Doorzoek deze website

In het kort: JPMorgan komt met opvallende bijstelling over de economische vooruitzichten voor 2025. De spanningen tussen de VS en China lijken af te nemen: maar wat betekent dat écht voor de markt? Ondanks minder recessie-angst blijft JPMorgan waarschuwen voor stevige economische tegenwind. Een paar weken geleden was het beeld nog helder. Analisten, economen en beleggers rekenden massaal op een Amerikaanse recessie in 2025. De risico’s stapelden zich op, van vertragende groei tot toenemende geopolitieke spanningen en een handelsoorlog. Maar plots is de toon omgeslagen. En als die verandering van toon afkomstig is van niemand minder dan J.P. Morgan, spitsen aandeelhouders hun oren. J.P. Morgan heeft haar inschatting van de recessiekans in 2025 stevig aangepast. Niet een paar procentpunten, maar een forse bijstelling. En hoewel dat misschien klinkt als goed nieuws, is het de nuance die beleggers niet mogen missen. De reden? De geopolitieke wind is gaan liggen. Waar eerder het handelsconflict tussen de VS en China opnieuw leek te escaleren, zien we nu tekenen van ontspanning. President Trump heeft onverwacht enkele van zijn agressievere tariefmaatregelen teruggedraaid. Het effect daarvan op de markten liet zich raden: beleggers ademden opgelucht, koersen trokken aan, en risico-appetijt nam toe. Maar het verhaal eindigt daar niet. “De recente koerswijziging op het gebied van Amerikaanse-Chinese tarieven heeft ons denken op twee belangrijke manieren veranderd,” zegt Joseph Lupton, wereldwijd econoom bij J.P. Morgan. De eerste verandering? Een veel kleiner koopkrachtdrukpunt door een afgezwakt tariefbeleid. De tweede? Een signaal vanuit het Witte Huis dat er minder draagvlak is voor het mantra van ‘korte pijn, lange winst.’ Het gevolg? J.P. Morgan verwacht geen recessie meer in de VS. Maar dat betekent allerminst dat het economisch rozengeur en maneschijn wordt. De waarschuwing blijft namelijk stevig overeind: de economische groei zal naar verwachting de rest van het jaar zwak blijven. Want ondanks de afzwakking van het tariefbeleid blijft de impact ervan substantieel. Stel je een impliciete belasting voor van honderden miljarden dollars, opgelegd aan Amerikaanse huishoudens en bedrijven. J.P. Morgan raamt de nieuwe ‘effectieve’ tariefdruk op 13,4%. Dat komt neer op een belastingverzwaring van 430 miljard dollar: goed voor 1,4% van het Amerikaanse bbp. Zo’n schok werkt door in sentiment, bestedingen en investeringen. En wat betekent dat voor de centrale banken, met name de Federal Reserve? Verrassend genoeg: weinig op korte termijn. J.P. Morgan ziet de Fed pas in december opnieuw de rente verlagen. Tot die tijd? Afwachten. “Our updated labor market outlook is less demanding of immediate action to stem employment risks,” zegt Michael Feroli, hoofdeconoom van J.P. Morgan in de VS. Anders gezegd : de arbeidsmarkt is nog robuust genoeg om de rente ongemoeid te laten. Maar vanaf december voorziet de bank drie opeenvolgende renteverlagingen, wat zou leiden tot een rente van 3,25–3,5% in het tweede kwartaal van 2026. Voor beleggers is dit een complexe boodschap. Geen recessie, maar ook geen groeiversnelling. Geen paniek, maar ook geen euforie. De markten lijken een adempauze te nemen, maar de onderstroom blijft onrustig. China doet het iets beter dan verwacht, met een groeibijstelling omhoog, maar blijft ondermaats. Wereldwijd blijft de groeiverwachting steken op 1,3%: ver onder het potentiële niveau. Sub-par growth, noemen de analisten het. En wie tussen de regels leest, begrijpt: zelfs zonder recessie is het pad bezaaid met onzekerheden. De boodschap van J.P. Morgan is helder, al klinkt ze gematigd optimistisch.

In het kort: Warren Buffett noemt dollar-cost averaging (DCA) "het domste wat je kunt doen" — maar maakt een uitzondering voor de doorsnee belegger. Berkshire Hathaway beheert momenteel $348 miljard in cash en korte termijn staatspapier, en Buffett kiest ervoor dit grotendeels aan de zijlijn te houden totdat zich buitenkansen aandienen. Voor wie passief belegt in indexfondsen, is het maandelijks beleggen van een vast bedrag wél verstandig volgens Buffett — vooral als dat uit nieuw inkomen komt, niet uit eenmalig vermogen. Het is een opmerking die je niet elke dag hoort van Warren Buffett, hij zei namelijk over DCA-beleggen : ”   ithe dumbest thing in the world.”   Toch is dat exact wat hij zei tijdens de jaarlijkse aandeelhoudersvergadering van Berkshire Hathaway. Buffett reageerde op een denkbeeldig scenario waarbij Berkshire verplicht zou zijn om jaarlijks $40 tot $50 miljard aan overtollige cash via een vaste systematische strategie (zoals dollar-cost averaging) te beleggen, ongeacht wat de markt doet. Daarover zei hij: “That would be the dumbest thing in the world to invest in that manner.” Buffett reageerde op een denkbeeldig scenario waarbij Berkshire verplicht zou zijn om jaarlijks $40 tot $50 miljard aan overtollige cash via een vaste systematische strategie (zoals dollar-cost averaging) te beleggen, ongeacht wat de markt doet. Daarover zei hij: Zijn reden? De cijfers. En Buffett heeft $348 miljard aan liquide middelen om het verschil te maken: Bron: Bloomberg Dollar-cost averaging (DCA) is een populaire beleggingsstrategie waarbij je systematisch op vaste momenten een vast bedrag belegt. Dit verlaagt het risico om op het "verkeerde" moment in te stappen. Het idee is eenvoudig: door op meerdere momenten te kopen, koop je gemiddeld tegen een betere prijs. Lees ook: Warren Buffett en BofA zien extreem zeldzame kans en investeren honderden miljarden Maar voor Buffett, die sinds 1965 met Berkshire Hathaway gemiddeld bijna twee keer zoveel rendement behaalde als de S&P 500, is DCA inefficiënt. Als je zoals hij een enorme cashpositie hebt en op zoek bent naar uitzonderlijke koopjes, dan loont wachten. “We hebben veel geld verdiend door niet altijd volledig belegd te zijn” Buffett’s aanpak is gebaseerd op een geduldige allocatie van kapitaal. En met succes. In de nasleep van de financiële crisis investeerde Berkshire miljarden in banken als Bank of America. In 2016 legde hij ruim $35 miljard op tafel voor een positie in Apple. In 2020 greep hij zijn kans in Japanse handelsfirma’s als Itochu en Marubeni. Warren Buffett zijn huidige portoflio bevat nog de volgende grote namen: Bron: Gurufocus Wat valt daarbij op? Allemaal investeringen op momenten dat de markt een correctie had doorgemaakt en de waarderingen laag waren. Buffett koopt pas wanneer de waardering aantrekkelijk is en de verwachte opbrengst hoog. En tot die tijd laat hij zijn geld liever op de plank liggen. De implicatie? Voor vermogensbeheerders of individuele beleggers met grote bedragen en kennis van zaken is wachten op een dip statistisch rationeler dan gestaag aankopen. Berkshire Hathaway heeft op 31 maart 2025 een kaspositie van $348 miljard , grotendeels in kortlopende staatsobligaties. Wanneer werkt DCA wél volgens Buffett? Buffett maakt één duidelijke uitzondering: voor de passieve belegger met een vast maandelijks inkomen  is DCA juist een uitstekende strategie. Niet omdat het het hoogste rendement oplevert, maar omdat het een consistent en gedisciplineerd investeringsproces oplevert. En dat is essentieel voor wie simpelweg het marktgemiddelde wil halen. “We don't think it's improper, actually, for people who are passive investors just to make a few simple investments and sit for their life in them,” aldus Buffett. Als je dus niet probeert de markt te verslaan, maar gewoon indexrendementen wil behalen, is systematisch investeren in een indexfonds — ongeacht de beurskoers — een degelijke aanpak. Belangrijk daarbij is wel dat het om nieuw inkomen gaat. Heb je echter een grote som geld op je rekening staan? Dan is volgens Buffett in één keer instappen  statistisch voordeliger dan spreiden over maanden. De cijfers: waarom lump-sum statistisch slimmer is Onderzoek van Vanguard (2012) laat zien dat lump-sum investeren in 66% van de gevallen betere resultaten geeft dan DCA. De reden? Aandelenmarkten stijgen historisch gezien vaker dan ze dalen. Door uit te stellen via DCA mis je gemiddeld genomen koerswinst. Lump-sum investeren  betekent dat je een groot bedrag in één keer belegt, in plaats van het over meerdere momenten te verspreiden (zoals bij dollar-cost averaging). Waarom lump-sum meestal beter werkt Omdat aandelenmarkten historisch gezien vaker stijgen dan dalen. Hoe langer je volledig belegd bent, hoe groter je kans op rendement. Dus door meteen alles te investeren, profiteer je sneller van koersstijgingen en dividend. Maar: het voelt risicovoller, zeker als de markt net daarna daalt. Daarom kiezen veel mensen toch voor DCA, ook al is het statistisch gezien vaak minder winstgevend. Voorbeeld : stel je hebt $120.000 te investeren. Beleg je dit direct in een indexfonds, dan is de verwachte waarde na 10 jaar hoger dan wanneer je $10.000 per maand zou investeren. Volgens de simulaties van Vanguard ligt het gemiddelde verschil rond de 2,3% per jaar  in het voordeel van de lump-sum methode. Morningstar-onderzoek toont aan dat de gemiddelde indexbelegger ongeveer 0,8% per jaar  slechter presteert dan het fonds waarin hij of zij belegt. Dat komt vaak door irrationeel gedrag: mensen stappen in wanneer de beurs stijgt (FOMO) en verkopen wanneer het daalt (paniek). DCA helpt deze emotionele valkuilen vermijden door automatisch en consequent te beleggen, zonder te kijken naar de koers. Dat is de kracht ervan — vooral voor wie beleggingen combineert met een druk leven, beperkte kennis of weinig tijd. Buffett speelt een ander spel dan de meeste mensen. Hij wacht op uitzonderlijke kansen en belegt dan massaal. Dat werkt als je honderden miljarden beheert en niet bang bent om maandenlang niets te doen. Maar voor de doorsnee belegger, met maandelijkse inkomsten en een langetermijnvisie, blijft DCA een praktisch en emotioneel stabiel alternatief. Mits goed toegepast, en mits je niet vergeet: je speelt een ander spel dan Warren Buffett . En dus mag je ook andere regels volgen.

