met nieuwe apparaten en technologieën zullen we het elke dag en overal kunnen ervaren. In 2014 zette Mark Zuckerberg de eerste stappen voor dit masterplan toen hij het bedrijf Oculus VR overnam voor 2 miljard US dollar. Oculus VR stond vooral bekend om zijn Oculus Rift, de virtual reality bril die ontwikkeld was voor gaming doeleinden. Zuckerberg gaf destijds al aan de bril ook in te willen zetten voor andere doeleinden, zoals onderwijs- of medische doeleinden. Inmiddels worden de brillen al voor verschillende activiteiten gebruikt. Zo gebruikt Walmart de Oculus brillen om hun werknemers te trainen voor scenario’s die niet in het echte leven nagebootst kunnen worden, denk aan extreme weersomstandigheden of Black Friday. Daarnaast wordt er samengewerkt met het kinderziekenhuis in Los Angeles om een VR-simulatie na te bootsten die medische studenten en personeel in zeldzame, maar risicovolle pediatrische traumasituaties plaatst, waar beslissingen van een fractie van een seconde bepalen of een patiënt leeft of sterft. Om van de metaverse een succes te maken is het van belang dat Facebook eerst zijn gebruikers naar het platform weet te krijgen. Dit zullen ze realiseren door het platform zo toegankelijk en goedkoop mogelijk te maken. Een bekende formule waarbij Zuckerberg met behulp van netwerkeffecten het platform zal laten groeien, alvorens er überhaupt geld verdiend wordt. Deze visie komt ook tot uiting in de Oculus producten welke de afgelopen jaren goedkoper zijn geworden terwijl de kwaliteit verbeterd is. Ook investeert Facebook flink in gameontwikkelaars van AR en VR games. Omdat het voor desbetreffende developers op dit moment nog niet winstgevend is om games te produceren, gezien de vraag naar desbetreffende producten te klein is, investeert FB zelf in hen om aanbod te creëren, waardoor het aanbod aantrekkelijker wordt voor gebruikers. Dat Facebook groot inzet op de metaverse is goed te zien aan hun werknemers allocatie. Op dit moment werkt zo'n 20% van de werknemers van Facebook aan AR en VR. Hoeveel Facebook precies investeert aan de metaverse is onduidelijk. David Wehner, CFO van Facebook, blijft er bewust geheimzinnig over, maar gaf in de meest recente earnings call aan dat het om miljarden per jaar gaat. Mark Zuckerberg wil het nieuwe computing platform (de opvolger van desktop en mobiel) bouwen wat in zijn ogen de metaverse gaat worden. Hiermee hoopt Facebook de positie te verwerven die Apple en Google momenteel genieten met hun app stores. Het lijkt erop dat Facebook al zijn producten die het nu aanbiedt binnen de Metaverse samen wil brengen. Facebook shops, Facebook payments en hun e-commerce initiatieven zijn op dit moment al fantastische producten om aan hun gratis apps geld te verdienen, maar bieden tevens geweldige mogelijkheden binnen de metaverse. Facebook heeft de netwerkeffecten en kwaliteitsproducten om deze initiatieven tot een succes te maken, waarmee het financiële risico op falen van de metaverse verkleind wordt. De metaverse is een bet op het visionairschap van Mark Zuckerberg. Als het verleden een garantie is voor de toekomst, dan zal de visie van Mark ook ditmaal uitkomen en zal de metaverse de werkelijkheid van de toekomst zijn. Bekijk hier uitleg van Facebook zelf: Lees hier een analyse van Facebook

Als het aan de Nederlandse tech/miljardair Jitse Groen lag dan stond het aandeel vele malen hoger dan nu. De CEO van JustEat, moeder onderneming van de Nederlandse tak: Thuisbezorgd, voelt zich vaak niet begrepen door de media, vindt dat JustEat geen concurrentie heeft terwijl het barst van de maaltijd bezorgers en vindt dat boodschappen bezorgen niets gaat opleveren. JustEat Takeaway staat inmiddels 43% lager dan zijn piek. Jitse Groen viel Uber CEO aan in April en de twee hadden flinke ruzie. Groen beschuldigde zijn concurrent ervan diens plannen via de krant naar buiten te hebben gebracht om de beurskoers van Just Eat Takeaway te drukken. Daarbij impliceerde hij dat Uber die tactiek vaker gebruikt. Dara Khosrowshahi, de CEO van Uber reageerde op Groens tweet met het advies om wat minder op de aandelenkoers op korte termijn te letten en meer aandacht aan de techniek en operaties