In het kort: Alphabet verkocht 83% van zijn belang in CrowdStrike, mogelijk om strategische redenen en vanwege concurrentie via de overname van Wiz. CrowdStrike blijft een toonaangevende speler in AI-cybersecurity, maar de omzetgroei vertraagt en marges komen onder druk te staan. De waardering van het aandeel is hoog ten opzichte van sectorgenoten, wat het risico-rendementsprofiel op korte termijn minder aantrekkelijk maakt. In het eerste kwartaal van 2025 heeft Alphabet, het moederbedrijf van Google, een opvallende beweging gemaakt door 83 procent van zijn belang in CrowdStrike (NASDAQ: CRWD) te verkopen. De timing is interessant: CrowdStrike staat op een recordhoogte en heeft sinds begin 2024 een indrukwekkende koerswinst van 36 procent geboekt, waarmee het zijn sectorgenoten en de bredere markt ruimschoots heeft verslagen. De prestatie van het aandeel de afgelopen jaren: Bron: Nasdaq Volgens de 13F-rapportages van Alphabet ging het aantal aandelen terug van 427.895 naar slechts 74.230. Het is voor het eerst in een jaar dat Alphabet zijn positie in het bedrijf significant aanpast. Dat roept de vraag op: is dit winstneming of een verschuiving in strategie? Twee redenen voor de verkoop De verkoop kan worden toegeschreven aan twee onderbouwde oorzaken: 1. Winstneming op een piekniveau CrowdStrike noteert op het moment van schrijven $472,03, waarmee de beurswaarde is opgelopen tot $118 miljard. Na een herstel van een wereldwijde outage vorig jaar en een sterke koersontwikkeling in 2025, lijkt Alphabet het momentum te hebben benut om winst veilig te stellen. 2. Strategische herpositionering na overname Wiz Alphabet heeft recent Wiz overgenomen, een snelgroeiend cloud-native cybersecuritybedrijf dat concurreert met CrowdStrike. Door Wiz te integreren in zijn AI-gedreven Google Cloud-aanbod, verandert Alphabet van een investeerder in CrowdStrike in een directe concurrent. Het is dan ook logisch dat Alphabet zich financieel distantieert. Lees ook: Nvidia kroont dit aandeel tot absolute cloudkoning De cijfers achter CrowdStrike’s sterke beursjaar CrowdStrike staat bekend als een pionier in AI-native cybersecurity, en ook dit jaar doet het aandeel het goed. De eerste vijf maanden van 2025 leverden het aandeel een rendement op van 36 procent, tegenover een vrijwel vlakke prestatie van de S&P 500. Voor het eerste kwartaal van fiscaal jaar 2026, dat op 3 juni wordt gerapporteerd, verwacht het bedrijf een omzet tussen de $1.100,6 miljoen en $1.106,4 miljoen. Daarmee komt de jaar-op-jaar groei uit op ongeveer 20 procent – een significante vertraging ten opzichte van de 25 procent groei in Q4 van het vorige boekjaar. De verwachtingen voor het komende kwartaal: Bron: Seeking Alpha Deze afkoeling komt na meerdere kwartalen van afnemende groeipercentages. Dit baart vooral zorgen gezien de hoge waardering van het aandeel. Hieronder zie je hoe de groeipercentages afnemen terwijl de waardering torenhoog blijft: Bron: Ycharts CrowdStrike boekt ook minder vooruitgang in de groei van zijn net nieuwe jaarlijkse terugkerende omzet (ARR), die zowel wordt beïnvloed door nieuwe klanten als door upselling naar bestaande klanten: Bron: Seeking Alpha Verwachte net nieuwe ARR voor Q1-26 ligt tussen de $180 miljoen en $190 miljoen, een daling van 12 tot 14 procent ten opzichte van vorig jaar (middenpunt -13%). Dit is weliswaar beter dan in de tweede helft van fiscaal 2025, maar duidt op een structurele vertraging. Groei in ARR is essentieel voor softwarebedrijven met een abonnementsmodel. Positief is dat CrowdStrike vooruitgang boekt met zijn Falcon Flex-model, een flexibeler abonnementsaanbod dat het makkelijker maakt voor klanten om modules aan te passen en uit te breiden. Klanten op het Flex-model gebruiken gemiddeld negen modules of meer, en de totale contractwaarde van deze accounts bedroeg eind 2024 meer dan $2,5 miljard – een stijging van $800 miljoen ten opzichte van het voorgaande kwartaal. Dit wijst op succesvolle productconsolidatie, wat op langere termijn de omzet per klant kan verhogen. De operationele marge zal in het eerste kwartaal naar verwachting dalen naar het midden- tot hoogtienniveau (15–18 procent), tegenover 22 procent in dezelfde periode vorig jaar. Redenen hiervoor zijn onder meer verhoogde investeringen in AI-toepassingen, identiteitsbeveiliging, en een nieuw SIEM-platform. De verwachtte operationele marge voor Crowdstrike t.o.v. FY2024 en FY2025: Bron: Seeking Alpha Daarnaast rekent CrowdStrike op een eenmalige kost van $36 tot $53 miljoen in het eerste halfjaar, waarvan $7 miljoen in Q1. Deze kosten zijn onderdeel van een herstructurering die 5 procent van het personeel betreft. Op GAAP-basis zijn deze kosten relevant, maar op non-GAAP-niveau blijven de marges grotendeels in lijn met verwachtingen. Tijdens de vorige kwartaalupdate gaf het management een jaarguidance af van $4.743,5 miljoen tot $4.805,5 miljoen omzet, met een verwachte non-GAAP EPS van $3,33 tot $3,45. In mei bevestigde het bedrijf al via een 8-K dat het op schema ligt. Een aanpassing van de guidance bij de aankomende cijfers is dan ook niet waarschijnlijk. Gezien de korte periode tussen de bevestiging van de guidance op 6 mei en de publicatie van de cijfers op 3 juni, lijkt er weinig ruimte voor een opwaartse bijstelling. Een structureel sterkere tweede jaarhelft, zoals gebruikelijk voor CrowdStrike, zou pas in Q2 leiden tot een eventuele verhoging van de outlook is de verwachting. Waardering: een van de duurste software-aandelen ter wereld De P/E ratio van Crowdstrike: Bron: Ycharts CrowdStrike’s huidige koers impliceert een price-to-earnings (P/E) multiple van 132x , gebaseerd op de verwachte non-GAAP winst van $3,45 per aandeel voor FY26. Dit ligt: 169 procent boven het sectorgemiddelde van 49x 70 procent boven het vijfjaarsgemiddelde van het aandeel zelf (77x) Price-to-sales (P/S):  27,6 – ver boven het vijfjaarsgemiddelde van ~17. TTM price-to-free-cash-flow:  102 – tegenover een sectorgemiddelde van <40. Forward PEG-ratio (FY27):  2,87 – waar 2 al als bovengrens van gezonde groei wordt gezien. Daarnaast bedraagt het free cash flow rendement minder dan 1 procent , het laagste niveau in drie jaar. Dat is opvallend, zeker nu CrowdStrike voor het eerst meer dan $1 miljard aan jaarlijkse vrije kasstroom genereert. De kasstroompositie zal naar verwachting verder onder druk komen te staan in Q1 door uitgaven rond outage-compensatie en hogere verkoopcommissies. Het FCF-rendement van Crowdstrike: Bron: Ycharts De redenen voor voorzichtig optimisme, wat blijkt uit de huidige koers, blijven reëel maar wel vatbaar voor groeipijntjes: 98% detectiegraad  in recente MITRE-tests – een benchmark voor kwaliteit. Klantenvertrouwen blijft hoog:  97% gross retention en recordaantal miljoenencontracten. Marktgroei is robuust:  de TAM groeit van $116 miljard nu naar mogelijk >$300 miljard in 2035. Want, er zijn kanttekeningen. De cash outflows uit het Customer Commitment Program (CCP) – een reactie op de wereldwijde outage van juli 2024 – blijven nog in H1 2026 een zware druk leggen op marges. Ook de verhoging van de lange termijn belastingvoet leidde al tot een neerwaartse bijstelling van de EPS-guidance met bijna $1. Dat duwde de koers op korte termijn omlaag met 6,3%. Alphabet verkoopt CrowdStrike niet alleen om winst te nemen, maar vooral omdat het zich herpositioneert in de markt via Wiz. Dat is een strategische verschuiving die niet per se betekent dat CrowdStrike zwak is, maar wel dat het concurrentieveld verandert. Voor particuliere beleggers geldt echter dat de fundamentele kracht van CrowdStrike overeind blijft. Het bedrijf groeit, bouwt een breed AI-native platform uit en weet klanten steeds meer aan zich te binden. Tegelijkertijd zijn er korte termijnrisico’s: Vertraagde omzetgroei Druk op marges Zeer hoge waardering De markt prijst CrowdStrike momenteel alsof het bedrijf zonder onderbreking door kan groeien met ruim 25% per jaar, een vrije kasstroommarge van 34% tot 38% kan realiseren, én zijn marktaandeel verdrievoudigt richting 2035. Dat scenario is niet onmogelijk, maar vereist wel een foutloze uitvoering – in een sector die per definitie wordt gekenmerkt door onverwachte incidenten en steeds sneller veranderende dreigingen. Op 3 juni komt het antwoord op een vraag die steeds dringender wordt: houdt de waardering van een van de duurste software-aandelen van dit moment nog stand onder afkoelende groeicijfers, margedruk en een almaar kritischer markt? Beleggers zullen scherp letten op de concrete omzet- en ARR-cijfers, de ontwikkeling van de operationele marge én de toon van het management over de tweede jaarhelft. Zonder een overtuigend verhaal over hernieuwde groeiversnelling of bredere klantadoptie van het Falcon-platform, dreigt dit aandeel – ondanks zijn technologische voorsprong – het slachtoffer te worden van zijn eigen succes. Want hoe goed de technologie ook is, uiteindelijk zijn het de cijfers die bepalen of een koers op dit niveau houdbaar is. En als die cijfers niet overtuigen, kan een aandeel met een waardering als deze snel beginnen te wankelen.

In het kort: Markten geloven Trump niet (meer):  Europese beurzen reageren nauwelijks op Trumps dreiging met 50% invoertarieven op EU-goederen; beleggers zien het vooral als bluf. De cijfers spreken boekdelen:  De schade bij volledige uitvoering zou $300 miljard per jaar kunnen bedragen voor de VS alleen, met $180 miljard impact voor de Amerikaanse consument. Markten en economie onder druk:  De S&P 500 heeft sinds Trumps inauguratie al een hobbelige rit gehaad, met op het dieptepunt een daling van zo´n -20%.. Het is een van de meest dramatische handelsdreigingen sinds de Amerikaanse verkiezingen van 2024: Donald Trump dreigt met 50% invoertarieven op álle goederen uit de Europese Unie vanaf 1 juni. En toch: de Europese aandelenmarkt haalt haar schouders op. De Stoxx Europe 600  sloot op vrijdag slechts 0,93% lager op 545,13 punten , een kleine correctie vergeleken met de paniekreacties tijdens eerdere escalaties. Wat is hier aan de hand? Waarom lijken beleggers Trump niet meer serieus te nemen? En wat zeggen de onderliggende cijfers? De Europe 600 de afgelopen week: Bron: CNBC 1. De cijfers achter de dreiging: wat betekent 50% invoertarief echt? Volgens cijfers van het Amerikaanse Bureau voor Economische Analyse importeerde de VS in 2024 voor $606 miljard aan goederen uit de EU , met een goederenhandelsdeficit van $236 miljard . Als je daar een 50% invoertarief  op plakt, komt de potentiële directe kostprijs uit op dik $300 miljard per jaar . De handel-deficit van de VS de afgelopen jaren: Bron: Bureau of Economic Analysis Maar dat is nog niet alles. Volgens Barclays-analist Ajay Rajadhyaksha  wordt 60% van die kost doorberekend aan Amerikaanse consumenten , wat neerkomt op een effectieve last van $180 miljard voor Amerikaanse huishoudens . Of zoals Rajadhyaksha het stelt: “De VS zag dit ook bij China aankomen in 2018, en toen was het ook niet houdbaar. De rekensom klopt gewoon niet.” De situatie is duidelijk: deze maatregel zou leiden tot een forse binnenlandse inflatiegolf – net op het moment dat de Amerikaanse centrale bank juist probeert die inflatie onder controle te krijgen. De inflatie ontwikkeling in de VS: Bron: TradingEconomics 2. Waarom de markten Trump niet meer geloven De timing van Trumps aankondiging zegt veel. Zijn “post” op Truth Social kwam slechts enkele uren voor geplande handelsgesprekken tussen de VS en de EU. Daarbij koos hij opvallend genoeg het woord “recommending”  in plaats van “imposing” . Beleggers lijken dan ook te concluderen dat het hier niet om vaststaand beleid gaat, maar om een tactiek in een onderhandelingsspel . Lees ook: Waarom AMD’s nieuwe koers beleggers op scherp zet Het gedrag van de markt onderschrijft dit: bij eerdere “Liberation Day”-aankondigingen begin april daalde de Europese index met 2,5% tot 5% . Nu? Nauwelijks één procent. Beleggers lijken het door te hebben: men gelooft Trump simpelweg niet meer. Ook Andrew Kenningham  van Capital Economics wijst op het theatrale karakter van Trumps dreiging: “Dit lijkt eerder bedoeld als drukmiddel dan als reëel beleid. Wij houden rekening met uiteindelijk gemiddeld 10% invoertarieven.” 3. Economische zelfbeschadiging ligt op de loer Mocht Trump toch serieus zijn met zijn 50%-dreigement, dan zijn de economische gevolgen voor beide zijden van de Atlantische Oceaan aanzienlijk. Zo zou Duitsland, als grootste exporteur van Europa naar de VS, een GDP-krimp van 1,7% over drie jaar  kunnen zien, vooral als farmaceutische producten geraakt worden. Ook voor de VS zelf zijn de implicaties fors. De servicesbalans met Europa is positief: +$123,5 miljard in 2023 . Dat maakt de VS kwetsbaar voor Europese vergeldingsmaatregelen . ING-econoom Inga Fechner  noemt onder meer: Traag verlengen van Amerikaanse techlicenties Beperkingen op overheidsaanbestedingen Ingrijpen op investeringsstromen via het Anti-Coercion Instrument (ACI) Fechner schat dat als de maatregelen doorgaan, de eurozone met 0,6 procentpunt lagere groei  te maken krijgt – net genoeg om richting recessie te glijden. Trump kan blijven dreigen met invoertarieven van 50%, maar de markten lijken hem niet meer serieus te nemen. De economische realiteit – zowel in de VS als in Europa – maakt zo’n maatregel onhoudbaar. Lees ook: Dit AI aandeel steeg 1,353% in 5 jaar tijd - miljardairs blijven kopen Beleggers reageren minder heftig omdat zij het patroon herkennen: bluffen, escaleren, dan terugkrabbelen.  Maar zelfs als de dreiging geen realiteit wordt, is de schade aan vertrouwen en markten al aangericht. Trump’s aanpak veroorzaakt inflatie, onzekerheid en gespannen aandelenmarkten. Zijn populariteit op Wall Street – ooit zijn sterke troef – brokkelt zienderogen af. En dat raakt niet alleen portefeuilles, maar ook de fundamentele gezondheid van de wereldeconomie.

Nvidia boekte een kwartaalomzet van $26 miljard en overtrof daarmee de verwachtingen, ondanks $4,5 miljard aan afschrijvingen op chips voor China. De sterke cijfers van Nvidia zorgden voor een wereldwijde rally in halfgeleideraandelen; ASML, SK Hynix, en Marvell stegen mee. De cijfers benadrukken Nvidia’s rol als kernleverancier in de AI-revolutie, zelfs te midden van geopolitieke tegenwind. De kwartaalcijfers van Nvidia zijn opnieuw explosief. In het fiscale eerste kwartaal van 2025 boekte het Amerikaanse chipbedrijf een omzet van $26,0 miljard, een stijging van 262% ten opzichte van hetzelfde kwartaal vorig jaar. De nettowinst kwam uit op $14,9 miljard, ruim 628% meer dan de $2,05 miljard een jaar eerder. De koers van het aandeel steeg met 5,5% in de nabeurshandel. Dat Nvidia zulke cijfers kan neerzetten terwijl het $4,5 miljard aan voorraad moest afschrijven vanwege Amerikaanse exportrestricties naar China, zegt alles over de marktdominantie van het bedrijf in AI-chips. “Nvidia blijft hét barometer-aandeel voor alles wat met AI en chips te maken heeft. Wie Nvidia zegt, zegt de kern van de nieuwe tech-economie,” aldus een analist van Bernstein Research. Impact: wereldwijde chiprally De sterke cijfers van Nvidia brachten een kettingreactie teweeg op de wereldwijde beurzen. Vooral chipbedrijven die in de waardeketen van Nvidia opereren, boekten directe koerswinsten: SK Hynix (Zuid-Korea), leverancier van HBM-geheugens aan Nvidia, sloot de handelsdag 1,8% hoger. Tokyo Electron (Japan), gespecialiseerd in chipproductieapparatuur, steeg met meer dan 4%. In Europa noteerden ASML (+3,1%), BE Semiconductor (+2,9%) en ASM International (+2,5%) in het groen. In de VS steeg Marvell Technology met maar liefst 7% in de voorbeurshandel, en ook Qualcomm deed mee met de opleving. De reden? Nvidia geldt als lead indicator binnen de halfgeleiderindustrie. Als Nvidia goed presteert, is dat een signaal dat de vraag naar chips – en dus de hele productieketen – robuust blijft. Tegenwind uit Washington Dat Nvidia’s prestaties komen te midden van geopolitieke spanningen, maakt het des te opvallender. De Amerikaanse overheid scherpt de exportregels voor geavanceerde chips en chipgerelateerde technologieën naar China voortdurend aan. De recentste restricties dwingen bedrijven die onder andere chipchemie, ontwerpsoftware of lithografische machines maken om een licentie aan te vragen voor leveringen aan China. Dit raakt bedrijven als ASML, dat eerder dit jaar al $130 miljard aan beurswaarde verloor sinds het piekmoment in 2023. Toch lijkt Nvidia zich er weinig van aan te trekken. Volgens CEO Jensen Huang is de wereldwijde vraag naar AI-accelerators en datacenter-GPU’s “fundamenteel sterk”. Lees ook: Dit is alles wat je moet weten over Nvidia's kwartaalcijfers De motor achter de groei: AI Wat drijft die cijfers precies? Simpel gezegd: kunstmatige intelligentie. Nvidia levert de H100 en B200 GPU’s, cruciaal voor het trainen van AI-modellen zoals GPT-4, Gemini en Claude. Deze chips zijn bijna monopolistisch in hun prestatieklasse. Volgens analisten van Morgan Stanley is ongeveer 80% van de AI-datacenterinvesteringen wereldwijd afhankelijk van Nvidia-technologie. Met de verwachte toename in vraag naar ‘foundation models’ en AI-infrastructuur blijft Nvidia op rozen zitten. Wat betekent dit voor beleggers? Positief: Nvidia bewijst opnieuw dat het niet zomaar een chipbedrijf is, maar het hart vormt van de nieuwe AI-economie. Ondanks geopolitieke onzekerheden blijft de winstgevendheid uitzonderlijk hoog. Sterke cijfers van Nvidia kunnen een leidraad bieden voor andere AI- en chipgerelateerde bedrijven, met name ASML en Marvell. Negatief: De afhankelijkheid van AI verwachtingen kan gevaarlijk zijn als de marktverwachtingen een keer afkoelen. De geopolitieke risico’s rond China blijven toenemen. Nieuwe sancties of escalaties kunnen de groei alsnog raken. Nvidia’s kwartaalcijfers zijn niets minder dan spectaculair. De combinatie van explosieve omzetgroei, recordwinsten en de overduidelijke dominantie in AI-hardware maakt Nvidia opnieuw het onbetwiste boegbeeld van de chipsector. Tegelijkertijd wordt duidelijk hoe gevoelig de hele sector is voor geopolitiek beleid. Wie vandaag in chips belegt, belegt feitelijk in het AI-ecosysteem van Nvidia.