van zijn bedrijf te besteden. Op zijn beurt besloot Groen de Uber-baas ook wat advies te geven. "Ga anders eerst belasting betalen, geef je bezorgers minimumloon en betaal sociale premies voor je een oprichter advies gaat geven hoe hij zijn bedrijf moet leiden." Ook vandaag keldert JustEat met bijna 4% weer wegens een concurrent. Deliveroo, die wel boodschappen wilt bezorgen is een flinke doorn in het oog van Jitse. Het aandeel Just Eat Takeaway - dat geen boodschappen bezorgt, staat op vandaag, na het nieuws op een verlies van een kleine 4%. De activistische belegger Cat Rock drong daar deze week wel op aan in een brief en wilt dat Jitse Groen mee gaat in de tijd door in te spelen op consumenten behoefte. Jitse vindt dat JustEat focus moet hebben. Cat Rock zegt het volgende: “However, JET management failed to fix the deep and damaging undervaluation of its equity by taking tangible action to unlock the value of its portfolio. In fact, the Capital Markets Day only highlighted the magnitude of the problem – today, JET trades at less than 8x 2022 normalized EBITDA based on management’s long-term margin guidance. A deeply depressed stock price poses a real risk to JET’s business, limiting its financial and strategic flexibility, inviting competitors to invest in its markets, and leaving the Company vulnerable to takeover bids well below its long-term intrinsic value. JET must take substantive and immediate action to solve this valuation problem." Cat Rock vindt dat Just Eat flink is ondergewaardeerd en wilt veranderingen zien. Of dat ook daadwerkelijk zo is moet nog blijken. Voorlopig investeert Jitse Groen flink om het bedrijf nog verder te laten groeien en maakte dit jaar al meer dan 446 Miljoen dollar verlies in twee kwartalen. Vorig jaar kwam dat uit op 151 Miljoen in het hele jaar. Zelf vind ik de maaltijd bezorg wereld erg niet inspirerend en veel te lage marges om echt een goede business case te bouwen voor zowel JustEat als andere maaltijd bezorgers. Daarnaast is de concurrentie moordend en is het nog te onduidelijk welke businessmodel het uiteindelijk gaat overleven. Dat neemt niet weg dat er geen kansen liggen voor Jitse om de markt te veroveren en alle critici van zich af te slaan. Aan zelfvertrouwen geen gebrek. Wat denk jij... Kan deze excentrieke CEO daadwerkelijk zorgen dat JustEat een winnaar wordt en blijft in deze markt? Bespreek het hier op Discord. Nog twee dagen om je kortingscode te verzilveren: OKTOBER - Lid worden kan hier.

Dropbox is een clouddienst voor het online opslaan van bestanden. De gebruiker kan er bestanden mee synchroniseren met verschillende computers en mobiele apparaten en ze tegelijkertijd delen met derden. Het bedrijf is gevestigd in de VS en is verhandelbaar op de Amerikaanse aandelenmarkt. Dropbox kent inmiddels 4 verschillende soorten diensten: · Cloudservices voor individuelen · Cloudservices voor Teams · HelloSign voor het ondertekenen van documenten · DocSend voor het beveiligen van belangrijke document Hieronder is te zien wat Dropbox allemaal te bieden heeft op basis van haar verschillende diensten: Bovenstaand zijn alle verschillende soorten prijzen van abonnementen en de desbetreffende dienst zichtbaar. Dropbox zelf houdt zich voornamelijk bezig met het beheren van data en dit toegankelijk te maken voor een andere partij. Buiten deze dienst is het naast hun core-business ook nog 2 andere diensten gaan aanbieden. HelloSign is een van deze 2 additionele diensten. HelloSign kan worden aangeschaft voor het ondertekenen van belangrijke documenten. Verder biedt het handige andere PDF opties, zo is het mogelijk om de verschillende PDF’s samen te voegen. De laatste dienst is DocSend, dit is het meest recent ontwikkelde dienst door Dropbox. Hierin kunnen bestanden versleuteld worden verstuurd en zorgt Dropbox ervoor dat de bestanden beter worden beveiligd. Ook kunnen er analyses op worden gedaan en handtekeningen geplaatst worden. Dit zijn de hoofdactiviteiten van Dropbox, verder zal dit aandeel worden geanalyseerd op basis van 3 niveaus. Bij ieder niveau wordt er steeds dieper de onderneming ingedoken. Niveau 1 Gebruikers De hierboven genoemde activiteiten/diensten van Dropbox worden door ruim 700 miljoen geregistreerde consumenten gebruikt. In totaal zijn er meer dan 550 miljard bestanden opgeslagen in de cloud van Dropbox. In totaal zijn er 16.14 miljoen betaalde gebruikers. 80% van deze gebruikers, gebruikt dit voor zakelijke doeleinden. (Q2, 2021) Ieder jaar groeit het aantal betaalde gebruikers van Dropbox. Echter neemt de stijging van het aantal nieuwe gebruikers af. Gezien de huidige cijfers zal ook Dropbox dit jaar een afname zien in het totaal aantal nieuwe gebruikers. Echter genereren ze wel steeds meer omzet per betaalde gebruiker. De toename van de gemiddelde uitgave is een goede ontwikkeling gezien de daling van het aantal nieuwe gebruikers. Doelgroep & Target De doelgroep van Dropbox varieert van individuen, kleine teams tot grote bedrijven, met diensten die zijn afgestemd op iedere groep die gebruik wilt maken van een cloud service. Deze doelgroep proberen zij te bereiken door organisch te groeien Dit houdt in dat ze zonder al te veel betaalde marketing, er voor willen zorgen dat meer mensen hun diensten gaan gebruiken. Ze willen dus bereiken dat meer mensen Dropbox gaan gebruiken door gebruik te maken van hun 700+ miljoen geregistreerde accounts. Zo zorgen zij ervoor dat Dropbox regelmatig ter sprake komt, ook binnen het bedrijfsleven. Vanuit die enkele mensen binnen het bedrijf proberen zij uit te breiden naar meer gebruikers. Verder zijn een aantal groeifactoren geformuleerd: · De huidige gebruikers te stimuleren om betaald gebruiker te worden · De huidige gebruikers te stimuleren om gebruik te maken van add-ons of extra licenties. (Dit is overigens ook al zichtbaar in de stijging van de uitgave per betaalde gebruiker.) · Gebruik maken van de huidige gebruikers om nieuwe inzichten te krijgen voor innovatie omtrent de huidige diensten. · Investeren in integratie op lokaal gebied van de consument en het omarmen van de diensten van Dropbox. Op deze manier kunnen zij zich onderscheiden van de concurrenten en zijn ze moeilijk vervangbaar. Omzet De omzet van Dropbox is te vinden in onderstaande tabel. Er is hier een daling zichtbaar in de stijging qua omzet. Er wordt in 2021 een groei verwacht van 225 miljoen euro ten opzichte van vorig jaar. Winst De brutowinst van Dropbox neemt ieder jaar toe. Bij Dropbox is ieder jaar een groei in de brutowinst te vinden. Dit is te danken aan de lage kostprijs van de omzet. Deze nemen namelijk ieder jaar nauwelijks toe, terwijl de omzet door blijft groeien. De nettowinst van het bedrijf is echter al 4 jaar lang negatief. Dit is ook te zien in onderstaande tabel: PS Ratio De PS ratio, oftewel de price to sales ratio van DBX, is een ratio van de omzet per aandeel gedeeld door de prijs van het aandeel. Dit is een waarderingsmaatstaf voor het desbetreffende bedrijf. De PS ratio is aan de hoge kant, dit duidt er op dat het aandeel overgewaardeerd wordt. Alles boven het cijfer 4 wordt gezien als ongunstig. Bij DBX is te zien dat de PS ratio aan het teruglopen was tot aan Q2 van 2020. Vanaf dat moment is er weer een duidelijke uptrend zichtbaar. Niveau 2 Directie De CEO van het DBX is Andrew W. Houston. Andrew heeft Dropbox opgericht en is zit ook in de board of directors van Facebook. De director van Dropbox is Adam Nash, ook hij zit bij verschillende directies. Nash heeft hiervoor bij de directie van eBay gezeten en heeft diploma’s van Stanford en Harvard. De CFO van Dropbox is Timothy J. Regan. Hij zit ook in de directie van Celamin Ltd., dit is een bedrijf wat zich bezig houdt met landbouw in Noord-Afrika. Toekomstvisie Dropbox De toekomstvisie is hierboven al deels geformuleerd. Zij hanteren een strategie genaamd: ‘Land to expand’. Zij gebruiken hun huidige gebruikers als marketing. De huidige gebruikers zorgen er namelijk voor dat zij potentiële andere gebruikers de app laten downloaden om eventuele bestanden te delen met collega’s, familie, andere bedrijven. Op deze manier integreert Dropbox in de zakelijke en privé sfeer. Om deze strategie te implementeren en te handhaven heeft Dropbox de volgende focus gehanteerd afgelopen jaren: · Authenticatie: Beveiliging van de documenten is belangrijker geworden dan