In het kort: Deze smallcap steeg recent hard na een samenwerking met Nvidia, maar de fundamentele cijfers onderbouwen deze stijging (nog) niet. De omzet daalde in Q1 2025 met bijna 40% naar $14 miljoen, terwijl de cash burn nog steeds significant is – met een runway tot eind 2026. Het aandeel wordt nu grotendeels gewaardeerd op basis van toekomstige inkomsten uit AI-chips en hyperscaler-markt, niet op huidige prestaties. Na de recente stijging horen we ineens weer veel van Navitas, een aandeel dat ik hier al vaker heb besproken. In dit artikel lees je waarom, de kansen en risico's rondom dit aandeel. Een koerssprong van ruim 250% heeft de aandacht weer gevestigd op Navitas Semiconductor Corporation  (ticker: NVTS). En niet zonder reden: op 21 mei kondigde het Californische chipbedrijf een samenwerking aan met Nvidia rond diens nieuwe 800V HVDC-architectuur, een cruciale schakel in de toekomstige datacenters waar AI-chips zoals de Rubin Ultra moeten draaien. Dit houdt de samenwerking in: Bron: YouTube/Bloomberg Maar wie alleen naar de koers kijkt, ziet slechts het topje van de ijsberg. Onderliggend blijft Navitas een bedrijf dat nog worstelt met structurele verliezen, een haperende omzetontwikkeling, en een waardering die vrijwel volledig is gebaseerd op verwachtingen in 2026 en verder. Kortom: geen klassiek value play, maar een zuivere toekomstweddenschap. Laten we inzoomen op wat Navitas precies doet, waarom het aandeel nu stijgt, wat de cijfers ons vertellen, en waar de risico’s liggen. Ik denk persoonlijk wel dat Navitas op de langere termijn een kernprobleem in de technologiesector aanpakt dat tot nu toe grotendeels over het hoofd is gezien: het groeiende energieverbruik van digitale infrastructuur. Terwijl alle ogen gericht zijn op snellere chips en grotere AI-modellen, wordt de onderliggende energie-efficiëntie van datacenters steeds crucialer (kijk de video voor een inkijk hierin van de CEO van Navitas). Navitas ontwikkelt precies die vermogenschakelingen — op basis van GaN en SiC — die het mogelijk maken om veel compacter, efficiënter en met minder verlies stroom te leveren aan de volgende generatie GPU’s en servers. Als deze technologie op schaal werkt, kan het een structureel knelpunt in de uitrol van AI-oplossingen en hyperscale datacenters wegnemen: niet rekenkracht, maar energiebeheer als beperkende factor. Dat maakt hun propositie op termijn niet alleen technisch relevant, maar ook economisch onvermijdelijk. Wat voor bedrijf is Navitas? Navitas maakt halfgeleiders die elektrische energie efficiënter omzetten – zogeheten gallium nitride  (GaN) en siliciumcarbide  (SiC) chips. Deze technologie maakt bijvoorbeeld snelladen mogelijk bij smartphones, laptops en elektrische voertuigen. Het bedrijf werkt met een fabless model , net als Nvidia, wat betekent dat het de chips ontwerpt, maar het productieproces uitbesteedt – in dit geval grotendeels aan partijen in Taiwan en de Filipijnen. Wat opvalt, is dat Navitas in massaproductie levert aan alle 10 van de top 10 smartphoneproducenten wereldwijd – denk aan Samsung, Xiaomi, Oppo, Amazon, Lenovo en anderen. Daarmee is er sprake van bewezen afzet. Toch ligt daar meteen ook het probleem: de groei in deze markt is gestagneerd. Waarom stijgt het aandeel dan zo hard? Drie redenen liggen aan de basis van de recente rally: Hype: Nvidia-samenwerking als katalysator De samenwerking met Nvidia heeft het aandeel in beweging gezet. Concreet gaat Navitas stroommodules leveren op basis van hun GaN- en SiC-technologie voor Nvidia’s 800V HVDC datacenter-architectuur, onderdeel van het Rubin Ultra platform, verwacht in 2027. De belofte: deze technologie kan het energieverbruik in datacenters met 5% verlagen en onderhoudskosten met 70%. Dat zijn significante cijfers in een sector waar energie de grootste bottleneck is. Grote hyperscalers als Meta en CoreWeave bouwen inmiddels eigen energiecapaciteit op van honderden megawatt – elke procent efficiëntie telt. Verhaal van transformatie Navitas probeert zich los te maken van de cyclische markt voor smartphone-opladers en wil pivoten naar high-margin toepassingen in AI-infrastructuur. Daarmee volgt het bedrijf in zekere zin Nvidia’s eigen route: van niche-chipmaker naar cruciale speler in de AI-stack. CEO Gene Sheridan benadrukte dat het bedrijf in 2026 significante inkomsten verwacht uit nieuwe design wins, waaronder vermoedelijk Nvidia. Tot die tijd blijft het bedrijf echter in overlevingsmodus. De cijfers: een reality check Omzet & groei Q1 2025 omzet:  $14 miljoen, een daling van -39,5%  ten opzichte van Q1 2024. De daling komt door lagere vraag in zowel de consumentenelektronica als de EV- en solarmarkten. In 2024 was nog 56% van de omzet afhankelijk van één distributeur. Inmiddels is dat 51%, met een nieuwe partner – de concentratierisico’s blijven dus. De omzetgroei van Navitas per jaar: Bron: Finchat Brutomarges Ondanks de omzetdaling haalt Navitas nog steeds dubbele cijfers aan brutomarges  (rond 10-15%), zelfs in kwartalen met voorraadafschrijvingen. In Q4 2024 was er een afschrijving van $5 miljoen na het wegvallen van een grote distributeur. De omzet verus de brutowinst per kwartaal: Bron: Finchat De operationele en nettomarges van Navitas Semiconductor tonen een uiterst volatiele en structureel negatieve trend, passend bij een bedrijf dat zich in een vroege groeifase bevindt en zwaar inzet op R&D. In het meest recente kwartaal (Q1 2025) kwam de operationele marge uit op -170% , terwijl de nettomarge -120%  bedroeg. Dit betekent dat voor elke dollar omzet het bedrijf $1,70 verliest op operationeel niveau, en $1,20 netto. De gemiddelde jaarlijkse groei van de operationele marge (CAGR) staat nog positief op 8,0% , maar dat zegt vooral iets over de herstellende lijn vanaf extreme dieptepunten in begin 2023 (waar de marge zelfs onder -400% zakte). De nettomarge daalde op jaarbasis met -38,5% CAGR , ondanks een totale verbetering van 108% ten opzichte van de laagste niveaus. Deze cijfers bevestigen dat Navitas vooralsnog ver verwijderd is van structurele winstgevendheid, en dat elke koersstijging momenteel niet door marges wordt gedragen, maar vrijwel volledig door toekomstige verwachtingen. De nettowinst blijft wel fors onder druk staan: Bron: Finchat Kostenstructuur R&D-uitgaven in Q1 2025:  $12,7 miljoen, oftewel 90% van de omzet . Cash burn:  $13 miljoen per kwartaal. Cashpositie:  $75 miljoen – genoeg om te overleven tot eind 2026, mits de burn-rate dus gelijk blijft. SG&A-kosten (waaronder stock-based compensation):  met 27% gedaald YoY. De stock-based compensation bij Navitas neemt af: Bron: Finchat De huidige consensusverwachtingen voor Navitas laten een voorzichtige, maar gestaag oplopende lijn zien. Voor 2025 rekent de markt op een jaaromzet van zo'n $64 miljoen , met een nettoverlies dat resulteert in een verwachte winst per aandeel (EPS) van -$0.19 . In 2026 stijgt de omzetverwachting naar $96 miljoen , met een kleiner verlies van -$0.10 per aandeel , en in 2027 klimt de omzet volgens analisten verder naar $129 miljoen , bij een verwachte EPS van -$0.04 . Kortom: er is nog steeds sprake van negatieve winstgevendheid in alle drie de jaren, maar het pad richting break-even is zichtbaar. Zelf denk ik echter, gezien de markten die Navitas nu betreedt (datacenters, zelfrijdende auto´s als voorbeeld) dat het bedrijf wel eens kan gaan verrassen de komende jaren, helemaal richting het einde van 2026 en begin 2027, de vraag is alleen in hoeverre de markt dat al gaat inprijsd nu. De verwachte omzetgroei van Navitas: Bron: Seeking Alpha Als deze lijn zich doorzet, betekent dit dat de markt momenteel rekent op een relatief conservatieve groeicurve, waarbij de effecten van de Nvidia-samenwerking of de bredere design pipeline nog niet volledig zijn meegenomen in de ramingen. Er wordt dus uitgegaan van een scenario waarin Navitas wel blijft groeien, maar eerder incrementeel dan explosief – met jaarlijkse omzetgroei van grofweg 30 tot 40% en een trage afbouw van de verliezen. Toch is het niet ondenkbaar dat deze verwachtingen in de komende kwartalen bijgesteld worden, áls blijkt dat bestaande design wins versneld worden omgezet in harde omzet, of als de samenwerking met Nvidia sneller tot concrete bestellingen leidt. In dat geval zouden zowel de omzet als de brutomarge sneller kunnen toenemen dan nu geprojecteerd, met als gevolg een versneld pad richting break-even en een aanzienlijk lagere koers-winstverhouding in toekomstige jaren. Maar dat blijft vooralsnog hypothetisch. De huidige waardering – op basis van deze consensuscijfers – impliceert een hoge multiple op een verlieslatende onderneming. Zonder versnelde omzetrealisatie of kostenbeheersing blijft Navitas dus voorlopig afhankelijk van het vertrouwen in wat kan  komen, en nog niet van wat al gerealiseerd is. Momenteel zijn analisten nog sceptisch als het gaat om winstgevendheid richting 2027: Bron: Seeking Alpha De risico’s: realisme boven optimisme Hoge afhankelijkheid van toekomstige inkomsten.  Tot eind 2026 is er nauwelijks bijdrage te verwachten uit de Nvidia-deal. De inkomsten zijn pas significant na  2027. Consumentenmarkt zwak.  Lagere smartphoneverkopen en inventory-correcties in EV en zonne-energie drukken de omzet. Aanhoudende verliezen.  Zonder drastische kostensnedes blijft Navitas geld verbranden – wat tot nieuwe kapitaalrondes kan leiden (lees: verwatering). Marktpsychologie.  Het huidige momentum is deels gebaseerd op hype. Als de AI-hausse afneemt of Nvidia het tempo vertraagt, kan het aandeel net zo snel dalen als het steeg. Navitas is een onderneming in transitie. Het heeft bewezen technologie, een indrukwekkende klantenbasis in consumentenelektronica, en nu een potentiële jackpot-deal met Nvidia in de AI-sfeer. De belofte is er – maar de cijfers laten zien dat die belofte pas in 2026 of later mogelijk wordt ingelost. Het huidige koersniveau lijkt voor een groot deel een anticipatie op toekomstige inkomsten. Wie naar de huidige fundamentals kijkt, ziet een bedrijf dat met moeite break-even haalt, zwaar inzet op R&D en afhankelijk is van een consumentenmarkt die momenteel tegenzit. Het aandeel Navitas is dus geen waardespel, maar een weddenschap op de toekomst. Vergelijkbaar met hoe Nvidia ooit begon: veel technologie, weinig winst – tot het ineens losbarstte. Of die doorbraak ook bij Navitas komt, hangt volledig af van de vraag: gaat Rubin Ultra daadwerkelijk miljarden genereren?  Zo ja, dan staat Navitas aan het begin van iets groots. Zo nee, dan blijft het bij een veelbelovend verhaal – zonder happy end. Maar één ding is zeker: dit is geen aandeel voor wie zoekt naar (op dit moment) stabiliteit of voorspelbare cashflows.

Tussen 2019 en 2023 steeg het besteedbaar inkomen van Nederlandse middeninkomens met gemiddeld €10.000 – van €45.000 naar €55.000. In dezelfde periode namen hun vaste en noodzakelijke lasten slechts toe met €2.000, van €21.000 naar €23.000. Hierdoor daalde de gemiddelde lastenquote (het aandeel van het inkomen dat opgaat aan vaste en noodzakelijke lasten) van 50% naar 46%. Op papier lijkt dat goed nieuws. Maar in de praktijk betekent het vooral dat Nederlanders structureel geld laten liggen. De paradox van stijgende inkomens en financiële kwetsbaarheid Hoewel de verhouding tussen inkomsten en uitgaven gunstiger is geworden, blijft het aantal financieel kwetsbare huishoudens hoog. In 2021 had 1 op de 8 huishoudens geen liquide buffer. Uit latere onderzoeken blijkt dat meer dan de helft van de huishoudens in Nederland niet in staat is om een inkomensschok op te vangen. Zelfs met hogere inkomens blijven grote groepen zonder financiële weerbaarheid. Deze paradox wordt verklaard door de aard van de uitgaven: Woonlasten zijn de grootste kostenpost, goed voor ongeveer 40% van de totale lastenquote. De daadwerkelijke woonlasten (huur, hypotheek, energie) bleven in absolute zin stabiel op €9.000 per jaar, maar daalden als percentage van het inkomen van 21% naar 18%. Die daling verklaart driekwart van de daling van de totale lastenquote tussen 2019 en 2023. Kortom: mensen houden meer geld over, maar gebruiken dit zelden om vermogen op te bouwen. Wie spaart, verliest De meeste Nederlanders sparen hun overschot weg. Maar sparen zonder rendement is in feite kapitaalvernietiging. De spaarrente lag jarenlang onder de inflatie. In 2022 en 2023 steeg de inflatie tot boven de 10%, terwijl de rente op spaarrekeningen gemiddeld nog onder de 1% bleef. Hierdoor verloor een spaarder in reële termen per €10.000 spaargeld al snel €900 tot €1.000 per jaar aan koopkracht. De echte verschillen zitten in de woonvorm Huiseigenaren zijn de duidelijke winnaars: Zij besteden gemiddeld 42% van hun inkomen aan lasten. Huurders in de sociale sector zitten op 57%, huurders in de private sector zelfs iets hoger. De lasten van huurders zijn in euro's ongeveer gelijk aan die van huiseigenaren, maar hun inkomen ligt structureel lager. Dat verschil groeit over tijd. Veel huiseigenaren lossen hun hypotheek (deels) af, profiteren van rentevoordelen of waardestijging. Huurders daarentegen blijven hun volledige lasten betalen – inflatie of niet. Daarbij komt: De woonquote (het deel van het inkomen dat opgaat aan wonen) daalde voor huiseigenaren met 3,5%-punt, voor huurders met slechts 1,5%-punt. Jongeren en gepensioneerden: hogere lasten, minder ruimte Jongeren (<48 jaar) hebben een lastenquote van 50%: dit komt vooral door lagere inkomens en hogere kosten voor kinderopvang en wonen. Gepensioneerden scoren met 49% ook bovengemiddeld. Ondanks lagere absolute lasten is hun inkomen relatief laag, waardoor het percentage toch hoog blijft. Opvallend: huiseigenaren onder de gepensioneerden hebben duidelijk lagere lastenquotes dan gepensioneerde huurders. Die laatste groep betaalt relatief het meest en bouwt het minst op. Lastenquote zegt meer dan inkomen Het CPB verdeelt huishoudens op basis van hun lastenquote in vier kwartielen. In 2023: Had 18% van de huishoudens een lastenquote boven de 56%. 3,3 miljoen huishoudens zaten juist onder de 40% – fors meer dan de 2,3 miljoen in 2019. Die laatste groep – met lage lastenquotes – bestaat vooral uit: Zelfstandigen Huiseigenaren Huishoudens met hoog middeninkomen (>€38.000) Huishoudens met vermogen > €122.000 Omgekeerd geldt voor hoge lastenquotes (>56%): Vooral bij huurders (zowel sociaal als privaat) Alleenstaanden, vooral gepensioneerden Huishoudens met een laag middeninkomen (<€28.000) Huishoudens zonder vermogen De vergeten hefboom: beleggen Huishoudens met een jaarlijks overschot van €5.000 hebben theoretisch ruimte om te beleggen. Doe je dat 20 jaar tegen 6% rendement, dan ontstaat een eindbedrag van €194.000. Met sparen tegen 1% rente is dat €122.000. Het verschil – €72.000 – is het verlies van het niet beleggen. Ondanks de ruimte: De overgrote meerderheid van de middeninkomens belegt niet. Er is een diepe angst voor risico, terwijl structureel sparen inmiddels méér risico oplevert door koopkrachtverlies. De Nederlandse middeninkomens hebben het beter dan vijf jaar geleden. Hun lasten stijgen minder hard dan hun inkomen. Toch blijven veel huishoudens financieel kwetsbaar. Dat komt niet door hoge lasten, maar door ineffectief gebruik van hun overschot. Wie spaart maar niet belegt, verliest vermogen. En wie huurt maar niet investeert, verliest op twee fronten tegelijk. De cijfers zijn duidelijk. De ruimte is er. Wat ontbreekt, is de strategie en moed om risico's te nemen. Nederland spaart zichzelf arm. Beleggen is niet langer een luxe, maar noodzaak.

In het kort: De PVV stapt uit het kabinet-Schoof : Geert Wilders trekt zijn ministers terug nadat VVD, NSC en BBB geen handtekening willen zetten onder een zwaarder asielbeleid. De coalitie valt daarmee direct. Coalitiepartners woedend, oppositie opgelucht : BBB, VVD en NSC noemen de stap ‘onverantwoord en roekeloos’. Oppositiepartijen spreken juist van ‘bevrijding van politieke gijzeling’. Toekomst onduidelijk: minderheidskabinet of verkiezingen : Ministerraad komt om 13.30 uur bijeen. Scenario’s: rompkabinet, minderheidscoalitie, of nieuwe verkiezingen. Premier Schoof zal vermoedelijk snel ontslag aanbieden bij de koning. De kabinetsformatie van 2024 beloofde historisch te worden. Een coalitie met de PVV, VVD, NSC en BBB moest een stevig rechts beleid leveren, met als speerpunt een "historisch streng" asielbeleid. Nog geen jaar later is het kabinet gevallen. De oorzaak: onwil bij de andere coalitiepartners om in te stemmen met extra harde asielmaatregelen van Wilders. Die trok vanochtend zijn ministers en staatssecretarissen terug. Daarmee is het kabinet-Schoof effectief verleden tijd. De PVV had het al lastiger de afgelopen maanden in de peilingen, terwijl VVD en PVDA weer omhoog kruipen: Bron: Peilingwijzer Wat is er exact gebeurd, wat zijn de motieven, en wat zijn de gevolgen? Hieronder alle feiten op een rij, met nadruk op de cijfers, politieke logica en bestuurlijke gevolgen! Het moment van de val: een tweet van 36 woorden... De val van het kabinet kwam niet via een persconferentie, maar via X (voorheen Twitter). Om 09:15 uur  schreef Geert Wilders: Bron: X Niet veel later bevestigde hij in persoon dat de vijf ministers en vier staatssecretarissen van de PVV  worden teruggetrokken. Daarmee verloor het kabinet direct de steun van de grootste partij in de Kamer: 37 zetels . Premier Dick Schoof beraadt zich op dit moment. De verwachting is dat hij in de ministerraad van 13.30 uur  het ontslag aanbiedt aan koning Willem-Alexander. Waarom trekt Wilders de stekker eruit? Wilders eiste in de afgelopen week dat het kabinetsbeleid verder zou worden aangescherpt op het gebied van asiel en migratie. Zijn partij presenteerde een tienpuntenplan , met onder meer: Sluiting van de grenzen met hulp van het leger Strenge beperkingen voor alleenstaande asielzoekers Drastische versobering van opvangregelingen Hij wilde voor deze plannen niet alleen politieke ruimte, maar juridische garanties en handtekeningen  van de coalitiepartners. VVD, NSC en BBB weigerden: zij vonden dat PVV-minister Marjolein Faber  (Asiel & Migratie) die plannen gewoon via bestaande afspraken moest uitvoeren. Wilders vreesde dat zonder formele instemming zijn plannen zouden stranden in het parlement. Hij koos dus voor de aanval: liever val van het kabinet dan verwatering van zijn migratiebeleid. Politieke reacties: verontwaardiging en strategische positionering VVD-leider Dilan Yesilgöz  was furieus: “Ik ben pissig. Hij kiest niet voor Nederland maar voor zijn eigen ego.” BBB-leider Caroline van der Plas  noemt het besluit “onverantwoord” en waarschuwt dat Wilders “Nederland uitlevert aan links” . NSC-leider Nicolien van Vroonhoven  spreekt van een “onbegrijpelijke” stap en sluit een minderheidskabinet niet uit. Aan de andere kant van het spectrum klinkt vooral opluchting. Volt, SP en ChristenUnie  spreken van “bevrijding van politieke gijzeling” en vragen onmiddellijk om nieuwe verkiezingen. Wat gebeurt er nu? Er zijn drie realistische scenario’s: Scenario 1: Demissionair kabinet Premier Schoof biedt ontslag aan bij de koning. Het kabinet blijft aan als demissionair kabinet zonder PVV-ministers. Dat betekent geen nieuw beleid meer op gevoelige dossiers zoals asiel, klimaat of belastingen. In de praktijk: stilstand. Scenario 2: Rompkabinet (zonder PVV) VVD, NSC en BBB gaan door zonder de PVV. Maar ze hebben samen slechts 53 van de 150 zetels . Ze zouden dus per onderwerp steun van andere partijen moeten zoeken: een zogeheten minderheidskabinet . NSC ziet dit als een serieuze optie. En dat is het opzich ook wel, ondanks dat het niet ideaal is, een voorbeeld is het kabinet-Biesheuvel II in 1972. Scenario 3: Nieuwe verkiezingen Als samenwerking onmogelijk blijkt, komt er een nieuwe formatie. De peilingen van Ipsos en I&O tonen dat de PVV inmiddels is gezakt naar 29 zetels  – een verlies van 8. VVD en GroenLinks-PvdA staan op gelijk niveau. Dat maakt nieuwe verkiezingen uiterst spannend én mogelijk pijnlijk voor Wilders... Wat zijn de beleidsmatige gevolgen? a. Asielplannen op de lange baan De PVV-minister Faber had meerdere wetsvoorstellen in voorbereiding. Maar bij een demissionair kabinet worden gevoelige onderwerpen controversieel verklaard  – geen besluitvorming meer mogelijk. Denk aan: Verzwaring van asielcriteria Versobering opvangbudgetten Afschaffing gezinshereniging buiten kerngezin b. Sociale huur bevriezing gaat niet door De geplande huurbevriezing per 1 juli 2025  (initiatief PVV) zal naar verwachting sneuvelen. Woningcorporaties gaan weer uit van een gemiddelde huurverhoging van 4,5% . De Woonbond spreekt van “een klap voor huurders”. c. Onderwijs en zorg: bezuinigingen onzeker De onderwijsbond (AOB) en vakbond FNV zijn opgelucht. Grote bezuinigingen op onderwijs en zorg , opgenomen in de Voorjaarsnota 2025, kunnen bij demissionaire status mogelijk niet meer doorgaan. De AOB: “Kabinet weg, bezuinigingen weg.” Wat leren we hiervan? De val van dit kabinet markeert voor de tweede keer  in dertien jaar een mislukte poging om met de PVV een stabiele regering te vormen. In 2012 stapte Wilders ook al uit het kabinet-Rutte I. Toen vanwege bezuinigingen; nu om asiel. De les: de bestuurlijke betrouwbaarheid van de PVV blijft volgens velen laag . Zelfs als de partij de grootste is, blijft zij in gedrag vooral oppositie voeren binnen de regering. Ook blijkt uit deze crisis dat een kabinet bouwen op slechts één gevoelig dossier (migratie)  niet duurzaam is. Er was weinig chemie en nauwelijks gedeeld beleid op andere vlakken zoals woningbouw, klimaat en economie. De val van kabinet-Schoof is een politieke aardverschuiving met forse beleidsimplicaties. Niet alleen staan strenge asielmaatregelen op de tocht, ook op onderwijs, zorg en woningmarkt komt nu bestuurlijke onzekerheid. De komende uren en dagen worden beslissend: wordt dit een doorstart, een rompkabinet of de aanloop naar nieuwe verkiezingen? Wat zeker is: met deze stap heeft Wilders het risico genomen dat hij stemmen verliest  én dat hij op lange termijn als onbetrouwbare coalitiepartner  wordt gezien. Wat voor hem rest, is een gok op nieuwe verkiezingen. Maar of de kiezer hem dan opnieuw de grootste maakt, is nog maar de vraag.