ooit. · Compliance: Het kwam voor dat sectoren Dropbox niet konden gebruiken vanwege de benodigde features, wet- en regelgeving en normen van de desbetreffende sector. · Administratie: Dropbox heeft ervoor gezorgd dat er verschillende niveaus van zichtbare informatie worden getoond per functie. · Integratie: Door te integreren in andere applicaties maakte Dropbox het mogelijk om meer gebruik te maken van de diensten en het makkelijker te maken voor bedrijven om Dropbox te implementeren in haar eigen systeem. Alle bovenstaande geïmplementeerde functies dragen bij aan het toegankelijker worden voor nieuwe gebruikers en het doordringen in de zakelijke sferen. Deze functies zijn bedacht en geïmplementeerd door te luisteren naar de consument. Uit onderzoek bleek namelijk dat er 2 verschillende bedreigingen zich voordeden: · Consumer app: Dropbox focuste zich voornamelijk op de consumentenmarkt en niet zo zeer op de zakelijke markt. Dit resulteerde erin dat veel bedrijven afzagen van het implementeren van Dropbox en dit schaadde de reputatie van Dropbox omdat zij niet het juiste DNA zouden hebben. · Competitie: Dropbox heeft concurrentie van de grootste bedrijven van de wereld. Google, Microsoft en Apple hadden allemaal platformen ontwikkeld waarop bestanden konden worden opgeslagen en gedeeld. Deze bedreiging van de concurrentie doet zich op de dag van vandaag nog steeds voor. Bedreigingen Hedendaags worden er vooral andere redenen gezien als bedreiging op de huidige bedrijfsvoering. Hieronder worden risico’s geformuleerd die een bedreiging vormen voor Dropbox: · Data verlies · Diefstal van data · Beschadigde gegevens · Delen van gevoelige informatie · Overtreden van wetten en regelgeving Buiten deze risico’s voorziet het bedrijf ook heel veel andere bedreigingen die Dropbox moeilijkheden zou kunnen opleveren in de toekomst: Het bedrijf is afhankelijk van het vermogen van het aantrekken van nieuwe betalende gebruikers en het behouden van de huidige betalende gebruikers. Een afname van upgrades of aflopende abonnementen vormen een bedreiging voor de bedrijfsresultaten. Ze hebben een geschiedenis van verliezen en door potentiële uitgaven kunnen ze niet beloven om winstgevend te blijven Het bedrijf is afhankelijk van andere apparaten, systemen en andere derde partijen waar zij geen invloed op hebben ·Het risico op het niet snel kunnen aanpassen op snelle technologische veranderingen. Het managen van potentiële groei of het kunnen nastreven van hun groeiplan. Iedere verandering of kwalitatief falen van diensten kan een negatieve invloed hebben op bestaande en/of nieuwe gebruikers. Dropbox werkt samen met externe partijen voor het verbeteren van haar services, als die relaties worden beëindigd kan dit een negatieve invloed hebben op de lange termijn. Dropbox koopt nieuwe bedrijven en krijgt ook aanbiedingen om overgenomen te worden wat een risico is van de waarde van het aandeel. De stijging van de omzet neemt af in percentage en dit zou ook mogelijk kunnen zijn in de toekomst. Aanpak van bedreigingen De bedreiging omtrent het aantrekken en behouden van de huidige gebruikers stimuleren zij door add-ons voor te stellen, promoties voor het upgraden van je account en door middel van hun ‘Land to Expand’ strategie. De aanpak van data beveiliging pakken zij aan door het team uit te breiden op het gebied van data-security, een tweevoudige verificatie systeem en oude Dropbox gebruikers van 2012 of ouder een nieuw wachtwoord te laten kiezen. Om de technologie bij te houden, investeert Dropbox in haar R&D team. Op deze manier hopen zij dat de adoptie van nieuwe klanten te behouden, de kwaliteit van Dropbox te verhogen en klanten unieke ervaringen te bieden. Concurrenten Iedere vorm van het opslaan van data kan gezien worden als een concurrent van Dropbox. Hieronder zijn een aantal gegevens uit een onderzoek weergegeven waar zij zich op onderscheiden ten opzichte van de concurrentie. Productiviteit en gebruiksvriendelijkheid staat hoog in het vaandel. Income statement Current ratio De current ratio, is een ratio wat een kengetal weergeeft, in hoeverre de onderneming aan haar schulden kan voldoen op de korte termijn. Hoe