Miljonair worden zonder geluk draait om het creëren van échte waarde voor anderen op schaal: via technologie, media of ondernemerschap. Invloed, specifieke kennis, en verantwoordelijkheid nemen zijn de drie sleutelbegrippen. Ze bepalen je financiële uitkomst op lange termijn. Rijkdom draait niet om geld of status. Het draait om vrijheid: controle over je tijd, handelen op basis van je waarden, en leven volgens je eigen regels. Hoe je miljonair wordt, zonder geluk Wat is rijkdom? Rijkdom is niet geld. Geld is alleen een ruilmiddel. En status? Status is je plek in een sociale hiërarchie. Maar rijkdom, dat is wat geld voortbrengt: vrijheid, onafhankelijkheid, en eigenaarschap. Miljonair worden, echt miljonair worden, betekent dat je bezittingen hebt die geld opleveren terwijl jij wat leuks doet. En iedereen kan het. Het is eigenlijk heel simpel. Maar dingen die simpel zijn, zijn niet perse makkelijk, en dingen die niet makkelijk zijn, zijn niet onmogelijk. In principe zou iedereen die deze stappen volgt het moeten kunnen. Begrijp het verschil tussen geld, status en rijkdom Rijkdom is een huis dat je verhuurt. Een app die mensen gebruiken terwijl jij met je kinderen speelt. Een boek dat zich blijft verkopen. Of aandelen in een bedrijf dat producten verkoopt aan duizenden klanten. Het draait om eigendom, van een schaalbaar systeem, product of dienst. Rijkdom betekent bezittingen , dingen die geld voor jou verdienen, zonder dat je er nog dagelijks arbeid tegenover hoeft te zetten. Voorbeelden: Een boek dat zich blijft verkopen via Bol.com . Een SaaS-product dat maandelijks terugkerende inkomsten genereert. Een appartement dat je hebt gekocht en verhuurt. Een aandelenbelang in een waarde producerend bedrijf dat dividenden uitkeert of waarvan de koers consistent stijgt. Wat deze zaken gemeen hebben? Ze zijn schaalbaar  en leveren waarde voor anderen, op grote schaal, zonder dat je zelf elke minuut erbij hoeft te zijn. Dat is het verschil tussen rijkdom en inkomen. Een advocaat die €250 per uur verdient heeft een hoog inkomen, maar bouwt niet perse rijkdom op. Als hij stopt met werken, stopt ook de stroom geld. Hij verhuurt  zijn tijd. De eigenaar van een advocatenkantoor dat tientallen medewerkers aanstuurt bouwt wel  rijkdom op. Want hij bezit het bedrijf. Rijkdom betekent: je bezit een hefboom . Iets dat los van jouw tijd kan opereren. Geld is slechts een IOU (I Owe You) van de maatschappij: een bewijs dat je in het verleden iets waardevols hebt geleverd. Als jij vandaag een dienst levert, je bouwt bijvoorbeeld een website, en iemand betaalt jou €5.000, dan heb jij die €5.000 niet verdiend  in de zin dat het rijkdom  is. Je hebt gewoon een claim gekregen op de samenleving: jij mag dat geld inruilen voor andere goederen of diensten. Jouw werk vandaag is morgen inwisselbaar voor de bakker, de loodgieter, een vliegticket of een MacBook. Maar geld zelf groeit niet. Sterker nog: als je €100.000 op een spaarrekening zet, word je door inflatie elk jaar armer. Omdat geld niet groeit, tenzij je het omzet in iets dat rijkdom voortbrengt : een onderneming, vastgoed, aandelen, of intellectueel eigendom. Geld is dus een tussenstap . Rijkdom is het eindstation. En status? Status is een zero-sum spel: voor iemand om op te klimmen, moet een ander zakken. Rijkdom is daarentegen een positief-som spel: hoe meer waarde je creëert, hoe meer rijkdom er ontstaat. Status is je plek in de sociale hiërarchie. Wie is de populairste spreker op een event? Wie heeft de meeste likes op LinkedIn? Wie mag op tv? Wie zit in de boardroom? Het probleem? Status is relatief . Het is schaars, want het bestaat alleen bij gratie van anderen die het níet hebben. Voor jou om ‘winnaar’ te zijn, moet iemand anders verliezen. In economische termen: status is een zero-sum game . Daarom zie je in statuswerelden (media, politiek, academie, mode) vaak meer jaloezie en sabotage. Het gaat er niet om waarde te creëren , maar om beter te lijken  dan een ander. Status is dan ook: moeilijk meetbaar contextgebonden vluchtig De ironie? Mensen ruilen geld en tijd  in voor status, terwijl het niets oplevert, behalve misschien sociale bevestiging. Maar status betaalt geen huur. Je kunt likes niet inwisselen voor aandelen. Waarom dit onderscheid alles verandert De meeste mensen denken dat ze geld willen. Maar eigenlijk willen ze wat ze dénken dat geld oplevert: Vrijheid Rust Zeggenschap over hun tijd Creatieve expressie Reizen Meer tijd met familie Al die dingen krijg je niet per se van geld, maar wel van rijkdom. En rijkdom komt alleen als je bezit bouwt dat los van jouw tijd  blijft groeien. Wie dat begrijpt, denkt niet langer in termen van “hoe verdien ik meer per uur”, maar vraagt: “Wat kan ik bouwen dat blijft bestaan?” “Wat kan ik automatiseren, documenteren of delegeren?” “Hoe word ik eigenaar in plaats van arbeider?” Concreet vertaald: de 3 spellen die je moet kennen Speltype Definitie Voorbeeld Resultaat Geldspel Tijd omzetten in euro’s Uurtje-factuurtje, consultancy Hoog inkomen Statusspel Hoger in de hiërarchie komen via prestige Politiek, influencers, academici Aanzien (vluchtig) Rijkdomsspel Bezit bouwen dat waarde blijft leveren zonder jouw tijdsinvestering App bouwen, aandelen, vastgoed Vrijheid (blijvend) Specifieke kennis is je grootste troef De vaardigheden waarmee je miljonair wordt, leer je niet op school. Specifieke kennis is datgene wat jij kunt en anderen niet. Het is moeilijk te trainen, vaak contextafhankelijk, en het komt voort uit een diepgewortelde nieuwsgierigheid. Wat is specifieke kennis (en waarom maakt het je rijk)? Specifieke kennis is persoonlijk, niet vervangbaar  en ontstaat buiten standaardpaden als school, cursus of functiebeschrijving. Het is niet te trainen via een syllabus . Je leert het door te doen, te falen, te experimenteren, en jezelf obsessief in een onderwerp te verdiepen . Het zit op het kruispunt van: Wat jij leuk vindt (intrinsieke motivatie) Waar jij van nature aanleg voor hebt Wat anderen moeilijk vinden En wat waarde oplevert voor de wereld En dat laatste is belangrijk:  niet alle specifieke kennis is waardevol op de markt. Je kunt geobsedeerd zijn door schaaknotatie in de 18e eeuw of alle verschillende vogelsoorten uit je hoofd kennen, maar tenzij je dat kunt vertalen naar waardevolle boeken, cursussen of media voor anderen, is het niet schaalbaar noch waardevol. Waarom is het zo krachtig? Het is moeilijk te kopiëren. Iedereen kan leren coderen. Maar niet iedereen kan tegelijk  goed coderen én aanvoelen wat bedrijven nodig hebben én het duidelijk uitleggen aan niet-techneuten. Die combinatie is zeldzaam. Het is niet vervangbaar door AI of standaard arbeid. Een medewerker die standaard Excel-modellen draait, is vervangbaar. Iemand die slimme inzichten trekt uit rommelige data én een overtuigend rapport schrijft voor het management? Niet. Het is een bron van leverage/invloed. Hoe waardevoller je kennis, hoe meer kapitaal, mensen en technologie je kunt aantrekken om het te schalen en invloed uit te oefenen. Praktische voorbeelden Een developer die AI software bouwt én vertaalt naar bedrijfswaarde Hij snapt niet alleen hoe  neurale netwerken werken, maar ook waarom  dat een bedrijf als Coolblue tijd of geld bespaart. Hij spreekt twee talen: tech en business. Zijn specifieke kennis is de brug tussen technologie en toepasbaarheid. Een arts die miljoenen mensen bereikt op YouTube Ze heeft medische expertise, én weet hoe ze camera, audio, storytelling en YouTube-algoritmes moet gebruiken om mensen te informeren én binden. Haar specifieke kennis zit niet alleen in de geneeskunde, maar in hoe ze het weet te verpakken voor schaalbaarheid . Een jurist die code schrijft Hij begrijpt financiële regelgeving én bouwt zelf geautomatiseerde compliance-tools. Startups vertrouwen hem blind, want hij begrijpt zowel hun problemen als de oplossingen . Zijn specifieke kennis is juridische expertise vermengd met technische executie . Specifieke kennis ≠ diploma’s Veel mensen denken: “Ik heb twee masters, dus ik heb specifieke kennis.”  Helaas: nee. Specifieke kennis is niet gestandaardiseerd . Zodra iets in een curriculum past, is het géén specifieke kennis meer. Het is commodity-kennis. Iedereen kan het leren. En dus is het goedkoop. Je weet dat je in de buurt zit van specifieke kennis als je antwoord op de vraag: “Wat doe jij precies op een dag?” ... niet in één zin is samen te vatten. Want het is complex, veranderlijk, contextafhankelijk en moeilijk te verwoorden. Als je het moet laten zíen  in plaats van uitleggen, zit je goed. Hoe ontwikkel je het? Volg je nieuwsgierigheid, niet het curriculum. Waar verdiep jij je vrijwillig in, ook als niemand meekijkt? Welke onderwerpen zuigen je zo diep naar binnen dat het je uren lang bezig kan houden zonder dat je door hebt? Combineer disciplines. Een top 5% jurist die ook goed kan schrijven = top 0,1%. Een gemiddelde consultant die ook kan programmeren = zeldzaam. Hoe meer zeldzame vaardigheden je combineert, hoe kleiner de concurrentie en hoe waardevoller je bent. Leer door doen, niet door denken. Start projecten. Bouw dingen. Publiceer. Faal. Herbouw. Specifieke kennis wordt verdiend , niet gelezen. Wees eigenwijs, tot het werkt. Je vindt het niet op school. En meestal ook niet via je werkgever. Je moet zelf de puzzel leggen. Dat voelt eerst chaotisch, tot je doorhebt: hier ben ik uniek in . Waarom is het duur? Omdat het niet schaalbaar te trainen is , maar wél schaalbaar te gebruiken. Jouw specifieke kennis is niet in een handleiding te gieten. Geen HR-afdeling kan er 100 mensen in opleiden in een weekje. Maar zodra jij het toepast met een beetje leverage (code, media, kapitaal)…🧨 … stijgt je waarde exponentieel. Zeldzaam + waardevol = schaars. Schaars = duur. Duur = leverage en invloed = miljonair Miljonairs onderscheiden zich niet per se door harder te werken. Ze werken met de juiste kennis in de juiste richting . En dat is vaak specifieke kennis die: Ze niet op school leerden, Die ze obsessief verkenden in hun vrije tijd, En die ze leerden combineren, falen, toepassen en verbeteren. Vraag jezelf af: Welke vaardigheid bezit jij die anderen moeilijk vinden, maar jij vanzelf doet? Daar ligt je hefboom en invloedssfeer. Je hoeft hem alleen nog op te bouwen, te testen en te vermenigvuldigen. Gebruik leverage en oefen invloed uit: maak gebruik van schaal Wat is leverage nu écht? Leverage betekent: met één inspanning, een buitenproportioneel groot effect creëren. Een hefboom (leverage) is letterlijk een principe uit de natuurkunde. Als je het goed toepast, kun je dingen verplaatsen die duizenden keren zwaarder zijn dan jijzelf . Klassiek natuurkundig voorbeeld: Een kraanmachinist  verplaatst met één druk op de joystick een steen van 700 kg .Hij zweet niet. Hij forceert niet. Hij stuurt  en de kraan doet het werk. De kraan is de leverage . De mensch stuurt , de machine tilt . Dat is exact wat ondernemers en miljonairs doen. Ze vinden manieren waarop systemen, mensen, machines of software hun werk doen, terwijl zij zelf sturen. De vier vormen van leverage: Arbeid: klassieke hefboom: mensen die voor jou werken (medewerkers, freelancers) Kapitaal: je investeert geld in iets dat meer oplevert: aandelen, vastgoed, machines, bedrijven Code: een app, software, algoritme of tool die 24/7 draait zonder dat jij erbij hoeft te zijn Media: een e-book, YouTube-video of blogpost die zich op groot schaal verspreidt Oude vs nieuwe leverage Oude economie Nieuwe economie Arbeid Mensen aannemen, hiërarchie, managen Freelancers, netwerken, lean teams Kapitaal Leningen/rente, machines, fabrieken Investeringen, SaaS-tools, crypto, aandelen, castgoed Code Bestond nauwelijks Iedereen met een laptop kan systemen bouwen Media TV-zenders, uitgeverijen, advertenties Iedereen kan publiceren op Twitter/Substack, een website, social media Superconcrete voorbeelden Een developer maakt in 2 maanden een app die 40.000 mensen gebruiken. Zonder extra inspanning blijft die app waarde leveren. Eén stuk werk → tienduizenden gebruikers. Werkelijke waarde wordt bepaald door hoeveel hefboom  die app krijgt: via App Stores, social media, referrals. De code vermenigvuldigt  zijn tijd. De kraanmachinist De kraanmachinist is een fysiek voorbeeld van arbeid + machine leverage . Zonder kraan: de steen is ontilbaar of duurt maanden om serieus te verplaatsen in je eentje. Met kraan: één handbeweging = 700 kg verplaatst. Dit is het verschil tussen handmatig werken vs  werken met tools die 1000x jouw kracht hebben. In een economische context: De timmerman met een hamer is beperkt. De timmerman met een team + CNC-machine + marketingwebsite ? 100x krachtiger. De coach met een nieuwsbrief Een coach verkoopt kennis en ervaring. Maar zonder leverage? Slechts 1-op-1 sessies is hij begrensd op 40 uur per week. Maar met: Een online cursus (code + media) Aannemen van andere coaches die voor hem werken Een nieuwsbrief (media) Een boek of podcast (media) Een team dat advertenties draait (arbeid + kapitaal) Schakelt hij van “uren verkopen” naar impact vermenigvuldigen . Dezelfde kennis, maar nu verkocht aan duizenden mensen. De ondernemer die investeert in een machine Een bakker koopt een industriële deegmenger van €30.000. Daardoor bakt hij 5x meer brood per dag. Zijn omzet groeit, zonder dat hij zelf meer hoeft te kneden. Van de extra geld dat hij verdient, neemt hij een persoon aan zodat hij zelf meer tijd heeft voor zijn familie = rijkdom vertaald naar leverage De machine is zijn leverage. Zijn kapitaal en arbeid creëert hefboom, en daarmee: rijkdom. Waarom leverage essentieel is voor rijkdom Zonder leverage: Blijf je tijd ruilen voor geld. Zit je aan een inkomensplafond. Moet je meer werken  om meer te verdienen . Met leverage: Verdien je méér door beter te denken . Werk je aan systemen  in plaats van taken . Ontstaat exponentiële groei: 10 klanten worden 1000. Leverage is dé hefboom naar miljonair worden Stel jezelf vandaag één vraag: Welke van de vier vormen van leverage gebruik ik momenteel? En als het antwoord “geen” is, dan is dit je opdracht: Maak je eerste stuk media (schrijf een post, maak een video, publiceer een nieuwsbrief) Leer een tool waarmee je processen automatiseert (bijv. Notion, Zapier, Webflow, ChatGPT, Gemini en ga zo maar door..) Start klein met kapitaal (Aandelen, ETF’s, micro-SaaS, peer-to-peer lending) Richt arbeid in (freelancer inhuren, AI-tool gebruiken als assistent) Rijkdom ontstaat niet door harder te duwen maar door op het juiste punt te duwen, met de juiste hefboom. Neem radicale verantwoordelijkheid: zichtbaar worden = vermenigvuldigen Als je rijk wil worden, moet je je naam op het spel zetten. Rijkdom is het gevolg van waarde leveren op schaal . Maar om iets op schaal te leveren, moet je vertrouwen  opbouwen. En vertrouwen bouw je alleen op als jij durft te zeggen: “Als het fout gaat, is het mijn verantwoordelijkheid.” Let op: Niet mijn "Schuld" maar mijn "verantwoordelijkheid". Belangrijk verschil. Geen excuses. Geen afschuiven. Geen “mijn manager zei dat…”. Dat is radicale verantwoordelijkheid . Waarom de meeste mensen het niet doen Ze zijn bang om te falen en nog banger om publiekelijk te falen. Ze denken: "Als ik op de achtergrond blijf, kan ik niet worden afgerekend." Ze voelen zich veiliger in een team, achter een functietitel of achter een werkgever. Begrijpelijk. Maar hier zit de paradox: Hoe meer jij verantwoordelijkheid durft te nemen, hoe méér vertrouwen mensen in je krijgen. En vertrouwen = hefboom = rijkdom. Praktisch: dit is wat radicale verantwoordelijkheid betekent Zet je naam onder wat je maakt. Geen anonieme rapporten. Geen collectieve e-mails. Jij bent aanspreekpunt. Durf je gezicht te laten zien. Denk aan ondernemers die zélf  in de camera praten, of beleggers die open zeggen waarin ze geloven. Je ziet hun ogen. Je hoort hun stem. Dat schept vertrouwen. Communiceer je beloftes en lever daarna. Zeg: “Wij leveren dit op binnen 3 weken.” Niet: “We doen ons best. ”En als het dan misgaat? Dan ben jij degene die het oplost. Ook als het niet jouw fout  was. Doe wat je zegt. Zeg wat je doet. En blijf dat consequent herhalen. Wat krijg je ervoor terug? Reputatie. Als je keer op keer verantwoordelijkheden op je neemt, en ze waarmaakt, bouwen mensen aan een mentaal profiel van jou: “Die krijgt dingen gedaan.” “Als hij het zegt, gebeurt het.” “Zij levert kwaliteit, elke keer weer.” En reputatie stapelt op zichzelf . Elke belofte die je nakomt versterkt je merk. En je merk is uiteindelijk een hefboom die jouw rijkdom draagt . Leverage Investeerders, klanten, medewerkers: mensen willen samenwerken met personen die zichtbaar verantwoordelijkheid nemen. Waarom? Omdat het veilig voelt . Ze hoeven niet te twijfelen. Ze weten wie ze moeten bellen. Ze geloven dat jij zorgt dat het gebeurt. Mensen geven geld, mensen en aandacht  aan personen die ze vertrouwen. Vertrouwen komt voort uit verantwoordelijkheid. Waarom Elon Musk, Oprah en Buffett miljarden waard zijn.. Wat hebben ze gemeen? Hun naam is hun merk . Hun gezicht is gekoppeld aan het resultaat . Ze zijn aanspreekbaar als iets fout gaat — en ze zijn zichtbaar als iets slaagt. Elon Musk had makkelijk Tesla kunnen verstoppen achter ‘het managementteam’. Maar nee – hij  beantwoordt de tweets. Hij  gaat naar de interviews. Als de raket ontploft? Hij  staat ervoor en neemt zijn verantwoordelijkheid. Zelfs als het mis gaat. Resultaat: miljoenen mensen kopen een auto, puur omdat ze vertrouwen hebben in Musk en Tesla. Reputatie is leverage. En leverage is rijkdom. En jij? Stel jezelf deze vragen: Waar in mijn werk schuil ik nog achter anderen ? Welke projecten of fouten durf ik niet volledig op mij te nemen ? Welk werk zou ik niet durven publiceren onder mijn eigen naam ? En dan: draai het om. Want: Wie zijn naam durft te verbinden aan fouten, verdient het om succes op zijn naam te schrijven. Zolang je anoniem, onzichtbaar of makkelijk te vervangen bent, blijf je afhankelijk van systemen die jou belonen per uur of functie. Maar als je durft te zeggen: “Ik neem altijd mijn verantwoordelijk. Als het lukt, is dat mijn verdienste. Als het faalt, is het mijn verantwoordelijkheid.” …dan ben je begonnen aan de enige route die naar echte rijkdom leidt. Want geld volgt vertrouwen. En vertrouwen volgt het nemen van radicale verantwoordelijkheid. Geduld + consistentie = exponentiële groei De meeste mensen overschatten wat ze in een week kunnen bereiken… En onderschatten wat ze in 5 jaar kunnen opbouwen. Miljonairs snappen dit principe wél. Ze bouwen rijkdom niet in één klap , maar in gestapelde, exponentiële stappen . En die groei komt pas laat, vaak na honderden saaie, kleine, ogenschijnlijk onzichtbare stappen. Het fundament: compound interest In financiële context betekent dat: rente-op-rente. Stapelen. Je krijgt rente over je kapitaal én over de rente die je eerder kreeg. En dat explodeert na verloop van tijd . Stel: je investeert €10.000 met 10% rendement per jaar. Jaar Bedrag 1 €11.000 5 €16.105 10 €25.937 20 €67.275 30 €174.494 D e eerste 10 jaar gebeurt er ogenschijnlijk weinig. Maar daarna? Het explodeert. Warren Buffett maakte 99% van zijn vermogen ná zijn 50e. Niet omdat hij toen slimmer werd maar omdat compounding, het geduld en consistentie kreeg om z’n werk te kunnen doen. Maar compounding werkt ook op niet-financiële gebieden Het stapelen van je verdiensten, werkt net zo goed op: Reputatie: Iedere keer dat je levert wat je belooft, vertrouwt men je meer → meer deals → meer kansen → grotere projecten. Kennis: Wie 30 minuten per dag leest, leest 26 boeken per jaar. Dat is 260 boeken in 10 jaar. Je wordt geen expert in een week. Maar wél als je 260 boeken leest. Productiviteit: Als je elke dag 1% beter wordt:→ 1,01 ^ 365 = 37x zo goed  in 1 jaar. Netwerk: Elke goede samenwerking plant zaadjes voor toekomstige samenwerkingen, introducties, deals of klanten. Denk aan de theorie van "6 degrees of separation" dat suggereert, dat iedereen, tussen de 6 mensen is verwijderd van elkaar als ze elkaar niet kennen. Jij bent dus door slim te netwerken 6 mensen verwijderd van Elon Musk bijvoorbeeld. Voorbeelden van compounding in actie.. Een online cursusverkoper In maand 1 verkoopt hij 3 cursussen. In maand 3: 17. In maand 9: 83. In jaar 2: 1000+ per maand. Waarom? Elke klant vertelt het door als hij goed werk levert. Reviews stapelen op. De bereik groeit. De zoekresultaten klimmen. Na 18 maanden lijkt het ineens ‘ineens te ontploffen’. Maar in werkelijkheid: het was geduld + consistentie . Een anonieme LinkedIn-schrijver Schrijft 3 posts per week. Maandenlang krijgt hij amper bereik. Maar hij stopt niet. Na 6 maanden gaat er eentje viral. Zijn volgers verdubbelen. Zijn nieuwsbrief groeit. Zijn eerste boek verkoopt 1200 stuks in een weekend. Mensen zeggen: “Jij hebt geluk gehad.” Maar zij zagen niet die 74 posts zonder likes. Een solopreneur die kleine diensten verkoopt Hij begint als ghostwriter voor €15 per artikel. Doet 5 klanten goed → krijgt referrals → verhoogt zijn prijs → leert scripts → bouwt automaties. Na 2 jaar verkoopt hij nu pakketten van €10.000 per kwartaal . Waarom? Hij werd 1% beter per maand en bouwde op vorige successen. Door alles te gebruiken die ik eerder in dit artikel beschreef. De vijand van compounding: ongeduld.. De meeste mensen: Zien geen resultaat in maand 1 en ook niet in 3 maanden Denken dat ze “iets fout doen” Beginnen opnieuw, gaan weer wat anders doen. Of haken volledig af. Elke keer dat je van richting verandert, reset je je compounding. Het is alsof je elk jaar opnieuw op dag 1 begint met rente rekenen. “Most people never get rich because they can’t let compounding do the heavy lifting.” Wat het écht vraagt: discipline, focus en vertrouwen... Discipline  om door te gaan als niemand kijkt Focus  om 3 jaar te blijven bouwen aan één oplossing Vertrouwen  dat het werkt, ook als je het nog niet ziet Mensen willen het recept voor rijkdom. Dit is het: Kies één hefboom. Bouw elke dag. Val 10x. Sta 11x op. Herhaal. Herhaal. Herhaal. De groei voelt eerst traag. Dan frustrerend. Dan onzichtbaar. Totdat het explosief  wordt. Miljonair worden is niet het resultaat van één briljante beslissing, maar van duizenden schijnbaar onbeduidende beslissingen, consequent en consistent genomen over een hele lange periode. “Play long-term games with long-term people.” Leef onder je stand, voor vrijheid "People living below their means enjoy a freedom others can’t fathom." Veel mensen verdienen goed maar leven alsof ze miljonair zijn. Daardoor blijven ze afhankelijk van hun baan. De paradox: als je minder uitgeeft dan je verdient, koop je vrijheid. En vrijheid is het doel. De rijkste mensen leven vaak verrassend simpel, omdat ze geen status hoeven te bewijzen. Ze hebben al gewonnen. Zet jezelf op het juiste pad Stel jezelf deze vragen: Waar ben ik obsessief goed in, wat anderen niet begrijpen? Hoe kan ik dat schalen via media, code of kapitaal? Hoe neem ik daar verantwoordelijkheid voor, onder mijn eigen naam? Hoe zorg ik dat ik jaren kan volhouden, zonder opgebrand te raken? Als je dat kunt beantwoorden, ben je op weg. Miljonair worden is geen toeval. Het is het resultaat van: Specifieke kennis × Leverage × Verantwoordelijkheid × Geduld Simpel toch? Zelfs als je op nul begint. Dus de vraag die je jezelf moet stellen: Wat als je de komende 10 jaar, precies de dingen doet, waarvan je (nu) weet dat je ze moet doen?