hoger de ratio, des te beter. Boven het cijfer 1 wordt over het algemeen gezien als een goede ratio. Hierin is voor Dropbox een goede ratio te vinden. De ratio van 2021 is tot en met kwartaal 2. Debt Ratio Debt ratio = het vreemd vermogen (kort en lang) gedeeld door het totale vermogen, keer 100 procent. Oftewel het weergeeft een percentage waarin de schulden worden vergeleken met de totale bezittingen. Hoe lager het percentage, des te beter. Het 100% level is het kantelpunt waarin de onderneming dus meer schuld heeft dan bezittingen en andersom. Hoe hoger het percentage, des te moeilijker het wordt om aan de schulden te kunnen voldoen op de lange termijn. Cashflow statement Operating cashflow Als we kijken naar de operating cashflow van DBX zien we een stijgende lijn. Dit is een gunstig teken. Investing cashflow Bij de investing cashflow kijken we naar de inkomsten en uitgaven met betrekking tot investeringen. Deze waren in 2017 ondermaats, dit werd dan ook gecompenseerd in 2018. Financial cashflow Financial cashflow zegt wat over enerzijds betalingen van een bedrijf aan bijvoorbeeld aandeelhouders en anderzijds de inkomsten door investeringen. Free cashflow Free cashflow is een term die wordt gebruikt in de corporate finance om de financiële gezondheid van een onderneming aan te tonen. Het bedrag wat overblijft nadat men de kosten heeft afgetrokken van het bedrijfsresultaat, wordt de free cashflow genoemd. Ook hierin is Dropbox enorm in verbeterd, de meest opvallende stijging is die van 2020 t.o.v. 2019. Doelstelling uitgave Als we kijken waar alle investering naar toe gaan in verhouding met de omzet, is Dropbox goed op weg om haar lange termijn doelen te behalen. R&D, S&M en G&A zitten alle drie al op het lange termijn doel. Echter zal er nog wel flink moeten worden gesleuteld aan de free cashflow. Echter, zoals is te zien in bovenstaande alinea, is er een flinke sprong gemaakt ten opzichte van 2019. Niveau 3 Als we kijken naar Dropbox in het algemeen kunnen er redelijk veel conclusies worden getrokken. Zo zijn er redelijk veel voordelen en nadelen aan het bedrijf. De voordelen zijn dat het bedrijf al een vrij groot aantal gebruikers heeft, deze ieder jaar nog groeien, het veel geld besteedt aan R&D en S&M om de concurrentie voor te blijven en de klant te voorzien van hoogwaardig niveau van service en kwaliteit. Als we kijken naar de omzet neemt deze nog ieder jaar toe, echter neemt deze stijging percentueel af. Dit gaat gepaard met het aantal nieuwe betalende klanten. Echter neemt de omzet per betalende klant wel toe, dit is erg gunstig voor het bedrijfsresultaat. Echter als we kijken naar de nadelen zien we veel concurrenten. Deze concurrenten zijn niet klein en de markt is redelijk eenvoudig om op toe te treden. Dropbox heeft dus enorm veel concurrentie. Buiten de concurrentie zien we ook dat privacy en wetgeving een belangrijk onderdeel worden van de samenleving. Het is maar de vraag in hoeverre Dropbox opgewassen is tegen deze bedreigingen en risico factoren. Dit zijn namelijk macro economisch events waar het bedrijf zelf geen invloed op kan uitoefenen. Op dit moment is het aandeel op basis van de P/S ratio vrij hoog gewaardeerd. P/E ratio’s kunnen niet worden berekend omdat het bedrijf geen winst maakt. De EPS verwachtingen worden per kwartaal telkens dik verslagen. Verder als we kijken naar de market cap van Dropbox is dit niet heel groot. Er is absoluut ruimte voor terreinwinst. Als laatste kunnen we kijken naar de targets van analisten en het institutional ownership. Dropbox heeft een gemiddelde prijsverwachting van 36 dollar per aandeel. Dit is circa 6 dollar hoger dan de huidige koers. Een opvallend gegeven is de institutional ownership. Het aandeel wordt voor 87,30% beheerd door investeringsmaatschappijen. Einde Dit was de analyse van Dropbox. Hopelijk is er een beter beeld ontstaan omtrent de activiteiten, strategie, doelgroep, risico’s, voor- en nadelen en financiën van de onderneming. Dit is een analyse van iemand binnen de community! Mocht je ook lid willen worden dan kan dit hier. Je kan de transacties van Rabi (De Belegger) bekijken en meer leren over beleggen en aandelen selecteren!