In het kort: Warren Buffett noemt het S&P 500-indexfonds “de beste keuze” voor de meeste beleggers , vanwege zijn bewezen veerkracht en solide langetermijnrendement. Sinds 2000 groeide de S&P 500 met ruim 300%, ondanks crisissen zoals de dotcomcrash, de financiële crisis en de coronapandemie. Met een gemiddeld jaarlijks rendement van 10% kan een belegger met €200 tot €1.500 per maand binnen 20 tot 40 jaar een miljoen opbouwen. Terwijl financiële markten schommelen door onzekerheden zoals handelstarieven, geopolitieke spanningen en inflatiezorgen, blijft één beleggingsadvies van Warren Buffett onveranderd: beleg in een S&P 500-indexfonds. Volgens de 94-jarige superinvesteerder is dit “de beste keuze voor de meeste mensen”. De reden is eenvoudig: cijfers, stabiliteit en bewezen rendement. De S&P 500 sinds 1980: Bron: CNBC Het krachtigste passieve fonds: de cijfers achter Buffett’s voorkeur Buffett sprak zich tijdens de jaarlijkse aandeelhoudersvergadering van Berkshire Hathaway in 2020 expliciet uit over het S&P 500-indexfonds. En dat was niet de eerste keer: in 2008 ging hij zelfs een weddenschap aan van $1 miljoen tegen vijf hedgefondsen. Na tien jaar bleek de uitkomst opvallend: S&P 500-indexfonds (2008-2018): +126% totaal rendement Vijf hedgefondsen gemiddeld: slechts +36% totaal rendement Het verschil zit in de structuur: het S&P 500-indexfonds bevat aandelen van de 500 grootste beursgenoteerde bedrijven in de VS. Denk aan Apple, Microsoft, Amazon, Johnson & Johnson en Procter & Gamble. Bedrijven die niet alleen marktleiders zijn, maar ook meerdere recessies hebben overleefd. “Het is bijna onmogelijk om slecht uit te komen als je 30 jaar lang elke maand in een S&P 500-indexfonds belegt,”  zei Buffett tijdens een interview in 2020. Historisch rendement: meer dan 10% gemiddeld per jaar De S&P 500 gaf over de afgelopen 40 jaar een gemiddeld samengesteld jaarlijks rendement (CAGR) op van ongeveer 9,8% tot 10,2% , afhankelijk van het precieze meetmoment. In concrete cijfers vertaalt dat zich naar: Periode Totaal Rendement 2000 - 2025 +300% 2008 - 2018 +126% 1985 - 2025 +3.600% En dit ondanks: De dotcomcrisis (2000-2002) De Grote Recessie (2008-2009) De coronapandemie (2020) De berenmarkt van 2022 Deze cijfers onderstrepen maar weer dat langdurig vasthouden aan het indexfonds historisch gezien loont, zelfs in turbulente tijden! Hoeveel moet je per maand inleggen om miljonair te worden? Op basis van een gemiddeld jaarlijks rendement van 10%  en regelmatige maandelijkse stortingen, zijn dit de resultaten: Looptijd Maandelijkse Inleg Eindbedrag 20 jaar $1.500 $1,03 miljoen 25 jaar $850 $1 miljoen 30 jaar $525 $1,03 miljoen 35 jaar $325 $1,06 miljoen 40 jaar $200 $1,06 miljoen Wie dus jong begint met beleggen – bijvoorbeeld met €200 per maand vanaf je 25e of zelfs nog eerder – kan op zijn 65e met een portfolio van meer dan €1 miljoen met pensioen, zonder actief te hoeven handelen... Waarom juist nu? De markt is volatiel zoals we gemerkt hebben. In de eerste helft van 2025 fluctueerde de S&P 500 tussen de 5.500 en 6.000 punten. Op 4 juni 2025 sloot de index op 5.970,81 punten . Dat is een stijging van 12,4% sinds januari, maar met grote tussentijdse dalingen. Toch ziet Buffett juist in die volatiliteit een kans. Omdat indexfondsen automatisch gespreid beleggen over honderden bedrijven, dempt het risico. Daarnaast blijven transactiekosten laag – gemiddeld minder dan 0,10% per jaar bij grote aanbieders als Vanguard of iShares. Waarom geen individuele aandelen of hedgefondsen? Buffett waarschuwt vaak voor het risico van actief beleggen: “De meeste mensen kunnen niet beter beleggen dan de markt. En wie het probeert, betaalt meestal meer aan kosten dan wat het oplevert.” In zijn ogen zijn hedgefondsen niet alleen duurder (met vaak 2% beheerkosten en 20% winstdeel), maar ook minder transparant. De eenvoud van een indexfonds biedt juist voordelen: geen analyse nodig, minimale kosten, en bewezen rendement. In een tijd van economische onzekerheid, geopolitieke spanningen en grillige markten wijst Warren Buffett opnieuw op het enige beleggingsvehikel dat het keer op keer goed doet: het S&P 500-indexfonds. De cijfers liegen er niet om: 10% gemiddeld rendement per jaar, lage kosten, spreiding over 500 topbedrijven, en een bewezen weerbaarheid tegen marktcrisissen. En dat alles zonder een seconde naar je portefeuille te hoeven kijken. Wie vroeg begint en gedisciplineerd inlegt, kan in theorie miljonair worden – zonder ooit één aandeel zelf te kiezen. Precies zoals Buffett het zelf al decennia doet voor zijn eigen familie.

Trump overweegt zijn Tesla weg te doen na een conflict met Elon Musk over een controversieel belastingplan. Musk uitte zware kritiek op Trump’s belastingvoorstel, wat leidde tot persoonlijke aanvallen en zakelijke dreigementen. Trump dreigt overheidscontracten met Musk’s bedrijven te schrappen, waaronder die met SpaceX. President Donald Trump staat op het punt zijn rode Tesla, gekocht in maart, van de hand te doen, volgens bronnen binnen het Witte Huis. Die beslissing volgt kort op een openlijke ruzie met Tesla-CEO Elon Musk. De aanleiding: Musk’s kritiek op Trump’s belastingvoorstel, dat volgens de Congressional Budget Office het Amerikaanse begrotingstekort met $2,4 biljoen zou verhogen. Dat Trump zijn Tesla, ooit een symbolisch gebaar van steun aan Musk – nu publiekelijk overweegt weg te geven of verkopen, is vooral een politieke zet. Maar het is ook een economische waarschuwing richting Musk: zijn imperium, met miljardencontracten van de Amerikaanse overheid, ligt plots onder vuur. Waarom viel de relatie uit elkaar? De breuk tussen Trump en Musk kwam abrupt. In de afgelopen weken werkte Musk nog samen met Trump aan het zogeheten DOGE-plan, een poging om de overheid te saneren via forse bezuinigingen. Maar zodra Musk zich publiekelijk uitsprak tegen Trump’s nieuwe belastingvoorstel, sloeg de sfeer om. Musk zei openlijk: “Zonder mij had Trump de verkiezingen verloren.”Trump antwoordde direct met: “Musk is crazy” en dreigde overheidssamenwerkingen te beëindigen. Het conflict is niet alleen persoonlijk. Het raakt ook de zakelijke belangen van Musk’s bedrijven – waaronder SpaceX, dat momenteel meerdere miljardencontracten heeft lopen met onder meer NASA en het Amerikaanse Ministerie van Defensie. De Tesla als politiek symbool De rode Tesla Model S die Trump in maart kocht, diende aanvankelijk als PR-instrument. Het moest aantonen dat de president achter Amerikaanse innovatie en bedrijven stond, ondanks de controverse rond Musk. Destijds was Tesla ook in opspraak geraakt na aanvallen op vestigingen en voertuigen, en Trump wilde met zijn aankoop de gemoederen sussen. Nu het klimaat is omgeslagen, dreigt de Tesla een politiek lijk in de voortuin van het Witte Huis te worden. Het feit dat Trump overweegt het voertuig gratis weg te geven, onderstreept dat het niet alleen om het geld draait, maar om het signaal. Economische implicaties: dreigt Musk miljarden te verliezen? Trump’s dreiging om overheidssamenwerkingen te stoppen, treft Musk op een gevoelig moment. Volgens openbare overheidsdata over 2024-2025: SpaceX ontving ruim $2,1 miljard aan federale contracten, waarvan een aanzienlijk deel voor defensie- en satellietlanceringen. Tesla zelf heeft geen directe overheidscontracten van die omvang, maar profiteert wél van stimuleringsmaatregelen en EV-subsidies, die Trump in zijn nieuwe belastingplan wil verlagen. Als Trump daadwerkelijk doorzet, zouden zowel SpaceX als mogelijk Tesla op korte termijn hinder kunnen ondervinden van een stop op subsidie- en contractstromen. Wat betekent dit voor beleggers? Voor beleggers in Tesla en SpaceX-gerelateerde bedrijven (zoals toeleveranciers van rakettechnologie) is deze politieke soap geen triviale anekdote: Tesla-aandelen stonden vrijdag licht onder druk, met een daling van 1,4% in de voorbeurshandel. Analisten bij Wedbush waarschuwen dat “een structurele verslechtering in de relatie tussen Trump en Musk” een risicofactor kan worden in aanloop naar de Amerikaanse verkiezingen. Overheidsrisico, normaliter geen grote factor voor Tesla, schuift plots prominent naar voren. Een Tesla op de stoep van het Witte Huis als geopolitiek schaakstuk Wat begon als een symbolisch gebaar van wederzijdse steun, eindigt in een economische touwtrekwedstrijd. Trump’s publieke breuk met Elon Musk draait niet alleen om een auto, maar om miljarden aan contracten, invloed en verkiezingsretoriek. De Tesla zelf? Die wordt stilaan een relikwie van een verbroken politieke vriendschap en een nieuwe frontlinie in de strijd om de macht in Washington.